Lądek (powiat słupecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lądek
Herb
Herb Lądka
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat słupecki
Gmina Lądek
Sołectwo Lądek
Liczba ludności (2010) 848
Strefa numeracyjna (+48) 63
Kod pocztowy 62-406
Tablice rejestracyjne PSL
SIMC 0289615
Położenie na mapie gminy Lądek
Mapa lokalizacyjna gminy Lądek
Lądek
Lądek
Położenie na mapie powiatu słupeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu słupeckiego
Lądek
Lądek
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Lądek
Lądek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lądek
Lądek
Ziemia52°12′33″N 17°55′49″E/52,209167 17,930278

Lądek – dawne miasto, obecnie wieś gminna w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Lądek przy drodze wojewódzkiej 467. Wieś jest siedzibą sołectwa Lądek. Położona na wysokiej skarpie pradoliny Warty, na obrzeżach Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego.

Lądek uzyskał prawa miejskie w 1250 i ponownie w 1269. Miastem pozostawał do 1870.

Miejscowość jest siedzibą gminy Lądek. http://www.gminaladek.pl/

W miejscowości znajduje się między innymi ośrodek zdrowia i apteka, remiza Ochotniczej Straży Pożarnej, przedszkole, Szkoła Podstawowa im. Wojska Polskiego, Gimnazjum im. Polskiej Organizacji Wojskowej, Urząd pocztowy, oddział Banku spółdzielczego w Słupcy, stadion sportowy. Na terenie Lądku działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, która została założona w 1908 roku. Jednostka ta działa w ramach Krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Zabytki[edytuj]

Historia[edytuj]

  • 1173 – w podrobionym dokumencie Mieszka III Starego wzmianka o miejscowości Consale, Cossale, Cossal, znajdującej się w miejscu obecnego Lądku; była ona ośrodkiem lokalnego handlu solą, wydobywaną w okolicach Wrąbczyna
  • 1213 – w dyplomie Henryka arcybiskupa gnieźnieńskiego, wystawionego dla cystersów w Lądzie, Lądek występuje jako Cossol
  • 1238 – książę śląski Henryk Brodaty umierając przekazał kasztelanię lądzką z Lądkiem swojemu synowi Henrykowi Pobożnemu
  • 1250 – należąca do cystersów z Lądu miejscowość otrzymuje prawa miejskie nadane przez księcia kujawskiego Kazimierza, przy czym cystersi zastrzegają prawo osiedlania się w mieście jedynie dla przybyszów z Zachodu (przede wszystkim niemieckojęzycznych)[1]; miasto otrzymuje nową, niemiecką nazwę Landeck[2]; ze względu na trudności ze sprowadzeniem osadników lokacja miejska kończy się jednak niepowodzeniem
  • 1269 – ponowna lokacja miasta, tym razem z dopuszczeniem osadników polskich
  • 1418 – miejscowość uzyskuje potwierdzenie praw miejskich, przy czym król Władysław Jagiełło zezwala klasztorowi cystersów na przeniesienie miasta z prawa polskiego na niemieckie
  • 1458 – miasto miało obowiązek wysłać na wyprawę malborską dwóch zbrojnych piechurów
  • 1638 – pierwszy zachowany zapis spolszczonej formy Lądek (metryki zaślubionych parafii zagórowskiej z lat 1592–1662, pisane w języku łacińskim)
  • 1713 – w przywileju wydanym przez opata Antoniego Łukomskiego dla Lądka występuje zapis Miasteczko Lądkowskie
  • 1798 – rząd pruski rozwiązuje opactwo cysterskie w Lądzie i dokonuje sekularyzacji miasta
  • 1808 – według spisu ludności Księstwa Warszawskiego Lądek miał 368 mieszkańców, dwa lata później – 426 mieszkańców i 72 domy
  • 1860 – miasto miało 76 domów (w tym 24 murowane) i 727 mieszkańców (w tym 19 Żydów)[3]
  • 1870 – wskutek reformy administracyjnej w Królestwie Polskim Lądek traci prawa miejskie
  • 1908 – druh Bronisław Gutowski zakłada jednostkę Ochotniczej Straży Pożarnej
  • 1918 – wśród wydm (dawniejsza nazwa Białe Góry, dzisiaj ze względu na zalesienie Borek Lądkowski) miała miejsce przysięga członków słupeckiego obwodu Polskiej Organizacji Wojskowej
  • 1938 – dzieci ze szkoły w Lądku, bawiące się na wydmie piaszczystej, zwanej Duży Borek, znalazły znaczą ilość monet i fragmenty granulowanych ozdób; to być może świadectwo przebiegu przez Lądek szlaku rusko-pomorskiego
  • 1939–1945 – miejscowość znajdowała się pod okupacją Niemiec hitlerowskich; miejscowość początkowo otrzymuje nazwę Landorf, a od 1943 Landeck; wobec ludności polskiej wprowadzony został terror, zaś ludność żydowska ulega wymordowaniu; posterunek SS wraz z urzędem gminy umieszczony został w budynku przy ul. Pyzderskiej, mieszczącym obecnie ośrodek zdrowia, pocztę i przedszkole; w 1944 r. rozpoczęto budowę baraków robotniczych (obecnie zaadaptowane na potrzeby biur GS-u), w których miała mieszkać garstka ocalałych mieszkańców Lądku przeznaczonych do pracy – pozostali mieszkańcy mieli zostać zgładzeni w miejscowości Golina (Niemcy nie zdążyli dokończyć budowy krematorium w Golinie, po wojnie budynek został zaadaptowany na zakłady utylizacji)[potrzebny przypis]
  • 1975–1998 – miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Zbyszko Górczak, Najstarsze lokacje miejskie w Wielkopolsce (do 1314 r.), Poznań 2002, s. 100.
  2. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom V, Warszawa 1884, s. 108.
  3. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom V, Warszawa 1884, s. 108.

Galeria[edytuj]