Kalendarium historii Krakowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nuremberg chronicles - CRACOVIA.png

Kalendarium historii Krakowa.

Prehistoria[edytuj | edytuj kod]

Starożytność[edytuj | edytuj kod]

  • IV w. p.n.e.
    • Ślady kultury celtyckiej na terenie Polski południowej; osady rolnicze.
    • Prawdopodobne wprowadzenie koła garncarskiego.
    • Początek rozwoju przemysłu hutniczego – z tego okresu pochodzą dymarki w Igołomii, Podłężu i Wyciążu.
  • I – IV w. – Kontakty handlowe z kupcami rzymskimi (w wykopaliskach z tego okresu znajdowane są m.in. monety rzymskie).
  • I – V w. – Silny ośrodek przemysłu hutniczego w okolicach Krakowa – Igołomia, Tropiszów oraz tereny dzisiejszej Nowej Huty.
  • III – V w. – Zakłady garncarskie w rejonie Igołomi i Tropiszowa.
  • IV – VII w. – Wyludnienie terenów dzisiejszej Małopolski i upadek kultury, związane z najazdem Hunów i wędrówkami ludów.
  • VI – VII w. – Opanowanie terenów Małopolski przez Słowian.
  • VII – VIII w. – Prawdopodobne powstanie kopców Krakusa i Wandy.
  • VIII w. – Osadnictwo na Wawelu.

Lata 800-1137 – okres powstawania państwa polskiego[edytuj | edytuj kod]

Lata 1138-1319 – okres rozbicia dzielnicowego Polski[edytuj | edytuj kod]

Lata 1320-1385 – okres Zjednoczonego Królestwa Polskiego[edytuj | edytuj kod]

Lata 1386-1453 – okres panowania pierwszych Jagiellonów[edytuj | edytuj kod]

Lata 1454-1795 – okres I Rzeczypospolitej[edytuj | edytuj kod]

Lata 1795-1917 – okres rozbiorów Polski[edytuj | edytuj kod]

Lata 1918-1939 – okres II Rzeczypospolitej[edytuj | edytuj kod]

Lata 1939-1945 – okres II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Lata 1945-1989 – okres Polski Ludowej[edytuj | edytuj kod]

Lata od 1990III Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Na prawdopodobieństwo istnienia biskupstwa krakowskiego przed rokiem 1000 wskazują wzmianki o biskupach Prohoriuszu (970 r.) i Prokulfie (986 r.).
  2. W literaturze toczy się dyskusja na temat ewentualnej pierwszej lokacji Krakowa, która mogła mieć miejsce ok. 1220 r. z inicjatywy biskupa Iwona Odrowąża lub księcia Leszka Białego (konieczność nowej lokacji w 1257 r. miała wynikać ze zniszczenia miasta wskutek najazdu tatarskiego; świadectwo wcześniejszej lokacji mają stanowić pojawiający się przed 1257 r. w źródłach sołtysi krakowscy). Jeszcze w XIX w. taką tezę postawił J. Szujski, Kraków aż do początków XV-go wieku. Wstępne słowo do najstarszych ksiąg tego miasta, w: Najstarsze księgi i rachunki miasta Krakowa od r. 1300 do 1400, wyd. F. Piekosiński, J. Szujski, Kraków 1878; podtrzymywali ją później liczni badacze m.in. H. Münch, Kraków do roku 1257 włącznie, „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki. Teoria i Historia”, t. VIII, 1958, z. 1, s. 1-40, J. Wyrozumski, Dzieje Krakowa, t. 1: Kraków do schyłku wieków średnich, Kraków 1992, s. 147-160 czy B. Krasnowolski, Lokacje i rozwój Krakowa, Kazimierza i Okołu. Problematyka rozwiązań urbanistycznych, w: Kraków. Nowe studia nad rozwojem miasta, red. J. Wyrozumski, Kraków 2007 („Biblioteka Krakowska”, nr 150), s. 355-426. Ostatnio z podsumowaniem tej dyskusji oraz głosem przeciwko wcześniejszej lokacji, a uzasadniającym istnienie sołtysów organizacją niemieckiej gminy w Krakowie: J. Wyrozumski, Lokacja czy lokacje Krakowa na prawie niemieckim?, w: Kraków. Nowe studia nad rozwojem miasta, red. J. Wyrozumski, Kraków 2007 („Biblioteka Krakowska”, nr 150), s. 121-151.
  3. Późniejszy system wodny młynówek założony został za czasów panowania króla Władysława Łokietka. System ten został zniszczony w okresie najazdów szwedzkich na Kraków.
  4. Zbudowane przez nich szpitale i kościół św. Ducha przetrwały aż do drugiej połowy XIX wieku.
  5. O przywileju lokacyjnym Bolesława V Wstydliwego z 1257 r. m.in.: B. Wyrozumska, B. Krasnowolski, Wielka lokacja, w: Encyklopedia Krakowa, Kraków-Warszawa 2000, s. 1041-1042. Reprodukcja aktu lokacji (oraz krótkie omówienie wraz ze wskazaniem podstawowej literatury) dostępna jest w Katalogu Skarbów Dziedzictwa Narodowego.
  6. Rocznik franciszkański krakowski, s. 50.
  7. Jest też możliwe, że już wtedy postawiono część murów Krakowa, ale za czas budowy właściwych murów miejskich przyjmuje się okres rządów Wacława II Czeskiego, króla Czech i Polski.
  8. Później używana była także nazwa Circulum Forum. Od 1882 pod obecną nazwą.
  9. Jadwiga Andegaweńska kanonizowana została 8 czerwca 1997 przez papieża Jana Pawła II.
  10. Bazylika Mariacka w Krakowie – Historia.
  11. Jan z Kęt został beatyfikowany w 1680 r., kanonizowany w 1764 r.
  12. Szymon z Lipnicy został beatyfikowany w 1685 r. przez papieża Innocentego IX, kanonizowany w Watykanie 3 czerwca 2007 r.
  13. Temat słynnego obrazu Jana Matejki.
  14. Tradycję szkoły kontynuuje I Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodworskiego.
  15. W latach 1815–1846 mieścił się tutaj Senat Wolnego Miasta Krakowa. Od 1971 r. Collegium Broscianum.
  16. Pozostałości takich kun do dziś można zobaczyć przy wrotach południowych kościoła Mariackiego w Krakowie.
  17. Stacja meteorologiczna w krakowskim ogrodzie botanicznym posiada nieprzerwaną serię pomiarową od 1825 r.
  18. Ostateczna regulacja placu Dominikańskiego w Krakowie nastąpiła po 1850 r.
  19. Dziennik „Czas” w latach 1935 – 1939 redagowany był w Warszawie.
  20. W 1909 r. Teatr Miejski w Krakowie otrzymał imię Juliusza Słowackiego.
  21. Budynek elektrowni Teatru Miejskiego w Krakowie istnieje do dziś, obecnie mieści się w nim teatr Miniatura.
  22. Założona przez Antoniego Hawełkę restauracja przy krakowskim rynku istnieje do dzisiaj.
  23. Od 1947 r. siedzibą Muzeum Etnograficznego w Krakowie jest ratusz kazimierski przy placu Wolnica.
  24. Statek „Melsztyn” wykorzystywany był przez wojsko polskie w wojnie polsko-bolszewickiej. Był dwukrotnie zatapiany i wydobywany, pływał do 1970 r.
  25. Miejskie Biuro Statystyczne w Krakowie. Ruch ludności w Krakowie. „Czas”, 2 kwietnia 1911. 
  26. W 1937 r. Wyższe Studium Handlowe w Krakowie przekształcone zostało w Akademię Handlową. W 1950 r. Akademia została przekształcona w Wyższą Szkołę Ekonomiczną z trzema wydziałami, zaś w 1974 r. uczelnia uzyskała dzisiejszą nazwę Akademii Ekonomicznej.
  27. Teatr Rapsodyczny ponownie otworzony został w 1957, ostatecznie zlikwidowany w 1967 r.
  28. Leszek J. Sibila: Dzieje nowohuckiego kombinatu w latach 1949-1958. W: „Kryptonim Gigant”. Dzieje nowohuckiego kombinatu w latach 1949-1958. Kraków: Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, 2008, s. 31. ISBN 978-83-89599-64-3.
  29. Leszek J. Sibila: Dzieje nowohuckiego kombinatu w latach 1949-1958. W: „Kryptonim Gigant”. Dzieje nowohuckiego kombinatu w latach 1949-1958. Kraków: Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, 2008, s. 31. ISBN 978-83-89599-64-3.
  30. W roku 1989 nazwę Park Kultury i Wypoczynku zmieniono na Park Lotników Polskich.
  31. Magdalena Mania: Kiedy mózg morduje (3). Gazeta Wyborcza, 2010.
  32. Od 1994 r. Festiwal Kultury Żydowskiej w Krakowie organizowany corocznie.
  33. Wartości złotych sprzed denominacji, która miała miejsce w 1995 r.
  34. Orlik dla Prądnika Czerwonego.
  35. Ministrowie spraw wewnętrznych grupy G6 i USA w Krakowie (pol.). krakow.gazeta.pl, 2014-02-04. [dostęp 2014-02-05].
  36. Zakończyło się spotkanie ministrów spraw wewnętrznych grupy G6 i USA (pol.). infokrakow24.pl, 2014-02-07. [dostęp 2014-02-08].