Janów (województwo śląskie)

Janów
	miasto w gminie miejsko-wiejskiej
	; Plac Grunwaldzki w Janowie
	Herb
Państwo	Polska
Województwo	śląskie
Powiat	częstochowski
Gmina	Janów
Data założenia	1696
Prawa miejskie	1696–1870, od 2026
Burmistrz	Edward Moskalik
Powierzchnia	9,2141 km²
Populacja (2021); • liczba ludności; • gęstość	; 1000; 108,5 os./km²
Strefa numeracyjna	34
Kod pocztowy	42-253
Tablice rejestracyjne	SCZ
	Położenie na mapie gminy Janów Janów
	Położenie na mapie Polski Janów
	Położenie na mapie województwa śląskiego Janów
	Położenie na mapie powiatu częstochowskiego Janów
	50°43′21″N 19°26′06″E/50,722500 19,435000
TERC (TERYT)	2404034
SIMC	0133273
	Urząd miejskiul. Częstochowska 1; 42-253 Janów
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa
	BIP

Janów – miasto w Polsce, położone w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim. Siedziba gminy Janów.

Według Narodowego Spisu powszechnego w 2021 roku Janów zamieszkiwało 1000 mieszkańców.

Położenie

Miasto znajduje się rzeką Wiercicą, prawym dopływem Warty, przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 46 z drogą wojewódzką nr 793.

Pod względem historycznym Janów leży w ziemi krakowskiej, stanowiącej część Małopolski^[4].

Według regionalizacji fizycznogeograficznej Polski miasto położone jest na Wyżynie Częstochowskiej^[5].

Historia

Miasto Janów zostało założone w 1696 roku^[6] przez Jana Aleksandra Koniecpolskiego^[6]. Po upadku Księstwa Warszawskiego w 1815 roku wszedł w skład Kongresówki, do guberni piotrkowskiej, a następnie utworzonego w nim powiatu częstochowskiego w 1867 roku. Tam został zdegradowany do rangi osady 19 maja^?/31 maja 1870 i włączony do gminy Potok Złoty, której został siedzibą^[7].

W latach międzywojennych należał do województwa kieleckiego^[8]. Po II wojnie światowej przejściowo w województwie kieleckim^[9], a od 6 lipca 1950 w województwie katowickim^[10]. 1 lipca 1952 gminę Potok Złoty zniesiono, a z części jej obszaru utworzono gminę Janów z siedzibą w Janowie^[11]. Po zniesieniu gmin i utworzeniu gromad jesienią 1954, Janów został siedzibą władz gromady Janów^[12], gdzie pozostał do końca 1972 roku^[13].

W związku z kolejną reformą gminną z początkiem 1973 roku, Janów stał się ponownie siedzibą reaktywowanej gminy Janów, a także siedzibą sołectwa, w powiecie częstochowskim w województwie katowickim^[14] W latach 1975–1998 Janów administracyjnie należał do województwa częstochowskiego^[15]. 1 stycznia 2026, po 156 latach, odzyskał status miasta – incydentalnie równocześnie z drugim Janowem^[16].

Części miasta

Janów posiada dwie części miasta: Julianka-Nadleśnictwo (na północy) i Kuźle (na zachodzie)^[3]. Od wschodu Janów jest zupełnie zrośnięty ze wsią Ponik (356 mieszkańców), a granica między obydwiema miejscowościami jest w terenie niezauważalna. W związku z nadaniem statusu miasta Janowowi część obrębu edwidencyjnego Ponik została włączona w jego granice^[16].

Religia

Zobacz też

Przypisy

↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 375 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 10 stycznia 2026, identyfikator PRNG: 44281.
↑ ^a ^b ^c GUS. Rejestr TERYT
↑ Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], www.slownik.ihpan.edu.pl (pol.).
↑ Regiony fizycznogeograficzne Polski po zmianach z 2018 r. [online], warmaz.pl, 2018 (pol.).
↑ ^a ^b JanuszJ. Brandys JanuszJ., WitoldW. Mielczarek WitoldW., Częstochowa i okolice: przewodnik, Warszawa: Sport i Turystyka, 1982, s. 105, ISBN 83-217-2397-7, OCLC 11972901 [dostęp 2023-01-16] .
↑ Postanowienie z 23 stycznia (4 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 77)
↑ Kielecki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 29, poz. 184
↑ Stanisław Srokowski (red.), Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1948 (Biblioteka Samorządowca 77)
↑ Dz.U. 1950 nr 28 poz. 255
↑ Postanowienie z 23 stycznia (4 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 77)
↑ Uchwała Nr 43/212 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Częstochowie z 30. IX. 1954 w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 8 października 1954 r., Nr. 8, Poz. 38)
↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
↑ Uchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972, Nr. 12, Poz. 103).
↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 16, poz. 91.
↑ ^a ^b Dz. U. z 2025 r. poz. 1046.
↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2017-02-21] .

Linki zewnętrzne

Historia Żydów w Janowie na portalu Wirtualny Sztetl
Janów (24), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 419 .

[1] Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 375 [zarchiwizowane 2022-10-26] .

[prng-2] Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 10 stycznia 2026, identyfikator PRNG: 44281.

[teryt-3] GUS. Rejestr TERYT

[4] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], www.slownik.ihpan.edu.pl (pol.).

[5] Regiony fizycznogeograficzne Polski po zmianach z 2018 r. [online], warmaz.pl, 2018 (pol.).

[:6-6] JanuszJ. Brandys JanuszJ., WitoldW. Mielczarek WitoldW., Częstochowa i okolice: przewodnik, Warszawa: Sport i Turystyka, 1982, s. 105, ISBN 83-217-2397-7, OCLC 11972901 [dostęp 2023-01-16] .

[7] Postanowienie z 23 stycznia (4 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 77)

[8] Kielecki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 29, poz. 184

[9] Stanisław Srokowski (red.), Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1948 (Biblioteka Samorządowca 77)

[10] Dz.U. 1950 nr 28 poz. 255

[11] Postanowienie z 23 stycznia (4 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 77)

[grn-12] Uchwała Nr 43/212 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Częstochowie z 30. IX. 1954 w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 8 października 1954 r., Nr. 8, Poz. 38)

[paprlsevenone-13] Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.

[start-1973-KT-14] Uchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972, Nr. 12, Poz. 103).

[ustawa-15] Dz. U. z 1975 r. Nr 16, poz. 91.

[dziennikdwasześć-16] Dz. U. z 2025 r. poz. 1046.

[17] Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2017-02-21] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

Miasta na prawach powiatu	Bielsko-Biała Bytom Chorzów Częstochowa Dąbrowa Górnicza Gliwice Jastrzębie-Zdrój Jaworzno Katowice Mysłowice Piekary Śląskie Ruda Śląska Rybnik Siemianowice Śląskie Sosnowiec Świętochłowice Tychy Zabrze Żory
Miasta powiatowe	Będzin Bieruń Cieszyn Kłobuck Lubliniec Mikołów Myszków Pszczyna Racibórz Tarnowskie Góry Wodzisław Śląski Zawiercie Żywiec
Miasta gminne	Blachownia Czechowice-Dziedzice Czeladź Czerwionka-Leszczyny Imielin Janów Kalety Kłobuck Knurów Koniecpol Koziegłowy Krzanowice Krzepice Kuźnia Raciborska Lędziny Łaziska Górne Łazy Miasteczko Śląskie Olsztyn Ogrodzieniec Orzesze Pilica Poręba Przyrów Pszów Pyskowice Radlin Radzionków Rydułtowy Siewierz Skoczów Sławków Sośnicowice Strumień Szczekociny Szczyrk Toszek Ustroń Wilamowice Wisła Włodowice Wojkowice Woźniki Żarki

Miasto	Janów
Części miasta	Julianka-Nadleśnictwo Kuźle
Wsie	Apolonka Bystrzanowice Bystrzanowice-Dwór Czepurka Góry Gorzkowskie Hucisko Lgoczanka Lipnik Lusławice Okrąglik Pabianice Piasek Ponik Siedlec Skowronów Sokole Pole Teodorów Zagórze Złoty Potok Żuraw
Kolonia	Śmiertny Dąb
Osady leśne	Apolonka-Leśniczówka Bogdaniec Bukówka Cichy Dąbrowa-Łazy Dziadówki-Leśniczówka Kamienna Góra Lipnik-Gajówka Łączki Ostrężnik Ostrów-Leśniczówka Parkowe-Leśniczówka Sygontka-Leśniczówka Śmiertny Dąb-Leśniczówka Teodorów-Gajówka
Części wsi	Brus Dworskie Domy Holendrów Jeziorko Kołaczów Kolonia Lusławska Na Pańskim Piekło Wodząca
Przysiółki wsi	Bębenek Kacze Błota Piszczków Słomkowa Góra

Miasta	Blachownia Janów Koniecpol Przyrów Olsztyn
Gminy miejsko-wiejskie	Blachownia Janów Koniecpol Przyrów Olsztyn
Gminy wiejskie	Dąbrowa Zielona Kamienica Polska Kłomnice Konopiska Kruszyna Lelów Mstów Mykanów Poczesna Rędziny Starcza

Przynależność wojewódzka	gubernia piotrkowska (1867–1915) woj. kieleckie (II RP) (1919–39) woj. kieleckie (1945–50) woj. katowickie (1950–53) woj. stalinogrodzkie (1953–56) woj. katowickie (1956–75)
Miasta	Blachownia (od 1967) Częstochowa (do 1928 →) Janów (do 1870) Kłobuck (do 1870 i 1919–52 →) Krzepice (do 1870 i 1919–52 →) Mstów (do 1870) Olsztyn (do 1870) Przyrów (do 1870)
Osiedla (1954–72)	Blachownia (1959–66)
Gminy wiejskie (1867–1954 i 1973–75)	Bargły (1868–187?) Cykarzew Stary (1952–54) Dankowice (do 1868) Dźbów (do 1954) Gnaszyn Dolny (od 1952) Grabówka (do 1954) Huta Stara (do 1931) Hutki (1952–54) Iwanowice (do 1868) Janów (od 1952) Kamienica Polska (od 1868) Kamyk (do 1952 →) Klepaczka (do 1868) Konopiska (od 1952) Krasice (do 1868) Krzepice (1870–1919) Kuźniczka (1868–1952) Lipie (do 1952 →) Lubojna (1952–54) Miedźno (do 1954) Mokrzesz (1952–54) Mstów (od 1952) Mykanów Olsztyn Opatów (1868–1952 →) Ostrowy (1952–54) Panki (do 1952 →) Poczesna (do 1868 i od 1923) Popów (do 1952 →) Potok Złoty (Złoty Potok) (do 1952) Przyrów (od 1870) Przystajń (do 1952 →) Rędziny Rększowice (do 1952) Staropole (do 1877/1880) Wancerzów (1868–1952) Węglowice (1868–1952 →) Wrzosowa (1931–54) Zrębice (1952–54) Żuraw (1952–54)
Gromady (1954–72)	Aleksandria (1954–61) Biskupice (1954–57) Blachownia (1954–59) Borowno (← 1958–72) Broniszew Nowy (1954–57) Brzeziny Wielkie (1954–61) Brzyszów (1954–61) Bystrzanowice (1954–61) Cykarzew Stary (1954–72) Dźbów (1954–72) Gnaszyn Dolny (1954–72) Grabówka (1954–72) Hutki (1954–72) Janów (1954–72) Kamienica Polska (1954–72) Kawodrza Dolna (1954–61) Konopiska (1954–72) Kościelec (1954–59) Krasice (1954–59) Lubojna (1954–72) Łojki (1954–57) Mokrzesz (1954–72) Mstów (1954–72) Mykanów (1954–72) Nierada (1954–59) Olsztyn (1954–72) Ostrowy (1954–72) Piasek (1954–59) Poczesna (1954–72) Przyrów (1954–72) Rędziny (1954–72) Rudniki (1954–72) Rybna (1954–61) Siedlec (1954–57) Starcza (1954–72) Szarlejka (1954–61) Turów (1954–59) Wanaty (1954–61) Wrzosowa (1954–72) Wyczerpy Górne (1954–61) Zalesice (1954–68) Zarębice (1954–57) Zawada (1954–59) Zrębice (1954–61) Żuraw (1954–68)