Oleśnica (województwo świętokrzyskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie świętokrzyskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Oleśnica
Herb
Herb gminy Oleśnica
Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP
Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat staszowski
Gmina Oleśnica
Liczba ludności (2006) 1800
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 28-220
Tablice rejestracyjne TSZ
SIMC 0257118
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Oleśnica
Oleśnica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Oleśnica
Oleśnica
Ziemia50°27′09″N 21°03′51″E/50,452500 21,064167
Strona internetowa miejscowości
Figura z 1911 r. we wschodniej części miejscowego rynku
Krzyż z 1912 r. fundacji Ignacego i Konstancji Gołebioskich usytuowany na rozwidleniu dróg wyjazdowych z Oleśnicy

Oleśnicawieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Oleśnica[1].

W latach 1470-1869 miasto.

Historia[edytuj]

W czasach Kazimierza Wielkiego Oleśnica była siedzibą parafii obejmującej 49 km² powierzchni i zamieszkanej przez 240 wiernych. Początkowo osada była siedzibą rodu Oleśnickich. W późniejszym okresie była własnością Zborowskich i Lanckorońskich. Z Oleśnicy pochodził biskup, uczestnik bitwy pod Grunwaldem, późniejszy kardynał Zbigniew Oleśnicki.

W 1470 r. Oleśnicy nadano prawa miejskie. Była ona niewielkim ośrodkiem rzemieślniczym. W 1579 r. miasto zapłaciło czynsze od 2 łanów miejskich, 12 rzemieślników, 8 komorników oraz 2 garnców gorzałczanych.

W czasie reformacji miasto było ośrodkiem kalwinizmu. Zbór kalwiński założył tu w 1563 r. Marcin Zborowski[2]. W XVII w. Lanckorońscy starając się podźwignąć miejscowe rzemiosło zorganizowali cechy: kuśnierski, krawiecki oraz wspólny, który grupował rzemieślników z 10 różnych specjalności. W 1673 r. Oleśnica wraz z dworem liczyła zaledwie 184 mieszkańców.

Na początku XVIII w. w czasie III wojny północnej miasto zostało w znacznym stopniu zniszczone. Aby podnieść je z upadku właściciele wyjednali u króla Augusta II Mocnego przywilej na 12 jarmarków w roku. Liczba domów w Oleśnicy wzrosła do 130 w 1788 r. Jednakże rozbiory Polski i położenie w strefie przygranicznej, między zaborem rosyjskim i austriackim, spowodowało zastój gospodarczy i zahamowanie dalszego rozwoju. W 1827 r. Oleśnica miała 888 mieszkańców. Do tego czasu przybyło tu tylko 5 domów. W XIX wieku osada słynęła ze swoich mistrzów murarskich, cenionych i poszukiwanych w południowej części Królestwa Kongresowego. W 1869 r. Oleśnica utraciła prawa miejskie.

W 1960 r. wieś miała 1965 mieszkańców. Do 1975 r. miejscowość znajdowała się w powiecie buskim, województwa kieleckiego. Po reformie administracyjnej W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Teraźniejszość[edytuj]

W pobliżu Oleśnicy powstała nowoczesna i jedna z największych aktualnie w Polsce cegielnia koncernu Wienerberger AG. Zakład zatrudniający około 60 pracowników może produkować do 230 mln pustaków porotherm rocznie[3].

W Oleśnicy znajduje się zespół szkół w którego skład wchodzi szkoła podstawowa i gimnazjum.

Zabytki[edytuj]

  • Neogotycki kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP z połowy XIX wieku wybudowany na fundamentach gotyckiej świątyni z XV wieku. Rozbudowany pod koniec XIX wieku.
  • Figura z 1911 r.
  • Krzyż z 1912 r.

Znane postacie związane z Oleśnicą[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-02-21].
  2. [Teresa Romańska-Faściszewska, Oleśnica. Wydawnictwo ALLELUJA, Kraków 2007, ​ISBN 978-83-89660-74-9​. Rozdział: „Wiek szesnasty w Oleśnicko-Zborowskich losach”, s. 95-104.
  3. Marcin Sztandera, 230 mln cegieł rocznie w zakładzie koło Staszowa.

Bibliografia[edytuj]

  • Słownik geograficzno-krajoznawczy Polski, PWN, Warszawa 1998, ​ISBN 83-01-12677-9​.
  • Miasta polskie w Tysiącleciu, przewodn. kom. red. Stanisław Pazyra, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków, 1965-1967
  • Teresa Romańska-Faściszewska, Oleśnica. Wydawnictwo ALLELUJA, Kraków 2007, ​ISBN 978-83-89660-74-9​. Rozdział: „Wiek szesnasty w Oleśnicko-Zborowskich losach”, s. 95-104.

Linki zewnętrzne[edytuj]