Batalion KOP „Stołpce”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Batalion KOP "Stołpce")
Skocz do: nawigacja, szukaj
Batalion KOP „Stołpce”
(8 batalion graniczny)
Historia
Państwo Polska II Rzeczpospolita
Sformowanie 1924
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Stołpce
Patron nie posiadał
Tradycje
Święto nie obchodził
Nadanie sztandaru nie posiadał
Organizacja
Dyslokacja Stołpce
Podległość 2 Brygada Ochrony Pogranicza
Brygada KOP „Nowogródek”
Rodzaj wojsk Korpus Ochrony Pogranicza

Batalion KOP „Stołpce”pododdział piechoty, podstawowa jednostka taktyczna[1] Korpusu Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W pierwszym etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza sformowano 2 Brygadę Ochrony Pogranicza, a w jej składzie 8 batalion graniczny „Stołpce”[2]. Podstawą formowania był rozkaz szefa Sztabu Generalnego L. dz. 12044/O.de B./24 z dnia 27 września 1924 roku[3]. Nazwa jednostki pochodzi od leżącego na Nowogródczyźnie miasta Stołpce znajdującego się wówczas na obszarze województwa nowogródzkiego i będącego macierzystym garnizonem batalionu. W skład batalionu wchodziły: cztery kompanie piechoty, drużyna dowódcy batalionu i pluton łączności. Według etatu liczy on 25 oficerów, 200 podoficerów i 603 szeregowców[1]. Jego uzbrojenie stanowiły: 2 ciężkie karabiny maszynowe, 48 ręcznych km, 48 garłaczy, 439 karabinów, 280 karabinków i 32 pistolety. Środki transportu to 15 wozów taborowych, 1 motocykl i 7 rowerów[1]. Batalion KOP „Stołpce” miał 5 kompanii granicznych (16 strażnic) i strzegł odcinka granicy o długości 95 km.

W 1939 roku zmobilizowany batalion został włączony w struktury rezerwowej 38 Dywizji Piechoty jako I batalion 96 Pułku Piechoty, dzieląc losy innych jednostek Armii "Małopolska".

Po odejściu batalionu przeznaczonego dla 38 Dywizji Piechoty garnizon jednostki w Stołpcach wyposażył i doprowadził do stanu etatowego (poprzez wcielenie nowych rekrutów i rezerwistów) jednostkę na nowo od podstaw. Batalion wszedł w skład pułku KOP "Baranowicze". Po odtworzeniu, batalion ochraniał granicę z ZSRR o długości 94,902 km[4]. Od 17 września 1939 roku brał udział w obronie ówczesnej wschodniej granicy państwa przed radzieckim agresorem. Pod naciskiem nacierających oddziałów sowieckich baon KOP „Stołpce”, wycofał się w kierunku Nowogródka w ogniu walki, a 20 września został okrążony w m. Mir i poddał się oddziałom 6 Dywizji Strzeleckiej 10 Armii.

Walki batalionu[edytuj | edytuj kod]

Walki o strażnice:
Strzegący granicy batalion graniczny ppłk. Stanisława Krajewskiego 17 września 1939 rozpoczął walki z atakującymi strażnice pododdziałami 6 Dywizji Kawalerii, 40 Dywizji Kawalerii, 16 Oddziału Wojsk Pogranicznych NKWD[5].

5 kompanię „Stasiewszczyzna” zaatakowały pododdziały 16 Oddziału Wojsk Pogranicznych[5]. jej strażnica „Bardzie” poddała się, a do niewoli dostało się 14 żołnierzy. Strażnica „Morozowicze” po krótkiej walce poddała się. Do niewoli dostało się 16 żołnierzy, w tym ranni. Sowieci mieli 6 rannych[6].

4 kompanię „Rubieżewicze” atakowały kombinowane pododdziały 16 Oddziału Wojsk Pogranicznych i 6 Dywizji Kawalerii[6]. Strażnicę „Rubieżewicze" i pododdziały kompanijne zaatakował dowodzony przez kpt. Łasowskiego oddział wydzielony 6 Dywizji Kawalerii. O 8:20 strażnica została zdobyta. Do niewoli dostało się 4 żołnierzy. Pododdziały kompanijne walczyły nieco dłużej[6]. Strażnicę „Oleszkowo” zaatakował kombinowany oddział 16 Oddziału Wojsk Pogranicznych NKWD. O 7:00 strażnica została zdobyta. 7 żołnierzy, w tym jeden oficer dostało się do niewoli[6]. Strażnicę „Borkowszczyzna” zaatakował dowodzony przez st. lejtn. Wojnowa 3 szwadron 145 pułku kawalerii z 40 DK. Strażnica została zdobyta[6].

Strażnice 3 kompanii granicznej „Kołosowo” stawiały opór. Strażnicę „Kołosowo” i pluton odwodowy atakował kombinowany oddział 16 Oddziału Wojsk Pogranicznych NKWD kpt. Jermakowa. W wyniku zastosowania przez sowietów artylerii, załoga strażnicy wycofała się bez strat własnych. Ranny został sowiecki dowódca kpt. Jermakow[7]. Strażnicę „Smolarnia” zaatakował kolejny kombinowany oddział 16 Oddziału Wojsk Pogranicznych. Obrzucona granatami strażnica zapaliła się. Część żołnierzy poległa, do niewoli dostało się 8 żołnierzy w tym jeden oficer[7]. Strażnica „Świerynowo” została zdobyta o 8:00. Do niewoli dostało się 18 żołnierzy, w tym jeden ranny[7].

2 kompania „Siełowicze” atakowana była przez 17 Oddział Wojsk Ochrony Pogranicza NKWD[7]. O walkach strażnic 1 kompanii granicznej „Mikołajewszczyzna” brak jest informacji[7].

Pododdziały i sztab batalionu KOP „Stołpce” opuściły Stołpce we wczesnych godzinach rannych 17 września, wycofując się w kierunku zachodnim[7].

W walkach odwrotowych z Armią Czerwoną:
Wycofujący się w kierunku Nowogródka batalion KOP „Stołpce”, prowadził walkę ogniową z maszerującymi równolegle oddziałami 11 DK kombriga Andrieja Nikitina. Wobec większej szybkości poruszania się jednostek Armii Czerwonej, resztki sił baonu zostały 20 września okrążone w Mirze i poddały się oddziałom sowieckiej 6 Dywizji Strzeleckiej 10 Armii[8].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Struktura organizacyjna w 1937[9]

  • dowództwo batalionu KOP „Stołpce”
  • 1 kompania Zasule
    • strażnica KOP Zarzecze
    • strażnica KOP Oleszkowo
    • strażnica KOP Bocrkowszezyzna
  • 2 kompania Doleda
    • strażnica KOP Samochwały
    • strażnica KOP Kołosowo
    • strażnica KOP Smolarnia
    • strażnica KOP Swierzynowo
  • 3 kompania Mikołajewszczyzna
    • strażnica KOP Iłowo
    • strażnica KOP "Panie Kochanku"
    • strażnica KOP Połośna
Odtworzona struktura organizacyjna w 1939[10]
  • dowództwo batalionu
  • kompania odwodowa
  • kompania ckm
  • pluton łączności
  • 1 kompania graniczna „Mikołajewszczyzna”
    • pluton odwodowy
    • 1 strażnica „Las Połośniański”
    • 2 strażnica „Połośnia”
  • 2 kompania graniczna „Siełowicze”
    • pluton odwodowy
    • 1 strażnica „Buzuny”
    • 2 strażnica „Juszewicze”
    • 3 strażnica „Sołtanowszczyzna”
    • 4 strażnica „Łozowicze”
  • 3 kompania graniczna „Kołosowo”
    • pluton odwodowy
    • 1 strażnica „Samochwały” - st. sierż. Baćmaga
    • 2 strażnica „Kołosowo” - plut. Komar
    • 3 strażnica „Smolarnia”
    • 4 strażnica „Świerynowo”
  • 4 kompania graniczna „Rubieżewicze”
    • pluton odwodowy
    • 1 strażnica „Rubieżewicze”
    • 2 strażnica „Oleszkowo”
    • 3 strażnica „Barkowszczyzna”
  • 5 kompania graniczna „Stasiewszczyzna”
    • pluton odwodowy
    • 1 strażnica „Bardzie”
    • 2 strażnica „Basmany”
    • 3 strażnica „Morozowicze”

Żołnierze batalionu[edytuj | edytuj kod]

dowódcy batalionu:

oficerowie batalionu:

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]