Strażnica WOP Zwardoń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Zwardoń
Strażnica SG w Zwardoniu
Ilustracja
Strażnica WOP/SG w Zwardoniu (listopad 2017)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 3 stycznia 2003
Tradycje
Rodowód 199 strażnica WOP Zwardoń
204 strażnica WOP Zwardoń
18 strażnica WOP Zwardoń
5 strażnica WOP Zwardoń
1 strażnica lądowa WOP Zwardoń
Kontynuacja GPK SG w Zwardoniu
Placówka SG w Zwardoniu
Placówka SG w Żywcu
Placówka SG w Bielsku-Białej
Dowódcy
Ostatni kpt. Marek Guznar
Organizacja
Dyslokacja 34-373 Zwardoń
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 43 komenda odcinka Rajcza
57 batalion OP
34 batalion WOP
Górnośląska Brygada WOP
batalion graniczy WOP w Żywcu
batalion graniczy WOP w Cieszynie
Beskidzki Oddział SG
Karpacki Oddział SG

Strażnica WOP Zwardoń – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica SG w Zwardoniu – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej ze Słowacją.

Dyslokacje
1945
1946

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1945 roku tereny przyszłej strażnicy WOP ochraniały pododdziały 14 Kołobrzeskiego pułku piechoty[1].

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 43 komendy odcinka[2] jako 199 strażnica WOP (Zwardoń)[3] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[4]. Na początku 1947 roku obsada personalna strażnicy została wymieniona z obsadą 113 strażnicy Grünhof[b]. W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 57 batalionu OP[5], a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 34 batalionu WOP w Żywcu. Od 15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[c], a strażnica WOP Zwardoń otrzymała nr 204. W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica I kategorii Zwardoń była 18. w 3 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. 1 stycznia 1960 roku była jako 5. strażnica WOP III kategorii Zwardoń. W 1963 roku przeniesiono strażnicę III kategorii Zwardoń do kategorii IV[d]. 1 stycznia 1964 roku była jako 1. strażnica lądowa WOP Zwardoń. W 1964 roku rozformowano strażnice Zwardoń, a jej zadania przejęła nowo powstała placówka WOP Zwardoń[7]. W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, placówkę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach[8]. Od połowy 1984 roku dowódcy odtworzonego batalionu granicznego WOP w Żywcu[8], a od października 1989 roku dowódcy batalionu granicznego WOP w Cieszynie do 15 maja 1991 roku[9].

Z dniem 16 maja 1991 roku przejęta przez Beskidzki Oddział Straży Granicznej[10] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Zwardoniu. 1 grudnia 1998 roku przeszła w struktury Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym Sączu i funkcjonowała do 2 stycznia 2003 roku, kiedy to została rozformowania[e]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Zwardoniu[f].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Od 1947 roku funkcjonował, obsługiwany przez załogę strażnicy:

W 1960 roku 5 strażnica WOP Zwardoń III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 10 923 m od znaku granicznego nr III/174 (włącznie) do znaku granicznego nr III/190 (wyłącznie, góra Trojaczka).

Główny wysiłek w ochronie granicy skupiała na kierunku Sól-Oźna. W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali ze swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Straż Graniczna:
1 stycznia 2002 roku Strażnica SG w Zwardoniu ochraniała granicę państwową do znaku granicznego nr III/201 (wyłącznie, z Czechami znak graniczny nr I/1trójstyk”). Linia rozgraniczenia ze strażnicą SG w Jaworzynce przebiegała powiat żywiecki i z powiatu cieszyńskiego część obszaru gminy Istebna na południe od linii prostej biegnącej od znaku granicznego III/201 na granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej z Republiką Słowacką do mostu na potoku Czadeczka z wyłączeniem tego mostu, prawym brzegiem potoku Czadeczka do zetknięcia się granicy miejscowości Jaworzynka, Koniaków i Istebna, dalej granicą miejscowości Koniaków oraz Istebna do granicy gmin Istebna i Milówka[11].

Wydarzenia:

  • Koniec czerwca, początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[g]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[12].
  • 1973 rok, strażnica została wyposażona w skuter śnieżny Buran umożliwiający patrolowanie granicy w zimie[13].
  • 13 grudnia 1981 – 22 lipca 1983 roku (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały szlaki turystyczne. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[14].

Straż Graniczna:

Strażnice sąsiednie:

Straż Graniczna:

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Władysław Gregorczyk (był 1976[15] – V 1977)
  • por. Józef Kudryk (V 1977 – XII 1978)
  • por. Eugeniusz Niedzielak (XII 1978 – VI 1979)
  • por. Stanisław Mika (był 1981 – ?)
  • por. Kłodnicki (? – ?)
  • kpt. Marek Guznar[9] (? – 1 IV 1991[h]).

Komendanci strażnicy SG:

  • ppor. SG/ mjr SG Józef Copija (2 IX 1992 – 1 I 2003)
  • kpt. SG Piotr Wójcik?.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Rozkaz organizacyjny dowódcy WOP nr 02 z 21.01.1947 r.
  3. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[6]
  4. Rozkaz organizacyjny dowódcy WOP nr 0148 z dnia 2.09.1963 r.
  5. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 r. zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  6. Oświadczenie MSWiA.
  7. Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej”.
  8. Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]