Pius XI

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Papież Pius XI)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pius XI
Pius Undecimus
Ambrogio Damiano Achille Ratti
Papież
Pius XI
Herb Pius XI Pax Christi in regno Christi
Pokój Chrystusowy w Królestwie Chrystusowym
Data i miejsce urodzenia 31 maja 1857
Desio
Data i miejsce śmierci 10 lutego 1939
Watykan
papież
Okres sprawowania 6 lutego 1922 – 10 lutego 1939
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 20 grudnia 1879
Nominacja biskupia 3 czerwca 1919
Sakra biskupia 28 października 1919
Kreacja kardynalska 19 lipca 1921
Benedykt XV
Kościół tytularny Santi Silvestro e Martino ai Monti
Pontyfikat 6 lutego 1922
Podpis podpis}}}
Odznaczenia
Order Orła Białego (Polska)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Pius XI w Wikicytatach
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 28 października 1919
Miejscowość Warszawa
Miejsce bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela
Konsekrator Aleksander Kakowski
Współkonsekratorzy Józef Sebastian Pelczar
Stanisław Zdzitowiecki

Pius XI, łac. Pius XI, właśc. Ambrogio Damiano Achille Ratti (ur. 31 maja 1857 w Desio, zm. 10 lutego 1939 w Watykanie[1]) – arcybiskup Mediolanu (1921-1922), papież w okresie od 6 lutego 1922 do 10 lutego 1939[2] i 1. Suweren Państwa Miasto Watykan od 7 czerwca 1929 do 10 lutego 1939.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i kapłaństwo[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Desio koło Mediolanu jako syn fabrykanta przędzalni jedwabiu Francesca Ratti i Teresy Galli[3]. Początkowo uczył się w szkołach kościelnych. Po zdaniu matury w gimnazjum państwowym w Mediolanie wstąpił do seminarium duchownego. Święcenia kapłańskie przyjął 20 grudnia 1879[3]. Kontynuował studia w Rzymie (prawo kanoniczne na Uniwersytecie Gregoriańskim, teologię na dominikańskim uniwersytecie Sapienza oraz filozofię w Akademii św. Tomasza – uzyskując trzy doktoraty)[3]. W 1882 wrócił do Mediolanu i pracował 3 miesiące w duszpasterstwie. Przez kilka lat był w tamtejszym seminarium, profesorem dogmatyki i homiletyki[3].

Od 5 listopada 1888 pracował w Bibliotece Ambrozjańskiej w Mediolanie[3] (zajmował się tam m.in. konserwatorstwem, muzealnictwem, zabezpieczaniem starodruków oraz zdobył gruntowną wiedzę historyczną). Odbył badania naukowe w wielu ośrodkach europejskich, m.in. w Berlinie, Wiedniu, Oxfordzie, Paryżu, Monachium i Rydze. W latach 1907-1911 został prefektem Biblioteki Ambrozjańskiej[3]. W roku 1914 został mianowany na stanowisko prefekta Biblioteki Watykańskiej i protonotariusza apostolskiego[3].

Był także bardzo dobrym alpinistą, do jego osiągnięć należą m.in. zdobycie Cima di Jazzi, Dufourspitze wschodnią ścianą, oraz wejścia na Matterhorn i Mont Blanc.

Biskupstwo i służba dyplomatyczna[edytuj | edytuj kod]

PioXI et Pacelliinaugurazioneradiovaticana.jpg

25 kwietnia 1918 został mianowany przez papieża Benedykta XV wizytatorem apostolskim w Polsce i Litwie[3]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został nuncjuszem apostolskim w Polsce (6 czerwca 1919)[3]. Trzy dni wcześniej, 3 czerwca został wybrany arcybiskupem tytularnym Nafpaktos[3]. Podczas bitwy warszawskiej 1920 r. pozostał w Warszawie jako jeden z dwóch (obok przedstawiciela Turcji) przedstawicieli dyplomatycznych obcego państwa[1].

Podczas pobytu w Polsce wizytatora apostolskiego Achille Rattiego doszło do konfliktu pomiędzy nim a ówczesnym biskupem krakowskim Adamem Sapiehą, który w czasie pierwszego powojennego zjazdu polskich biskupów w Gnieźnie (26–30 sierpnia 1919 r.), poprosił Achille Rattiego o opuszczenie sali obrad, argumentując, iż "Kościół polski chce rozstrzygać swoje sprawy bez wpływów zewnętrznych"[4]. Napięcia w relacjach pomiędzy Rattim a Sapiehą mogły przyczynić się do tego, że po wyborze Achille Rattiego na papieża Piusa XI (6 lutego 1922 r.), biskup krakowski Adam Sapieha nie otrzymał z rąk Piusa XI kapelusza kardynalskiego. Do godności kardynała Adama Sapiehę wyniósł (18 lutego 1946 roku) papież Pius XII.

13 czerwca 1921 Benedykt XV mianował go arcybiskupem Mediolanu i kardynałem prezbiterem kościoła Santi Silvestro e Martino ai Monti[3]. Kapelusz kardynalski uzyskał zaledwie 5 miesięcy przed wyborem na papieża, 19 lipca 1921.

Wybór na papieża[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci Benedykta XV zebrało się konklawe, które 6 lutego 1922 wybrało w czternastym głosowaniu Rattiego na papieża[1]. Przyjął wówczas imię Piusa XI. Po koronowaniu, udzielił błogosławieństwa Urbi et Orbi z loggii Bazyliki św. Piotra, po raz pierwszy od 1870[1].

Pontyfikat[edytuj | edytuj kod]

Sprawy wewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Papież Pius XI

Papież Pius XI w 1922 nakazał, aby konklawe rozpoczynało się po upływie 15–18 dni od śmierci papieża. Miało to umożliwić przybycie na konklawe kardynałom zamorskim. Wkrótce po zakończeniu pierwszej wojny światowej rozpoczął dialog z włoskimi faszystami, na czele których stał Benito Mussolini[2]. Dzięki negocjacjom z duce i zdolnościom dyplomatycznym sekretarzy stanu Pietra Gasparriego i Eugenia Pacellego papież doprowadził do pojednania z Włochami[1]. 11 lutego 1929 podpisano traktaty laterańskie, które zapewniały suwerenność Państwu Miasto Watykan, uregulowały sprawy finansowe i konkordat oraz ostatecznie rozwiązały tzw. kwestię rzymską[2].

Sprawy zagraniczne[edytuj | edytuj kod]

Ponieważ Pius przyjął jako swoją dewizę "Pokój Chrystusa w państwie Chrystusa", postanowił zaangażować się w łagodzenie skutków wojny na świecie[2]. Jedną z jego pierwszych inicjatyw była inauguracja (23 grudnia 1922) działalności Akcji Katolickiej[1]. Wkrótce potem podjął usilne kroki, by nawiązać stosunki dyplomatyczne z wieloma krajami[2]. Doprowadził do podpisania ponad 20 porozumień; znacznie poprawił stosunki na linii państwo-Kościół we Francji, gdzie złagodzono ustawę z 1905 roku[1].

Jednak głównym problemem Piusa były państwa totalitarne, w których nasilały się prześladowania chrześcijan[1]. W encyklice Divini Redemptoris (19 marca 1937) potępił ateistyczny komunizm[1]. Cztery lata wcześniej podpisał konkordat z nazistowskimi Niemcami, co tymczasowo zahamowało opozycję katolicką[1]. Kluczową rolę w negocjacjach odegrali kardynałowie: Michael von Faulhaber i Klemens August von Galen[2]. Jednak działania Hitlera i jego dojście do władzy w 1933, sprawiły że 14 marca 1937 papież wydał encyklikę Mit brennender Sorge, w której potępił hitleryzm[1].

Papież, który żywo interesował się sprawami misji, sprzeciwiał się sytuacji w Meksyku i Rosji, gdzie prześladowano katolików[2]. W kwietniu 1937, zachęcał Meksykanów, by organizowali się w ramach Akcji Katolickiej[1]. Popierał także Francisco Franco i jego działania w Hiszpanii oraz potępił tamtejszy rozdział Kościoła od państwa[1].

W 1925 podpisał konkordat z Polską, w którym ustanowiono 5 metropolii łacińskich, 1 ormiańską i 1 unicką[2]. W 1918 przewodniczył posiedzeniu Konferencji Episkopatu Królestwa Polskiego, który powołał do życia Uniwersytet Katolicki w Lublinie[2], natomiast w 1921 Uniwersytet Warszawski przyznał mu tytuł doktora honoris causa[5].

Sprawy religijne[edytuj | edytuj kod]

Pius XI 11 grudnia 1925 ogłosił encyklikę Quas primas, którą ustanowił Święto Chrystusa Króla z jego własnym officium i mszą św[1]. Przyczynił się do rozwinięcia idei pierwszych piątków miesiąca jako zadośćuczynienia Sercu Jezusa za grzechy ludzkości. W 1931 wprowadził uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi obchodzone 1 stycznia. W 1937 roku powołał Papieską Akademię Nauk[1]. W latach 1925-1926 utworzył Muzeum Misyjno-Etnologiczne które na początku zajmowało dwa piętra w Pałacu na Lateranie. Uroczysta inauguracja muzeum nastąpiła 21 grudnia 1927 r. Trzykrotnie, w latach 1925, 1929 (50. rocznica święceń kapłańskich Piusa) i 1933 (1900. rocznica śmierci Jezusa), z inicjatywy papieża obchodzono Rok Jubileuszowy[2].

Na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych wydał serię encyklik (Divini illius magistri, Casti conubii, Quadragesimo anno i Nova impendet) w których wyraził stanowisko Kościoła w sprawach dotyczących wychowania chrześcijańskiego, definicji małżeństwa, metod antykoncepcji i bezrobocia[1]. W 1928 potępił fałszywie pojmowany ekumenizm w encyklice Mortalium animos, gdzie stanowczo przeciwstawił się promowaniu jedności z Kościołami chrześcijańskimi, które nie pozostawały w łączności doktrynalnej z Kościołem katolickim[1]. Podjął także próby rozmów ekumenicznych z Kościołem anglikańskim i Cerkwią prawosławną, które nie przyniosły jednak żadnego rezultatu[2].

Kreował 76 kardynałów na siedemnastu konsystorzach[3]. W czasie całego pontyfikatu przeprowadził ponad 500 beatyfikacji i 33 kanonizacji[2]. Ogłosił świętymi m.in. Teresę z Lisieux, Jana Bosko, Jana Fishera, Tomasza More'a, Piotra Kanizjusza, Alberta Wielkiego, Konrada z Parzham i Andrzeja Bobolę[1][2]. Dodatkowo, nadał tytuł doktora Kościoła: Albertowi Wielkiemu, Piotrowi Kanizjuszowi, Robertowi Bellarminowi i Janowi od Krzyża[1].

Tajne archiwa[edytuj | edytuj kod]

Po 21 latach opracowywania materiałów archiwalnych dotyczących 17-letniego pontyfikatu Piusa XI dnia 18 września 2006 r. zgodnie z decyzją Benedykta XVI tajne watykańskie archiwum zawierające 30 tysięcy teczek, a w nich m.in. prywatne listy papieża, jego oficjalne korespondencje, encykliki i pisma, zostało otwarte dla historyków[6][7].

Tuż po otwarciu do Watykanu zgłosiło się około 50 naukowców z całego świata badających okres od 1922 do 1939 roku, których interesowała postawa Stolicy Apostolskiej względem rosnących przed wybuchem II wojny światowej postaw antysemickich i faszystowskich, głównie w Niemczech i we Włoszech[7].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Zmarł w Watykanie 10 lutego 1939 r. i został pochowany w Bazylice św. Piotra[3].

Encykliki[edytuj | edytuj kod]

Tablica Piusa XI na KUL-u

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 443-446. ISBN 83-06-02633-0.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 168-170. ISBN 83-7006-437-X.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 Ratti, Achille (ang.). The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2013-10-08].
  4. Józef Marecki, Filip Musiał (red.), Niezłomni. W obronie Ojczyzny i Kościoła, Wydawnictwo WAM, Kraków 2008, s. 10-11.
  5. Doktoraty HC (pol.). Uniwersytet Warszawski. [dostęp 2014-06-28]. [zarchiwizowane z adresu 2013-10-22].
  6. Watykan: jeszcze raz o archiwach Piusa XI i Piusa XII (pol.). Radio Watykańskie. [dostęp 2013-10-08].
  7. 7,0 7,1 Otwarto tajne archiwum Piusa XI (pol.). Wirtualna Polska. [dostęp 2013-10-08].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Pius XI na oficjalnej stronie Watykanu (biografia i dokumenty) (wł.) [data dostępu: 2011-03-17]


Poprzednik
Lorenzo Litta
Nuncjusz apostolski w Polsce
1918-1921
Następca
Lorenzo Lauri
Poprzednik
Andrea Ferrari
ArchbishopPallium PioM.svg Arcybiskup Mediolanu
1921-1922
ArchbishopPallium PioM.svg Następca
Eugenio Tosi
Poprzednik
Benedykt XV
Emblem of the Papacy SE.svg Papież
1922-1939
Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Pius XII