Mojęcice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Mojęcice
wieś
Ilustracja
Dwór obronny w Mojęcicach
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

wołowski

Gmina

Wołów

Liczba ludności (III 2011)

1074[2]

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

56-100[3]

Tablice rejestracyjne

DWL

SIMC

0883330

Położenie na mapie gminy Wołów
Mapa konturowa gminy Wołów, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Mojęcice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Mojęcice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Mojęcice”
Położenie na mapie powiatu wołowskiego
Mapa konturowa powiatu wołowskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Mojęcice”
Ziemia51°18′07″N 16°35′51″E/51,301944 16,597500[1]

Mojęcice (niem. Mondschütz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów[4][5].

Integralne części wsi Mojęcice, do 2023[4][6][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0883347 Kąty przysiółek

W latach 1945–1954 siedziba gminy Mojęcice. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mojęcice, po jej zniesieniu w gromadzie Wołów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyły 1074 mieszkańców[2]. Są drugą co do wielkości miejscowością gminy Wołów.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Wieś wymieniona została w staropolskiej, zlatynizowanej formie Moiansitz w łacińskim dokumencie wydanym w 1202 roku wydanym we Wrocławiu, przez kancelarię biskupa wrocławskiego Cypriana[7].

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Moyanocziczi[8][9].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wzmiankowana po raz pierwszy w 1202 r.[7], następnie w 1308 r. jako własność Merbota de Hugewitz (von Haugwitz), który 9 lat później wydzierżawił wieś rodzinie von Stosch i ostatecznie w 1466 r. sprzedał ją Melchiorowi II von Stoschowi. Kolejnymi właścicielami wsi byli: Heinrich von Kottwitz und Kontopp (1747 r.), Otto Sigismund von Kockritz z Żerkowa (1780 r.), Diepold baron von Kockritz und Friedland (druga połowa XIX wieku), a ostatnim z tej rodziny był dr Friedrich August[10].

Wieś spustoszona przez epidemię dżumy w 1609 r. (zmarło ok. 100 mieszkańców) oraz przez wojnę trzydziestoletnią. Od XVI w. wieś była ważnym lokalnym ośrodkiem reformacji. W XVII w. funkcjonował tu jeden z nielicznych na Śląsku kościołów luterańskich, który od 1648 r. do XVIII w. był kościołem parafialnym dla protestantów z 30 sąsiednich miejscowości, nawet tak odległych jak okolice Środy Śląskiej. W XVII w. we wsi mieszkał Adam Thebes - pastor i poeta, autor pieśni religijnych. Aż do początku XX w. wieś była niemal całkowicie protestancka. Przed 1945 r. parafia luterańska w Mojęcicach liczyła ok. 1500 wiernych i obejmowała siedem sąsiednich wsi. Ostatnim duchownym tej parafii (od 1925 do 1945 r.) był pastor Johannes Langer[11].

Już w XIII w. istniał tu gródek rycerski, otoczony rowem i częstokołem. W XIV w. został on przekształcony na wieżę mieszkalno-obronną przez ród Stoschów. W 1616 roku rozpoczęto budowę renesansowego dworu, którą prowadził budowniczy legnicki Balthasar Reymann dla Friedricha von Stosch. Budowla zawaliła się i przejął ją kolejny budowniczy Anton Fodige (Fedige lub Joh Foditze) z Lubska i zakończył ok. 1620 roku. W 1824 roku dwór doczekał się gruntownej przebudowy z inicjatywy Ludwiga von Köckritza, królewskiego szambelana[10].

Po 1945 roku pałac gruntownie przebudowano jako miejsce dla przedszkola i biur PGR-u. W 1994 r. został wydzierżawiony przez AWRSP prywatnej osobie[10].

Mojęcice w latach 1916-1961 posiadały połączenie kolejowe z Wołowem, Lubiążem i Malczycami przez most kolejowy (obecnie drogowy) na Odrze. Istniała tutaj stacja kolejowa. Tory zostały rozebrane po 1970 r.[12]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[13]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 82638
  2. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 792 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b GUS. Rejestr TERYT
  6. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw i rodzajów niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2799)
  7. a b Grünhagen 1866 ↓, s. 60.
  8. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  9. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  10. a b c [1] (dostęp 1.01.2016)
  11. Wohlau-Steinauer Heimatblatt nr. 7, 2003, s.12
  12. w oparciu o artykuł M. Jerczyńskiego i S. Fedorowicza w Świat Kolei, 7/2002 s. 24-25 (dostęp 02.01.2016)
  13. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 196. [dostęp 2012-10-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-29)].
  14. Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas, Dolny Śląsk - przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka, 1977, s. 419.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Colmar Grünhagen, Regesten zur Schlesischen Geschichte, Breslau: Josef Max & KOMP., 1866 (niem.).
  • Czesław Cetwiński, Zabytki architektury w województwie wrocławskim, Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu, 1987
  • Bakes, Janusz, Wołów i ziemia wołowska Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1972
  • Romuald Mariusz Łuczyński, Zamki i pałace Dolnego Śląska, Przedgórze Sudeckie i Nizina Śląska - część wschodnia, Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 2001, ISBN 83-7085-532-6, OCLC 830280291.
  • Pilch, Józef, Zabytki architektury Dolnego Śląska Wrocław. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1978
  • Buchwald, Conrad Schloßportal und Grabdenkmäler der Kirche in Mondschütz in: Schlesiens Vorzeit in Bild und Schrift. Jahrbuch des Schlesischen Museuns für Kunstgewerbe und Altertümer, N.F. Bd. 3, 1924, s. 100-108
  • Juhnke Richard, Wohlau. Geschichte des Furstentums und des Kreises, Wurzburg 1965
  • Kreis Wołów – für Enthusiasten, Wołów, Starostwo Powiatowe w Wołowie
  • Lutsch, Hans, Kunstdenkmaler, Breslau, 1889
  • Trierenberg, Heinrich Reisewege zu historischen Stätten in Niederschlesien Dülmen, Laumann-Verlag, cop. 1996
  • Ullmann, Klaus, Schlesien Lexikon für alle, die Schlesien lieben, Würzburg, Stürtz, 2001
  • Zimmermann, Friedrich Albert, Beytrage zur Beschreibung von Schlesien Brieg, Tramp, Johann Ernst, 1787.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Netografia: