Batalion KOP „Snów”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Batalion KOP "Snów")
Skocz do: nawigacja, szukaj
Batalion KOP „Snów”
27 batalion odwodowy
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1927
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Snów
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Numer kryptonimowy: 151[a]
Dyslokacja Siniawka[1]; Snów
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 2 Brygada OP
Brygada KOP „Nowogródek”
pułk KOP „Snów”
1 pułk piechoty KOP
KOP 1938.png

Batalion KOP „Snów” - pododdział piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj]

Na posiedzeniu Politycznego Komitetu Rady Ministrów, w dniach 21-22 sierpnia 1924 roku, zapadła decyzja powołania Korpusu Wojskowej Straży Granicznej. 12 września 1924 roku Ministerstwo Spraw Wojskowych wydało rozkaz wykonawczy w sprawie utworzenia Korpusu Ochrony Pogranicza[2], a 17 września instrukcję określającą jego strukturę[3]. Jesienią 1927 roku, w ramach czwartego etapu organizacji KOP, został sformowany 27 batalion odwodowy. Jednostką formującą był 78 pułk piechoty[4]. Batalion składał się z trzech kompanii piechoty, plutonu łączności i plutonu ckm. Etatowo liczył 22 oficerów. 164 podoficerów i 501 szeregowców[5]. 1 listopada 1927 sformowany już batalion przesunięto do Sieniawki[1] i podporządkowano dowódcy 2 Brygady Ochrony Pogranicza[6]. Potem dowództwo batalionu przedyslokowano do miejscowości Snów położonej na terenie ówczesnego województwa nowogródzkiego.

W 1929 roku 2 Brygada Ochrony Pogranicza została przemianowana na Brygadę KOP „Nowogródek”, a 27 batalion odwodowy na 27 batalion odwodowy „Snów”. W tym czasie batalion na uzbrojeniu posiadał 717 karabinów Berthier wz.1916, 44 lekkich karabinów maszynowych Bergmann wz. 1915 i 8 ciężkich karabinów maszynowych Hotchkiss wz.1914[7]. Dwa lata później jednostka została przemianowana na batalion KOP „Snów”.

Po przeprowadzonej reorganizacji „R.2” w 1932 roku, batalion składał się z dowództwa batalionu, plutonu łączności, kompanii karabinów maszynowych i trzech kompanii strzeleckich[8].

Rozkazem dowódcy KOP z 23 lutego 1937 roku została zapoczątkowana pierwsza faza reorganizacji Korpusu Ochrony Pogranicza „R.3”[9]. Batalion otrzymał nowy etat i wszedł w skład pułku KOP „Snów”[10]. Był jednostką administracyjną dla posterunku żandarmerii przy pułku KOP „Snów”[11]. W wyniku realizacji drugiej fazy reorganizacji KOP, latem 1937 roku została zlikwidowana 3 kompania strzelecka i utworzona 2 kompania ckm[12]. W 1938 lub w 1939 roku planowano utworzyć szkolna kompanię strzelecką[13]. Z dniem 15 maja 1939 roku batalion stał się oddziałem gospodarczym. Stanowisko kwatermistrza batalionu przemianowane zostało na stanowisko zastępcy dowódcy batalionu do spraw gospodarczych, płatnika na stanowisko oficera gospodarczego, zastępcy oficera materiałowego dla spraw uzbrojenia na zbrojmistrza, zastępcy oficera materiałowego dla spraw żywnościowych na oficera żywnościowego[14].

Batalion zmobilizowano w ramach mobilizacji częściowej zarządzonej 23 marca 1939 roku[15] i przesunięto w rejon: Żywiec, Chabówka, Nowy Sącz[16]. Zmobilizowany batalion został rozwinięty do stanów dwóch batalionów (bataliony „Snów” i „Snów I”) i skierowany w marcu 1939 roku na południe kraju. Bataliony stanowiły 1 pułk piechoty KOP (zwany również pułkiem KOP „Snów”) i zostały włączone w struktury 1 Brygady Górskiej jako jej I i II bataliony 1 pułku i podzieliły losy innych jednostek Armii Kraków.

Struktura organizacyjna[edytuj]

Dowództwo batalionu[17]

  • 1 kompania szkolna strzelecka
    • drużyna gospodarcza
    • trzy plutony strzeleckie po trzy drużyny
  • 2 kompania szkolna strzelecka
    • drużyna gospodarcza
    • dwa plutony po trzy drużyny
  • kompania szkolna ckm
    • drużyna gospodarcza
    • dwa szkolne plutony ckm po trzy drużyny
    • 3 szkolny pluton broni towarzyszących
  • pluton łączności

Stan osobowy[17]

  • oficerów - 20
  • podoficerów zawodowych - 60
  • podoficerów nadterminowych - 19
  • podoficerów i szeregowców służby zasadniczej - 589

Razem - 688 żołnierzy

Żołnierze batalionu[edytuj]

Dowódcy batalionu
  • ppłk piech. Kazimierz Niedźwiecki (VIII 1928 – 1929[18])
  • mjr piech. Paweł Hajduk (VII 1929 – ?[18])
  • ppłk piech. Władysław Wiecierzyński (23 VIII 1929[19] – 13 II 1931[19] → zastępca dowódcy 56 pp)
  • mjr Jan II Rogowski (27 II 1931[19]− )
  • mjr piech. Jan Lachowicz (V – VIII 1933 → dowódca baonu KOP „Wołożyn”)
  • mjr piech. Adam Obtułowicz (1933 – IV 1934[18] → dowódca baonu KOP „Budsław”)
  • mjr piech. Antoni Cieszkowski (IV 1934 – 1936[18])
  • ppłk Jan Kazanowski[b] (19 XI 1936[20] – 1939[18])

Obsada personalna batalionu w październiku 1928[21]:

  • dowódca batalionu – ppłk Kazimierz Niedźwiecki
  • adiutant batalionu – kpt. Eugeniusz Rogowski
  • oficer wywiadowczy – por. Witold Milewski
  • lekarz batalionu – por. lek. Mikołaj Kiszkiel
  • dowódca plutonu łączności – por Władysław Kudliński
  • kwatermistrz – mjr Paweł Hajduk
  • oficer materiałowy – kpt. Bronisław Iwańczuk
  • oficer żywnościowy – por. Antoni Nowosadowski
  • oficer płatnik – por. Antoni Swatko
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – kpt. Stanisław Baran
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – por. Lucjan Skirgajłło
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – kpt. Stanisław Paczkowski
  • dowódca kompanii karabinów maszynowych – kpt. Stanisław Urbanowski

Obsada personalna batalionu w czerwcu 1939[22]:

  • dowódca batalionu – mjr Jan Kazanowski[c]
  • adiutant batalionu – kpt. Karol Juliusz Horitza[d]
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – kpt. Jan Orłowski[e]
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – por. Bronisław Bartłomiej Kłopotowski[f]
  • dowódca 1 kompanii karabinów maszynowych – kpt. Wacław Wyżywniak[g]
  • dowódca 2 kompanii karabinów maszynowych – kpt. Czesław Kamieński[h]
  • dowódca plutonu łączności – por. Witold Stefan Jan Puppel[i]

Uwagi

  1. Zarządzenie szefa sztabu KOP ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna w sprawie używania w dowództwie KOP kryptonimów zamiast nazw jednostek KOP → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 426
  2. Jan Kazanowski (1896-1939), ppłk piech., w KOP od 1936 roku. Do mobilizacji dowódca baonu odwodowego KOP „Snów”. We wrześniu 1939 roku dowódca I batalionu piechoty 1 pp KOP, a od 7 września jednocześnie zastępca dcy 1 BGór. Ranny w walkach z Niemcami 15 września pod Dachnowem. 20 września zginął pod Łosińcem. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 724
  3. Jan Kazanowski (1896-1939), ppłk piech., w KOP od 1936 roku. Do mobilizacji dowódca baonu odwodowego KOP „Snów”. We wrześniu 1939 roku dowódca I batalionu piechoty 1 pp KOP 1 BGór., a od 7 września 1939 jednocześnie zastępca dowódcy 1 BGór. Ranny w walkach z Niemcami 15 września 1939 roku pod Dachnowem. 20 września 1939 roku zginął w walkach resztek 1 BGór. pod Łosińcem. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 724
  4. Karol Horitza, kpt. piech., w KOP od 1936 roku. Do mobilizacji adiutant baonu odwodowego KOP „Snów”. We wrześniu 1939 roku dowódca 3 kompanii II batalionu piechoty 1 pp KOP. W trakcie walk z Niemcami pod Wysoką 2 września 1939 roku po odniesieniu ran przez dotychczasowego dowódcę batalionu obejmuje jego dowództwo. Ranny 15 września w walkach z Niemcami pod Dachnowem. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 720
  5. Jan Orłowski, kpt. piech., w KOP od 1938 roku. Do mobilizacji dowódca 1 kompanii strzeleckiej baonu odwodowego KOP „Snów”. We wrześniu 1939 roku adiutant I batalionu piechoty 1. pp KOP 1. BGór. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 738
  6. Bronisław Bartłomiej Kłopotowski, por. piech., w KOP od 1936 roku. Do mobilizacji dowódca 2 kompanii strzeleckiej baonu odwodowego KOP „Snów”. We wrześniu 1939 roku dowódca 1 kompanii piechoty I batalionu piechoty 1 pp KOP 1 BGór. W trakcie walk z Niemcami ranny 15 września 1939 pod Dachnowem. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 725
  7. Wacław Wyżywniak, kpt. piech., w KOP od 1937 roku. Do mobilizacji dowódca 1 kompanii ckm baonu odwodowego KOP „Snów”. We wrześniu 1939 roku dowódca 1 kompanii ckm I baonu 1 pp KOP 1 BGór. Po zakończeniu II wojny światowej do 1948 roku w WOP. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 759
  8. Czesław Kamieński, kpt. piech., w KOP od 1935 roku. Do mobilizacji dowódca 2 kompanii ckm baonu odwodowego KOP „Snów”. Przydział mobilizacyjny nieznany. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 723
  9. Witold Stefan Jan Puppel (1907-1940), por. piech., w KOP od 1935 roku. Do mobilizacji dowódca plutonu łączności baonu odwodowego KOP „Snów”. We wrześniu 1939 roku oficer łączności 1 pp KOP 1 BGór. Więzień obozu w Starobielsku. Zamordowany przez NKWD. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 743

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Henryk Dominiczak: Granica wschodnia Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919-1939. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. ISBN 8301102020.
  • Marek Jabłonowski, Włodzimierz Jankowski, Bogusław Polak, Jerzy Prochwicz: O niepodległą i granice. Korpus Ochrony Pogranicza 1924-1939. Wybór dokumentów. Warszawa-Pułtusk: Wyższa Szkoła Humanistyczna w Pułtusku. Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, 2001. na s. red. książki ​ISBN 83-88067-48-8​. ISBN 83-88067-47-8.
  • Jerzy Prochwicz, Andrzej Konstankiewicz, Jan Rutkiewicz: Korpus Ochrony Pogranicza 1924-1939. Barwa i Broń, 2003. ISBN 83-900217-9-4.
  • Jerzy Prochwicz. Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny, Część I. Powstanie i przemiany organizacyjne KOP do 1939 r. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 3 (149), s. 148-160, 1994. Warszawa: Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”. ISSN 0043-7182. 
  • Jerzy Prochwicz. Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny, Część II. Przemiany organizacyjne i przygotowania wojenne KOP w 1939 roku. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 4 (150), s. 148-160, 1994. Warszawa: Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”. ISSN 0043-7182. 
  • Jerzy Prochwicz: Formacje Korpusu Ochrony Pogranicza w 1939 roku. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003. ISBN 83-88973-58-4.
  • Jerzy Prochwicz. Walki oddziałów KOP na obszarach północno-wschodniej Polski. „Białoruskie Zeszyty Historyczne”. 13, 2000. Białystok. ISSN 1232-7468. 
  • Iwona Wiśniewska, Katarzyna Promińska. Wstęp do inwentarza zespołu archiwalnego „Brygada Korpusu Ochrony Pogranicza «Nowogródek»”. , 2013. Szczecin: Archiwum Straży Granicznej. 
  • Rozkaz wykonawczy Ldz. KOP 5200/tjn.Og.org./27 dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza w sprawie formowania 5-ciu batalionów KOP i 3-ch kompanii piechoty z 8 września 1926 roku.
  • Zarządzenie dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza R.142.R.2 w sprawie reorganizacji batalionów i Centralnej Szkoły Podoficerskiej („R.2”) nr L.dz.4160/Tjn.Og.Org/31 z 21 sierpnia 1931 roku.
  • Zarządzenie dowódcy KOP w sprawie reorganizacji Korpusu Ochrony Pogranicza („R.3” I Faza) nr L.500/Tjn.Og.Org/37 z 23 lutego 1937 roku.
  • Zarządzenie dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza sprawie reorganizacji pododdziałów w batalionach i CSP(„R.3” II Faza) nr L.3300/Tjn.Og.Org/37 z 17 lipca 1937 roku.
  • Wykaz zmian stanu oficerów Brygady KOP „Nowogródek” w latach 1927-1935 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.