Strażnica WOP Zawoja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Zawoja
Strażnica SG w Zawoi
ilustracja
MPS, tankowanie samochodu UAZ-469 (lipiec 1988)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 1997
Tradycje
Rodowód 194 strażnica WOP Widły-Czatoza-Zawoja
199 strażnica WOP Zawoja
13 strażnica WOP Zawoja
9 placówka WOP Zawoja
5 placówka WOP Zawoja
Kontynuacja Strażnica SG w Zawoi
Strażnica SG w Lipnicy Wielkiej
Placówka SG w Lipnicy Wielkiej
Placówka SG w Zakopanem
Dowódcy
Ostatni kpt. Jerzy Nowacki
Organizacja
Dyslokacja 34-222 Zawoja
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 42 komenda odcinka Czarny Dunajec
57 batalion OP
34 batalion WOP
Górnośląska Brygada WOP
batalion graniczy WOP w Cieszynie
Karpacka Brygada WOP
Karpacki Oddział SG
Strażnica WOP Zawoja
Żołnierze strażnicy, odpoczynek w schronisku Markowe Szczawiny (lipiec 1988)
Żołnierz strażnicy na patrolu (lipiec 1988)
Żołnierze strażnicy i osoba cywilna przy samochodzie UAZ 469 (lipiec 1988)
Żołnierz strażnicy na patrolu (lipiec 1988)
Dyslokacje
1945
1946

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Zawoja – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Zawoi – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej ze Słowacją.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 42 komendy odcinka[1] jako 194 strażnica WOP (Widły-Czatoza-Zawoja[2] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[3]. W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 57 batalionowi OP[4], a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 34 batalionu WOP w Żywcu. Od 15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[b], a strażnica WOP Zawoja otrzymała nr 199. W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica I kategorii Zawoja była 13. w 3 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. Strażnica WOP Zawoja od kwietnia 1958 roku placówka kadrowa WOP Zawoja[6]. 1 stycznia 1960 roku była jako 9. placówka WOP Zawoja. 1 stycznia 1964 roku była jako 5. placówka WOP Zawoja. W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, placówkę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach[7]. Od połowy 1984 roku dowódcy odtworzonego batalionu granicznego WOP w Żywiec[7], a od października 1989 roku dowódcy batalionu granicznego WOP w Cieszynie[8]. W dniu 13 marca 1991 roku strażnica została podporządkowana dowódcy Karpackiej Brygady WOP w Nowym Sączu[9].

Służba graniczna:
Z dniem 16 maja 1991 roku przejęta przez Karpacki Oddział Straży Granicznej[10] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Zawoi. Funkcjonowała do 1997 roku, kiedy to została rozformowania. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Strażnica Straży Granicznej w Lipnicy Wielkiej.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Działania zbrojne:
W lipcu 1946 roku pododdziały zbrojnego podziemia dwukrotnie napadały na strażnicę w Zawoi[11].

Służba graniczna:
W 1960 roku 9 placówka WOP Zawoja II kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 24 021 m od znaku granicznego nr III/82 (włącznie) do znaku granicznego nr III/94 (wyłącznie).

W lutym 1974 roku górska placówka kadrowa WOP Zawoja ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr III/82 (włącznie)[12] do znaku granicznego nr III/90 (wyłącznie). W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Strażnice sąsiednie:

Straż Graniczna:

Wydarzenia:

  • Koniec czerwca, początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[c]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia - to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[13].
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 roku (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały szlaki turystyczne. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[14].

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • por. Zbigniew Krawczyk (był 1976[15] – 1984)
  • por. Leszek Łata (był 1986 – 1988)
  • kpt. Jerzy Nowacki[16] (1988 – 1 IV 1991[d]).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]