Kalendarium dzień po dniu

Dzisiaj jest

środa

19

czerwca 2013

Dzisiaj

19 czerwca jest 170. (w latach przestępnych 171.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 195 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	czerwiec 2013					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
27	28	29	30	31	1	2
3	4	5	6	7	8	9
10	11	12	13	14	15	16
17	18	19	20	21	22	23
24	25	26	27	28	29	30

Święta

• Imieniny obchodzą: Bonifacy, Borzysław, Gaudencjusz, Gaudenty, Gerwazy, Julianna, Michalina, Otto, Odon, Protazy, Romuald i Romualda.
• Międzynarodowe – Światowy Dzień Anemii Sierpowatej (UNESCO od 2009)
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
  • św. św. Gerwazy i Protazy (męczennicy)
  • bł. Michalina Metelli (Michalina z Pesaro, wdowa, franciszkanka)
  • św. Romuald z Camaldoli (założyciel zakonu kamedułów)

Wydarzenia w Polsce

Lotniskowiec i dwa niszczyciele w trakcie bitwy na Morzu Filipińskim (1944)

• 1205 – Zwycięstwo wojsk małopolskich nad ruskimi w bitwie pod Zawichostem.
• 1669 – Michał Korybut Wiśniowiecki został wybrany na króla.
• 1768 – Konfederacja barska: wojska rosyjskie zdobyły Bar.
• 1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwa wojsk rosyjskich w bitwach pod Budziskami, pod Łysobykami i pod Ponarami.
• 1926 – W Warszawie odbyła się prapremiera opery Król Roger Karola Szymanowskiego.
• 1927 – Podniesiono banderę na statku pasażerskim SS Gdańsk.
• 1943 – Hitlerowcy rozstrzelali około 500 Żydów w czasie akcji likwidacyjnej getta w Zbarażu.
• 1955 – Na Górze Świętej Anny odsłonięto Pomnik Czynu Powstańczego.
• 1956 – Wprowadzono nowy wzór tablic rejestracyjnych.
• 1963 – Rozpoczął się I Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu.
• 1967 – Władysław Gomułka, w przemówieniu na kongresie związków zawodowych w Warszawie, nazwał Żydów mieszkających w Polsce "piątą kolumną".
• 1969 – Założono Wyższą Szkołę Nauczycielską, obecnie Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach.
• 1971 – Otwarto Molo w Kołobrzegu.
• 1976 – Otwarto Kąpielisko Fala w Łodzi.
• 1983 – Uroczysta koronacja wizerunków maryjnych z Brdowa, Lubaczowa, Stoczka Klasztornego i Zielenic, dokonana przez papieża Jana Pawła II na Jasnej Górze w Częstochowie.
• 1988 – Odbyły się wybory do Rad Narodowych.
• 1994 – Odbyły się wybory samorządowe.
• 1997 – Sejm RP przyjął ustawę powołującą Uniwersytet w Białymstoku.
• 1999 – W Katowicach odsłonięto pomnik Wojciecha Korfantego.
• 2007:
  • Pielęgniarki rozpoczęły protest pod Kancelarią Prezesa Rady Ministrów. Cztery z nich zaczęły okupować budynek, co doprowadziło do powstania tzw. "białego miasteczka".
  • Wojciech Franiewski, przywódca grupy, która porwała i zamordowała Krzysztofa Olewnika, został znaleziony martwy w swej celi w Areszcie Śledczym w Olsztynie.

Wydarzenia na świecie

• 1097 – I wyprawa krzyżowa: krzyżowcy zdobyli twierdzę Nikea (İznik).
• 1179 – Wojska króla Norwegii Magnusa V zostały pokonane w bitwie pod Kalvskinnet przez uzurpatora Sverre Sigurdssona.
• 1306 – Zwycięstwo wojsk angielskich nad szkockimi w bitwie pod Methven.
• 1308 – 3-letni książę Morikuni został siogunem po abdykacji swego ojca Hisa'akiego.
• 1391 – W bitwie pod Kunduzczą armia Timura Chromego pokonała wojska Złotej Ordy pod wodzą Tochtamysza.
• 1674 – Zwycięstwo wojsk moskiewskich nad kozackimi w bitwie pod Śmiałą.
• 1747 – Adil Szah został szachem Persji.
• 1798 – Rewolucja irlandzka: zwycięstwo wojsk brytyjskich nad powstańcami irlandzkimi w bitwie pod Ovidstown.
• 1799 – II koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk rosyjsko-austriackich nad francuskimi w bitwie nad Trebbią.
• 1800 – II koalicja antyfrancuska: zwycęstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Höchstädt.
• 1815 – 100 dni Napoleona: taktyczne zwycięstwo wojsk francuskich i strategiczne pruskich w bitwie pod Wavre.
• 1825 – W Paryżu odbyła się premiera opery Podróż do Reims Gioaccina Rossiniego.
• 1862 – W Genewie wyjechał na ulice pierwszy tramwaj konny.
• 1863 – Wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa pod Middleburg.
• 1867 – Został rozstrzelany cesarz Meksyku Maksymilian I.
• 1875 – W Hercegowinie wybuchło powstanie antytureckie.
• 1894 – Uganda została ogłoszona brytyjskim protektoratem.
• 1895 – W Cesarstwie Austriackim utworzono rząd Ericha Kielmansegga.
• 1900 – Została zarejestrowana Fundacja Nobla.
• 1902 – Jerzy I Wettyn został królem Saksonii.
• 1907 – Założono klub piłkarski HJK Helsinki.
• 1910 – W Spokane w amerykańskim stanie Waszyngton po raz pierwszy obchodzono Dzień Ojca.
• 1913 – Utworzono Meksykańskie Siły Powietrzne.
• 1917 – Léon Kauffmann został premierem Luksemburga.
• 1921 – Zigfrīds Meierovics został premierem Łotwy.
• 1936 – Axel Pehrsson-Bramstorp został premierem Szwecji.
• 1938 – W finale rozgrywanych we Francji III Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej Włochy pokonały Węgry 4:2.
• 1942 – Muhammad VII został bejem Tunisu.
• 1944 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa na Morzu Filipińskim.
• 1945 – Czechoslowaccy żołnierze dokonali pod Przerowem masakry 265 karpackich Niemców i Węgrów, w tym 120 kobiet i 74 dzieci.
• 1953 – W więzieniu Sing Sing pod Nowym Jorkiem wykonano wyroki śmierci na Ethel i Juliusowi Rosenbergach, skazanych za szpiegostwo na rzecz ZSRR.
• 1956 – Operacja "Mosaic": Wielka Brytania przeprowadziła nad australijskim archipelagiem Montebello drugą atmosferyczną próbę atomową.
• 1958 – Został założony Amursk na rosyjskim dalekim wschodzie.
• 1961 – Kuwejt uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
• 1963:
  • Na Ziemię powróciła pierwsza kosmonautka Walentina Tierieszkowa.
  • Radziecka sonda Mars 1 zbliżyła się do Marsa na odległość 193 tys. km, po czym weszła na orbitę okołosłoneczną.
• 1964:
  • Klątwa Kennedych: senator Edward M. Kennedy został ciężko ranny w katastrofie lotniczej.
  • Założono holenderski klub piłkarski Cambuur Leeuwarden.
• 1965 – Houari Boumedienne został prezydentem Algierii.
• 1966 – W Indiach założono nacjonalistyczno-prawicową partię hinduistyczną Shiv Sena (Armia Śiwy).
• 1970:
  • Edward Heath został premierem Wielkiej Brytanii.
  • Podpisano Układ o Współpracy Patentowej (PCT).
  • Zakończyła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 9.
• 1974 – Na rozgrywanych w RFN piłkarskich Mistrzostwach Świata Polska pokonała Haiti 7:0.
• 1975 – Sonda kosmiczna Viking 1 weszła na silnie eliptyczną orbitę Marsa.
• 1976 – Król Szwecji Karol XVI Gustaw poślubił Niemkę Sylwię Sommerlath.
• 1978 – W amerykańskiej prasie ukazał się pierwszy komiksowy odcinek z serii przygód kota Garfielda Jima Davisa.
• 1982 – Na rozgrywanych w Hiszpanii piłkarskich Mistrzostwach Świata Polska zremisowała bezbramkowo z Kamerunem.
• 1983 – Przywódcy i szefowie rządów ówczesnych 10 krajów członkowskich Wspólnot Europejskich podpisali Deklarację Stuttgarcką.
• 1987 – 21 osób zginęło, a 45 zostało rannych na parkingu supermarketu w Barcelonie w zamachu bombowym dokonanym przez ETA.
• 1988 – Papież Jan Paweł II kanonizował 117 męczenników wietnamskich.
• 1989 – Premiera filmu Batman.
• 1991 – Ostatni żołnierze Armii Radzieckiej opuścili Węgry.
• 1992 – Marc Bazin został premierem i tymczasowym prezydentem Haiti.
• 1995 – Czeczeńscy terroryści pod osłoną zakładników opuścili Budionnowsk w Kraju Stawropolskim, w którym od ataku na miasto 14 czerwca przetrzymywali w szpitalu około 2 tys. osób.
• 1999 – Ministrowie edukacji 29 krajów europejskich podpisali Deklarację Bolońską.
• 2000 – W kontenerze ciężarówki w angielskim porcie Dover znaleziono 58 ciał uduszonych nielegalnych chińskich emigrantów.
• 2004 – Odkryto zagrażającą Ziemi planetoidę (99942) Apophis.
• 2006 – Portret Adeli Bloch-Bauer austriackiego malarza Gustava Klimta został sprzedany za rekordowych 135 mln dolarów.
• 2007:
  • 87 osób zginęło, a ponad 220 zostało rannych w wyniku samobójczego ataku bombowego kierowcy ciężarówki na szyicki meczet w Bagdadzie.
  • Cheikh Hadjibou Soumaré został premierem Senegalu.
• 2010 – W Sztokholmie odbył się ślub szwedzkiej następczyni tronu księżnej Wiktorii z Danielem Westlingiem.

Urodzili się

• 1417 – Sigismondo Pandolfo Malatesta, włoski kondotier (zm. 1468)
• 1520 – Mikołaj Factor, hiszpański franciszkanin, błogosławiony (zm. 1583)
• 1566 – Jakub I Stuart, król Szkocji i Anglii (zm. 1625)
• 1623 – Blaise Pascal, francuski filozof, matematyk, fizyk (zm. 1662)
• 1701 – François Rebel, francuski kompozytor (zm. 1775)
• 1708 – Johann Gottlieb Janitsch, niemiecki kompozytor (zm. 1763)
• 1717 – Jan Václav Stamic, czeski kompozytor, skrzypek (zm. 1757)
• 1764 – José Gervasio Artigas, urugwajski bohater narodowy (zm. 1850)
• 1781 – Samuel Różycki, polski generał (zm. 1834)
• 1782 – Hugues-Félicité-Robert de Lamennais, francuski filozof, publicysta (zm. 1854)
• 1783:
  • Friedrich Sertürner, niemiecki farmaceuta (zm. 1841)
  • Thomas Sully, amerykański malarz-portrecista (zm. 1872)
• 1786 – Fiodor Glinka, rosyjski poeta, publicysta (zm. 1880)
• 1792 – Gustav Schwab, niemiecki pisarz, publicysta (zm. 1850)
• 1795 – James Braid, szkocki neurochirurg (zm. 1860)
• 1828 – Mór Than, węgierski malarz (zm. 1899)
• 1838 – Heinrich Schulz-Beuthen, niemiecki kompozytor, pedagog, krytyk muzyczny (zm. 1915)
• 1842 – Karl Zeller, austriacki kompozytor operetkowy (zm. 1898)
• 1845 – Frederik Erhardt Winkel Horn, duński pisarz, literaturoznawca, archeolog (zm. 1898)
• 1859 – Heinrich Sohnrey, niemiecki pisarz, publicysta, nauczyciel, dziennikarz (zm. 1948)
• 1861 – José Rizal, filipiński bohater narodowy (zm. 1896)
• 1865 – May Whitty, brytyjska aktorka (zm. 1948)
• 1867 – Česlovas Sasnauskas, litewski kompozytor, organista (zm. 1916)
• 1877 – Charles Coburn, amerykański aktor (zm. 1961)
• 1894 – Pola Lindfeldówna, polska rzeźbiarka, grafik pochodzenia żydowskiego (zm.1942)
• 1896:
  • Erich Koch, niemiecki działacz, polityk nazistowski, zbrodniarz wojenny (zm. 1986)
  • Wallis Simpson, Amerykanka, kochanka króla Edwarda VII, po jego abdykacji żona (zm. 1986)
• 1897 – Cyril Hinshelwood, brytyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1967)
• 1903 – Michał Druri, polski farmaceuta, działacz turystyczny, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1987)
• 1905 – Jan Dylik, polski geograf (zm. 1973)
• 1906 – Ernst Boris Chain, brytyjski biochemik pochodzenia niemieckiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1979)
• 1909:
  • Osamu Dazai, japoński pisarz (zm. 1948)
  • Tadeusz Wittlin, polski pisarz, publicysta (zm. 1998)
• 1910 – Paul J. Flory, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1985)
• 1914 – Stefan Duba-Dębski, polski tłumacz, felietonista, dziennikarz (zm. 1977)
• 1919:
  • Louis Jourdan, francuski aktor
  • Pauline Kael, amerykańska krytyk filmowy (zm. 2001)
• 1921 – Howell Heflin, amerykański polityk (zm. 2005)
• 1922:
  • Jacek Arlet, polski koszykarz (zm. 2011)
  • Aage Niels Bohr, duński fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
• 1923 – Július Korostelev, słowacki piłkarz, trener piłkarski
• 1924 – Wasil Bykau, białoruski pisarz (zm. 2003)
• 1925 – Stanisław Długosz, polski ekonomista, polityk
• 1926:
  • Josef Nesvadba, czeski pisarz fantastyki naukowej (zm. 2005)
  • Julio Pérez, urugwajski piłkarz (zm. 2002)
  • Tadeusz Zieliński, polski prawnik, polityk, Rzecznik Praw Obywatelskich (zm. 2003)
• 1927 – John Glenn Beall, amerykański polityk (zm. 2006)
• 1928:
  • Nancy Marchand, amerykańska aktorka (zm. 2000)
  • Teresa Remiszewska, polska żeglarka, instruktor żeglarstwa (zm. 2002)
• 1930 – Gena Rowlands, amerykańska aktorka
• 1933:
  • Wiktor Pacajew, radziecki kosmonauta (zm. 1971)
  • Janusz Sidło, polski lekkoatleta, oszczepnik (zm. 1993)
• 1934 – Gérard Latortue, haitański polityk, premier Haiti
• 1935:
  • Krzysztof Litwin, polski aktor (zm. 2000)
  • Stanisław Świerk, polski trener piłkarski (zm. 2004)
• 1936 – Piotr Krupa, polski duchowny katolicki, biskup pelpliński
• 1940 – Paul Shane, brytyjski aktor (zm. 2013)
• 1941:
  • Václav Klaus, czeski polityk, prezydent Czech
  • Irina Petrescu, rumuńska aktorka (zm. 2013)
  • Wojciech Wierzewski, polski działacz polonijny, literaturoznawca, publicysta (zm. 2008)
  • Ryszard Jacek Żochowski, polski lekarz, polityk (zm. 1997)
• 1942 – Vit Olmer, czeski reżyser filmowy, aktor
• 1944:
  • Peter Bardens, brytyjski muzyk, członek grupy Camel (zm. 2002)
  • Ignacy Czeżyk, polski działacz państwowy, polityk
• 1945:
  • Radovan Karadžić, czarnogórski psychiatra, poeta, polityk, prezydent Republiki Serbskiej Bośni i Hercegowiny
  • Aung San Suu Kyi, birmańska opozycjonistka, działaczka polityczna, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla
• 1946 – Frederik Kortlandt, holenderski językoznawca
• 1947 – Salman Rushdie, brytyjski pisarz pochodzenia indyjskiego
• 1948 – Nick Drake, angielski wokalista, autor tekstów (zm. 1974)
• 1949 – Zbigniew Jaremski, polski lekkoatleta, sprinter (zm. 2011)
• 1951 – Francesco Moser, włoski kolarz szosowy
• 1953 – Larry Dunn, amerykański muzyk, członek grupy Earth, Wind and Fire
• 1954 – Kathleen Turner, amerykańska aktorka
• 1955 – Zbigniew Frankiewicz, polski polityk samorządowy, prezydent Gliwic
• 1956 – Leon Kujawski, polski żużlowiec, trener żużla
• 1957:
  • Marek Kostrzewa, polski piłkarz
  • Anna Lindh, szwedzka polityk (zm. 2003)
• 1959:
  • Mirosław Rzepkowski, polski strzelec sportowy
  • Christian Wulff, niemiecki polityk, prezydent Niemiec
• 1962 – Paula Abdul, amerykańska piosenkarka, tancerka, choreograf
• 1963 – Simon Wright, brytyjski perkusista, członek grupy AC/DC
• 1964 – Boris Johnson, brytyjski polityk, burmistrz Londynu
• 1965 – Sabine Braun, niemiecka lekkoatletka, wieloboistka
• 1967:
  • Bjørn Dæhlie, norweski biegacz narciarski
  • Paweł Grzegorczyk, polski wokalista, gitarzysta, członek grupy Hunter
• 1970:
  • Piotr Rowicki, polski piłkarz
  • Krzysztof Trebunia-Tutka, polski muzyk ludowy
  • Brian Welch, amerykański gitarzysta, członek grupy Korn
• 1971:
  • José Emilio Amavisca, hiszpański piłkarz
  • Małgorzata Lewińska, polska aktorka
  • Andrea Sartoretti, włoski siatkarz, trener siatkarski
• 1972:
  • Jean Dujardin, francuski aktor
  • Ilja Markow, rosyjski chodziarz
  • Brian McBride, amerykański piłkarz
  • Peter Okhello, ugandyjski bokser
  • Robin Tunney, amerykańska aktorka
• 1973 – Nâdiya, francuska piosenkarka
• 1974 – Piotr Jankowski, polski aktor
• 1975:
  • Bert Grabsch, niemiecki kolarz szosowy
  • Bertold Kittel, polski dziennikarz śledczy
  • Grzegorz Małecki, polski aktor
  • Pedro Munitis, hiszpański piłkarz
  • Anthony Parker, amerykański koszykarz
• 1976 – Ryan Hurst, amerykański aktor
• 1977 – Maria Cioncan, rumuńska lekkoatletka, biegaczka (zm. 2007)
• 1978:
  • Magdalena Korczyńska, polska aktorka
  • Dirk Nowitzki, niemiecki koszykarz
• 1979 – Kléberson, brazylijski piłkarz
• 1980 – Arkadiusz Malarz, polski piłkarz, bramkarz
• 1983 – Mark Selby, angielski snookerzysta
• 1985 – Virag Nemeth, węgierska tenisistka
• 1989 – Thomas Thurnbichler, austriacki skoczek narciarski
• 1990 – Ksenia Łykina, rosyjska tenisistka

Zmarli

• 1584 – Franciszek Hercules Walezjusz, książę Andegawenii (ur. 1555)
• 1747 – Nadir Szach, szach Persji (ur. 1688)
• 1762 – Johann Ernst Eberlin, niemiecki kompozytor (ur. 1702)
• 1787 – John Brown, szkocki teolog (ur. 1722)
• 1820 – Joseph Banks, angielski naturalista, botanik (ur. 1743)
• 1838 – Aleksandr Bestużew, rosyjski prozaik, poeta, krytyk literacki (ur. 1797)
• 1863 – Kazimierz Konrad Błaszczyński, polski pułkownik, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1831)
• 1867 – Maksymilian I, cesarz Meksyku (ur. 1832)
• 1900:
  • Józefina, księżniczka Badenii (ur. 1813)
  • Modest Andlauer, francuski jezuita, misjonarz, męczennik, święty (ur. 1847)
  • Remigiusz Isoré, misjonarz, męczennik, święty (ur. 1852)
• 1902:
  • John Acton, brytyjski historyk, polityk (ur. 1834)
  • Albert I Wettyn, król Saksonii (ur. 1828)
• 1931 – Jerzy Liebert, polski poeta (ur. 1904)
• 1942 – Ahmad II, bej Tunisu (ur. 1862)
• 1937 – J.M. Barrie, szkocki pisarz (ur. 1860)
• 1955 – Romuald Jałbrzykowski, polski duchowny katolicki, biskup białostocki (ur. 1876)
• 1962 – Volkmar Andreae, szwajcarski kompozytor (ur. 1879)
• 1964 – Antoni Kolczyński, polski bokser (ur. 1917)
• 1966 – Ed Wynn, amerykański pisarz (ur. 1886)
• 1970 – Konstanty Grzybowski, polski prawnik, historyk prawa, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1901)
• 1977 – Olave Baden-Powell, brytyjska współzałożycielka żeńskiego skautingu (ur. 1889)
• 1982 – Lidia Zamkow, polska aktorka, reżyser teatralny (ur. 1918)
• 1984 – Lee Krasner, amerykańska malarka pochodzenia rosyjskiego (ur. 1908)
• 1986:
  • Coluche, francuski aktor (ur. 1944)
  • Eleonora Słobodnikowa, polska tłumaczka (ur. 1901)
• 1988 – Giuseppe Saragat, włoski polityk, prezydent Włoch (ur. 1898)
• 1991 – Jean Arthur, amerykańska aktorka (ur. 1900)
• 1992 – Kitty McKane, brytyjska tenisistka (ur. 1896)
• 1993 – William Golding, pisarz angielski, laureat Nagrody Nobla (ur. 1911)
• 1994 – Tadeusz Kondrat, polski aktor (ur. 1908)
• 2000 – Noboru Takeshita, japoński polityk, premier (ur. 1924)
• 2005 – Aleksiej Kisielow, radziecki bokser (ur. 1938)
• 2006 – Marek Górnisiewicz, polski rysownik komiksów (ur. 1959)
• 2007:
  • Antonio Aguilar, meksykański pisarz, piosenkarz, aktor, reżyser (ur. 1919)
  • Hank Medress, amerykański piosenkarz, producent muzyczny (ur. 1938)
• 2008:
  • Tim Carter, angielski piłkarz, bramkarz (ur. 1967)
  • Joanna Ładyńska, polska aktorka (ur. 1956)
• 2009:
  • Alberto Andrade, peruwiański polityk, alkad Limy (ur. 1943)
  • Giovanni Arrighi, włoski ekonomista, socjolog (ur. 1937)
  • Zygmunt Urbański, polski komandor (ur. 1943)
• 2010:
  • Manute Bol, sudański koszykarz (ur. 1962)
  • Tadeusz Gospodarek, polski socjolog, pedagog (ur. 1924)
• 2011:
  • Don Diamond, amerykański aktor (ur. 1921)
  • Eugeniusz Grochal, polski kolejarz, związkowiec, polityk, honorowy prezes PZW (ur. 1920)
• 2012:
  • Romuald Drobaczyński, polski reżyser dubbingowy i filmowy (ur. 1930)
  • Richard Lynch, amerykański aktor (ur. 1936)
  • Veikko Männikkö, fiński zapaśnik (ur. 1921)
  • Norbert Tiemann, amerykański polityk, gubernator stanu Nebraska (ur. 1924)

Zobacz też

• Zmarli w roku 2013