Strażnica WOP Zasieki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Zasieki
Strażnica SG w Zasiekach
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 2 stycznia 2003
Tradycje
Rodowód 25 strażnica WOP Zasieki
Kontynuacja GPK SG w Olszynie
Organizacja
Dyslokacja Zasieki
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 5 komenda odcinka
30 batalion OP
91 batalion WOP
Lubuska Brygada WOP
batalion graniczny Gubin
Lubuska Brygada WOP
Lubuski Oddział SG
Dyslokacje
1957
1945

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Zasieki – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-niemieckiej.

Strażnica Straży Granicznej w Zasiekach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Niemcami.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 5 komendy odcinka Tuplice jako 25 strażnica WOP (Zasieki)[1]. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2]. W 1947 roku została przeformowania na strażnicę I kategorii – 55 wojskowych[3]. W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 30 batalionu OP. Od stycznia 1951 roku strażnica WOP Zasieki podlegała dowódcy 91 batalionu WOP[4]. W 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica WOP Zasieki otrzymała nr 34.

W 1955 roku rozformowana została Graniczna Placówka Kontrolna Zasieki (GPK Zasieki), a przejście graniczne Zasieki-Forst (kolejowe) podporządkowano strażnicy WOP Zasieki. W związku z tym na strażnicy utworzono etaty starszego kontrolera i dwóch kontrolerów [5]. W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica Zasieki I kategorii była 7. w 9 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. W 1964 roku strażnica WOP nr 14 Zasieki uzyskała status strażnicy lądowej i zaliczona została do II kategorii[6].

W 1976 roku Wojska Ochrony Pogranicza przeszły na dwuszczeblowy system zarządzania. Strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Lubuskiej Brygady WOP w Krośnie Odrzańskim[7]. W 1984 roku była strażnicą kategorii I.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku przejęta została przez Lubuskiego Oddziału Straży Granicznej[8] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Zasiekach.

W ramach reorganizacji struktur Straży Granicznej związanej z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, w roku 2 stycznia 2003 Strażnica SG w Zasiekach została rozformowana i ochraniany odcinek wraz z obsadą etatową przejęła Graniczna Placówka Kontrolna SG w Olszynie kategorii I[b].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1960 roku 15 strażnica WOP Zasieki I kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 7200 m.

Strażnice sąsiednie:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • por. Mieczysław Kręglicki (01.01.1951–14.02.1952)[9]
  • chor. Franciszek Szczepaniak (był w 1952)
  • por. Józef Salamoniak (1953–1955)
  • por. Henryk Kiszewski (1955–1958)
  • kpt. Adam Świetliokowski (1958–1962)
  • kpt. Jan Szwagier (1962–1966)
  • por. Henryk Pawski cz.p.o. (był w 1966)
  • kpt. Jan Pałka (był w 1968–był w 1973)
  • por. Szymański Tomasz (był w 1974–1976)
  • por. Juliusz Turek (był w 1977)
  • kpt. Jan Włodarkiewicz (1977–1980)
  • por. Bogdan Kudoń (1980–1981)
  • kpt. Jan Wrzeszcz (1981–1983)
  • por. Mieczysław Chalecki (1983–1988)
  • ppor Mieczysław Kiszowara (20.02.1988–04.02.1990)[10]
  • ppor. Krzysztof Rządowski (05.02.1990–01.04.1991[c])

Komendanci strażnicy SG:

  • por. SG/kpt. SG Krzysztof Rządowski (02.04.1991–wiosna 1998)
  • por. SG Andrzej Miklaszewski p.o. (wiosna 1998–jesień 1998)
  • por. SG Mirosław Makarewicz (jesień 1998–01.2003) – do rozformowania.

Wykaz poniżej dowódców strażnicy podano za Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1989. Ludzie – wydarzenia. s. 18.

  • kpt. Jan Włodarkiewicz
  • kpt. Jan Pałka
  • kpt. Jerzy Wrzeszcz
  • kpt. Mieczysław Chalecki.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 roku zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  3. Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  2. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  3. Historia ŁBWOP ↓, s. 53–54.
  4. Ostrowski 2005 ↓, s. 18.
  5. Historia LBWOP ↓, s. 32.
  6. Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
  7. Jackiewicz 1998 ↓, s. 53.
  8. Łach 2013 ↓, s. 294.
  9. Mieczysław Kręglicki (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2020-01-19].
  10. Mieczysław Kiszowara (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2020-01-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945–1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945–1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1989. Ludzie – wydarzenia. Krosno Odrzańskie: Drukarnia Dem-druk w Lubsku, 2005.
  • Praca zbiorowa. Historia Łużyckiej Brygady WOP; ASGran. sygn. 3035/20 k.53–54
  • ASGr.Historia Lubuskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Krosno Odrzańskie 1965
  • Archiwum Straży Granicznej. Wykazy dyslokacyjne jednostek i pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza.
  • Historia Łużyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza z lat 1945–1991 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.