Portal:Nauki ścisłe i przyrodnicze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nauki ścisłe i przyrodniczeGeografiaNauki społeczne i humanistyczneSpołeczeństwoKulturaHistoriaReligiaSportTechnikaPolska

Nauki ścisłe i przyrodnicze w polskojęzycznej Wikipedii

Portal


Ta strona to portal dla osób zainteresowanych naukami ścisłymi i przyrodniczymi,
umożliwiający łatwiejszy dostęp do zagadnień związanych z tymi gałęziami nauki w polskojęzycznej Wikipedii.


Po prawej stronie znajdują się kategorie poszczególnych dziedzin wiedzy. Zaprezentowane zostały też wyróżnione, głównie ze względu na jakość, artykuły. Jeżeli uważasz, że brakuje jakiejś dziedziny wiedzy, albo chciałbyś pomóc w opiece nad którymś z portali, zapraszamy na stronę dyskusji.


Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc, szanowny czytelniku, w rozwijaniu haseł związanych z poniżej przedstawionymi naukami. Przy każdej z nich zamieściliśmy odpowiednie strony odnoszące się do współpracy. Zapraszamy także do wikiprojektów.

P math blue1.png   Matematyka
Wyróżniony artykuł
Animacja własności korelacji rangowej.

Korelacja rang Spearmana (lub: korelacja rangowa Spearmana, rho Spearmana) – w statystyce jedna z nieparametrycznych miar monotonicznej zależności statystycznej między zmiennymi losowymi.

Pierwotny pomysł korelowania rang był już znany wcześniej i pochodził od Bineta i Henriego, jednak współczynnik ten został solidnie opisany i rozpropagowany dopiero w 1904 roku przez angielskiego psychologa Charlesa Spearmana. Zauważył on, że w wielu badaniach nie da się zastosować klasycznego współczynnika korelacji lub daje on nieistotne wyniki ze względu na nadmiar obserwacji odstających.

Spearman zdefiniował swój współczynnik jako zwykły współczynnik korelacji Pearsona, liczony dla rang zmiennych (stąd nazwa współczynnik korelacji rang). Obecnie stosowanych jest kilka jego wersji, nieznacznie różniących się od siebie. Ich wartości są identyczne w przypadku, gdy obserwacje każdej zmiennej w próbie nie powtarzają się.

Korelacja rangowa przyjmuje zawsze wartości z przedziału [-1,+1]. Ich interpretacja jest podobna do klasycznego współczynnika korelacji Pearsona, z jednym zastrzeżeniem: w odróżnieniu od współczynnika Pearsona, który mierzy liniową zależność między zmiennymi, a wszelkie inne związki traktuje jak zaburzone zależności liniowe, korelacja rangowa pokazuje dowolną monotoniczną zależność (także nieliniową).

Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P math blue2.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
Q space blue.png   Astronomia
Wyróżniony artykuł
Libracja Księżyca

Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym.

Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy mniejsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw.miesiąc synodyczny) faz Księżyca.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...


Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  Q space blue1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
P biology blue2.png   Biologia
Wyróżniony artykuł
M.marmota latirostris in Veľká Studená dolina 2.jpg

Świstak tatrzański (Marmota marmota latirostris) – endemiczny podgatunek świstaka występujący w Tatrach. W przeszłości był zwierzęciem łownym, w XIX wieku jego liczebność drastycznie spadła. Jest roślinożercą aktywnym latem, żyje w terytorialnych klanach rodzinnych w górach od regla górnego do piętra turniowego. Należy do najrzadziej występujących zwierząt kręgowych w Polsce i podlega tu ścisłej ochronie gatunkowej. Chroniony jest także prawnie na Słowacji. Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce oraz Polska Czerwona Księga Zwierząt określają świstaka tatrzańskiego jako podgatunek silnie zagrożony (EN), zaś Czerwona lista dla Karpat dla Polski nadaje mu oznaczenie „CR” – skrajnie zagrożony. Jest to zwierzę stosunkowo słabo poznane. Ciąg dalszy...

Polecamy artykuły:

    Medalowe artykuły: VHL · enzymy · LKB1 · dąb szypułkowy · grzybienie białe · sosna · dziewanna drobnokwiatowa · konwalia majowa · bluszcz pospolity · zawilec gajowy · kalina koralowa . kaktusowate · Barszcz Sosnowskiego · helicobacter pylori · bakterie · wilk · dorsz atlantycki · lew · zwierzęta użytkowe · pomurnik · ptaki · ryś rudy · albertozaur · bielik amerykański · akrokantozaur · szczętki · zwisłoszczęk czarny · Gigantactis · żółw szylkretowy · połykacz · allozaur · manat afrykański · garlica maoryska · Wiwaxia · styrakozaur · skleromochl · tyranozaur · sąsiad dziwaczek · hatteria · zachowania lęgowe ptaków · drozd śpiewak · staurikozaur · wachlarzówka smolista · modraszek telejus · deinozuch · potwór z Loch Ness · Tatzelwurm
    Dobre artykuły:
naprawa DNA · kinaza mTOR · koniugacja drożdży · owca Dolly · liść · skrzyp błotny · czosnek pospolity · szparag lekarski · ferokaktus · śnieżyczka przebiśnieg · skrzyp olbrzymi · kopytnik pospolity · fotosynteza · przylaszczka pospolita · Flora Danica · zroślicha · żmijownik · cantedeskia · anturium · moczarka kanadyjska · rzęsa · honkenia piaskowa · borowik szlachetny · chorioactis geaster · lis wyspowy · krab palmowy · obrzeżek polski · pawie oczko · żółw zatokowy · żółw oliwkowy · Cyclura pinguis · dromeozaur · otnielozaur · kurobród różnodzioby · kritozaur · zadziornica włochata · silezaur · zauropelta · ropucha czerwona · australorzekotka szmaragdowa · Paussinae · salamandra plamista · alioram · scelidozaur · ankylozaur · prozaurolof · drozdówka rdzawa · bażant królewski · abelizaury · kowalik karoliński · traszka grzebieniasta · mangusta urwa · sidlisz piwniczny · celur · nawałnik maderski · Plestiodon longirostris · heloderma meksykańska · heterodontozaury · Jeżozwierz grzebieniasty · zaurolof · nosorożec jawajski · Koszatniczka pospolita · długopłetwiec · traszka zwyczajna · Żaba trawna · Kururo · huajangozaur · hutia Browna · odmieniec jaskiniowy · mutaburazaur · Tympanoctomys barrerae · suwak mongolski · dikreozaur · kapibara · Galaxias pedderensis · Geocapromys thoracatus · Wąż morski (kryptozoologia) · Bunyip · Chupacabra · agar czekoladowy · Shigella flexneri
Project.svg   Wikiprojekty Zoologia i Botanika


Zapraszają do współpracy:

Portale biologiczne:Zoologia · Dinozaury · Paleontologia
  P biology blue1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
P chemist blue1.png   Chemia
Wyróżniony artykuł
Jeziora węglowodorowe na Tytanie

Węglowodory to organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze tylko atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru.

Węglowodory są podstawowym składnikiem ropy naftowej, która stanowi ich podstawowe źródło w przemyśle. Innym źródłem węglowodorów są procesy tzw. suchej destylacji drewna i zgazowywania węgla. Oprócz tego węglowodory o złożonej budowie pełnią rozmaite role w organizmach żywych (np. karotenoidy).


Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P chemist blue2.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
P physics-2 blue.png   Fizyka
Wyróżniony artykuł
Tęcza we mgle wodnej powstałej przy wodospadzie Takakkaw Falls w Kanadzie

Tęcza – zjawisko optyczne i meteorologiczne, występujące w postaci charakterystycznego wielobarwnego łuku, widocznego, gdy Słońce oświetla krople wody w atmosferze ziemskiej. Tęcza powstaje w wyniku rozszczepienia światła, załamującego się i odbijającego wewnątrz kropli wody (np. deszczu) o kształcie zbliżonym do kulistego.

Rozszczepienie światła jest wynikiem zjawiska dyspersji, powodującego różnice w kącie załamania światła o różnej długości fali przy przejściu z powietrza do wody i z wody do powietrza.

Światło widzialne jest postrzegalną wzrokiem częścią widma promieniowania elektromagnetycznego i w zależności od długości fali postrzegane jest w różnych barwach. Kiedy światło słoneczne przenika przez kropelki deszczu, woda rozprasza światło białe (mieszaninę fal o różnych długościach) na składowe o różnych długościach fal (różnych barwach) i oko ludzkie postrzega wielokolorowy łuk.

Pomimo faktu, że w tęczy występuje niemal ciągłe widmo kolorów, tradycyjnie uznaje się, że kolorami tęczy są: czerwony (na zewnątrz łuku), pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, indygowy i fioletowy (wewnątrz łuku).


Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P physics-2 blue1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
P medicine3 blue.png   Medycyna
Wyróżniony artykuł
Max Rothmann (ca. 1890).jpg
Max Rothmann (ur. 26 kwietnia 1868 w Berlinie, zm. 12 sierpnia 1915 w Berlinie) – niemiecki lekarz żydowskiego pochodzenia, fizjolog, neurolog i neuroanatom, praktykujący w Berlinie. Jeden z założycieli Towarzystwa Niemieckich Neurologów (Gesellschaft Deutscher Nervenärzte), autor prac z dziedziny neuroanatomii, neurofizjologii i psychopatologii. Inicjator założenia Antropologicznej Stacji Badawczej Pruskiej Akademii Nauk na Teneryfie, gdzie przeprowadzono pierwsze eksperymenty nad zdolnością szympansów do uczenia się. Jako jeden z pierwszych opisał rzadkie schorzenie, znane dziś pod eponimiczną nazwą zespołu Rothmanna-Makaia.

Polecamy artykuły:

    Medalowe artykuły: stożek rogówki · stwardnienie guzowate · zespół von Hippla-Lindaua · sepsa · choroba Chagasa · historia odkrycia i badań nad stwardnieniem guzowatym · zespół Turnera · choroba niedokrwienna serca · atrezja przełyku · siatkówczak · rak przewodów żółciowych · choroba Hirschsprunga · zespół Pradera-Williego · nerwiak płodowy · przewlekła obturacyjna choroba płuc · stwardnienie zanikowe boczne-parkinsonizm/zespół otępienny · paracetamol · inhibitory konwertazy angiotensyny · rifaksymina · medyczne zastosowanie trójtlenku arsenu
    Dobre artykuły:
Hiperteloryzm · Bronchoskopia · Kiła · Alergia · Zespół Sotosa · Rak płuca · Adalimumab · Dysplazja włóknisto-mięśniowa · Schistosomatoza · Historia badań nad bruzdogłowcem szerokim i dyfilobotriozą · Pałeczka ropy błękitnej · Załamek P · Schizofrenia · Klątwa Ondyny · Nerwiakowłókniakowatość typu 1 · Płód arlekin · Zespół Peutza-Jeghersa · Zespół Downa · Skolioza · Homocystynuria · Dystonia torsyjna typu 1 · Stwardnienie rozsiane · Dwoinka zapalenia płuc · Spodziectwo · Malformacje żyły Galena · Retikulocyt · Zespół LEOPARD · Zespół odwróconej perfuzji tętniczej · Metabolizm · Tętnica piersiowa wewnętrzna · Szyja skrzypka · Anagrelid · Jądro Onufa · Wirus nabytego niedoboru immunologicznego kotów · Skaczący Francuzi z Maine · Guz chromochłonny · Inhibitory pompy protonowej


Zapraszamy do współpracy:


  P medicine3 blue1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie