Strażnica WOP Zieleniec
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie |
1945[a] |
Rozformowanie |
24 sierpnia 2005 (przekształcenia) |
Tradycje | |
Rodowód |
239 strażnica WOP Grunwald |
Kontynuacja | |
Organizacja | |
Dyslokacja |
Zieleniec[1] 43 |
Formacja | |
Podległość |
51 komenda odcinka |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Dysl_wop_1945_11.png/240px-Dysl_wop_1945_11.png)
Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Grunwald/Zieleniec – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.
Strażnica Straży Granicznej w Zieleńcu – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką Czeską[b].
Formowanie i zmiany organizacyjne
[edytuj | edytuj kod]Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 51 komendy odcinka jako 239 strażnica WOP[1] (Grunwald)[2] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[3].
W marcu 1946 wydzielono ze strażnicy placówkę w Podgórzu[4].
Początkowo 239 strażnica WOP Grunwald stacjonowała w dawnym schronisku Hindenburgbaude i 11 sierpnia 1948 wojsko opuściło obiekt.
Od 15 marca 1954 wprowadzono nową numerację strażnic[c], a strażnica WOP Zieleniec otrzymała nr 248 w skali kraju[6]. W 1956 rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica II kategorii Zieleniec była 12. w 5 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza[7]. W 1958 miała nr 14. W 1960, po kolejnej zmianie numeracji, strażnica posiadała numer 15 i zakwalifikowana była do kategorii IV w 5 Sudeckiej Brygadzie WOP[8] . W 1964 strażnica WOP nr 14 Zieleniec uzyskała status strażnicy lądowej i zaliczona została do III kategorii[8] .
Rozkazem organizacyjnym dowódcy WOP nr 088 z 9 lipca 1964 rozformowano strażnicę WOP III kategorii Zieleniec o stanach 48 wojskowych. W jej miejscu sformowano placówkę WOP II kategorii Zieleniec o stanie 6 wojskowych.
Straż Graniczna:
15 maja 1991 po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 strażnica w Zieleńcu weszła w podporządkowanie Sudeckiego Oddziału Straży Granicznej[9] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Zieleńcu.
W ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, w 2003 nastąpiło zniesie strażnicy SG w Lasówce, a ochraniany odcinek przejęła Strażnica SG w Zieleńcu[10] .
Jako Strażnica Straży Granicznej w Zieleńcu funkcjonowała do 23 sierpnia 2005, a od 24 sierpnia 2005 jako Placówka Straży Granicznej w Dusznikach-Zdroju (PSG w Dusznikach-Zdroju)[d] .
Ochrona granicy
[edytuj | edytuj kod]Straż Graniczna:
- 1997 – 2 lipca na odcinku strażnicy zostało uruchomione przejście graniczne na szlaku turystycznym Zieleniec-Masarykova chata, w którym odprawę graniczną i celną osób towarów i środków transportu realizowali funkcjonariusze strażnicy.
Strażnice sąsiednie:
- 238 strażnica WOP Langenbruck ⇔ 240 strażnica WOP Lewin – 1946
- Strażnica WOP Lasówka ⇔ Strażnica WOP Kocioł – 1957[11][12].
Dowódcy strażnicy
[edytuj | edytuj kod]- st. sierż Józef Ślęzak (w 1951)
- ppor. Jan Stefaniak (w 1952)
- Stanisław Solarz (od 1952)
- Józef Kuna (15.08.1961–31.08.1962)[13].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Od 1991 strażnica Straży Granicznej.
- ↑ Od 1 stycznia 1993 z Republiką Czeską.
- ↑ Rozkaz dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 04 z 22 lutego1954[5].
- ↑ W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej (Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Ziemianek 2003 ↓, s. 31.
- ↑ ASGran., sygn. 217/143 ↓.
- ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
- ↑ Ziemianek 2003 ↓, s. 38.
- ↑ Prochwicz 2011 ↓, s. 207.
- ↑ Dyslokacja jednostek WOP 1954 ↓, k.26.
- ↑ Wykaz dyslokacyjny 1957 ↓, k.187.
- ↑ a b Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
- ↑ Łach 2013 ↓, s. 294.
- ↑ muzeumsg ↓.
- ↑ WIG – mapa Polski 1:500 000 z 1947 ↓.
- ↑ Sprawy organizacyjno-dyslokacyjne granicy 1957 ↓, s. 183–199.
- ↑ Józef Kuna. [w:] Biuletyn Informacji Publicznej IPN [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2020-01-06]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1985. Warszawa: Wojskowa Drukarnia w Łodzi, 1985.
- Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
- Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945–1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
- Wiesław Ziemianek. Proces powstania, organizacji i rozwoju Wojsk Ochrony Pogranicza w latach 1945–1948 na przykładzie jednostki w Kłodzku. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 23/2003, 2003. Koszalin: Centralny Ośrodek Straży Granicznej. ISSN 1429-2505.
- Grażyna Szczepańska: Straż Graniczna od 1991 – Sudecki Oddział Straży Granicznej. [w:] Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Władysława Raginisa [on-line]. muzeumsg.pl. [dostęp 2019-12-27]. (pol.).
- Archiwum Straży Granicznej, Wykazy dyslokacyjne jednostek i pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza.
- Archiwum Straży Granicznej, DWOP, sygn. 217/143 k.119 –123. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
- Archiwum SGr., zespół archiwalny DWOP, sygn. 1284/200, Struktury organizacyjno-dyslokacyjne. Wykaz dyslokacyjny etatowych oddziałów i pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza z 18 maja 1957.
- Archiwum SGr., zespół archiwalny DWOP, sygn. 1284/200, Struktury organizacyjno-dyslokacyjne. Dyslokacja jednostek Wojsk Ochrony Pogranicza z 8 kwietnia 1954.
- Strażnice Wojsk Ochrony Pogranicza
- Strażnice Straży Granicznej III Rzeczypospolitej
- Strażnice Sudeckiej Brygady WOP
- Strażnice WOP rozmieszczone na granicy polsko-czechosłowackiej
- Obiekty budowlane w Dusznikach-Zdroju
- Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1945
- Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 2005