Skrzynno (województwo mazowieckie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Skrzynno w innych znaczeniach tej nazwy.
Artykuł 51°21′49″N 20°43′10″E
- błąd 38 m
WD 51°21'49"N, 20°43'10"E, 51°21'48.71"N, 20°43'12.14"E
- błąd 38 m
Odległość 0 m
Skrzynno
wieś
Ilustracja
Kościół św. Szczepana
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat przysuski
Gmina Wieniawa
Liczba ludności (2011) 270[1][2]
Strefa numeracyjna 48
Kod pocztowy 26-432[3]
Tablice rejestracyjne WPY
SIMC 0640828
Położenie na mapie gminy Wieniawa
Mapa lokalizacyjna gminy Wieniawa
Skrzynno
Skrzynno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Skrzynno
Skrzynno
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Skrzynno
Skrzynno
Położenie na mapie powiatu przysuskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu przysuskiego
Skrzynno
Skrzynno
Ziemia51°21′49″N 20°43′10″E/51,363611 20,719444

Skrzynno (dawne miasto) – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Wieniawa[4][5], nad rzeką Radomka. Prawa miejskie w latach 1308–1870.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie radomskim.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Skrzynno[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0640834 Kaukaz część wsi
0640840 Za Bugiem część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Skrzynno ok. 1120 było siedzibą kasztelanii przeniesionej ze Skrzyńska. Było własnością Łabędziów, wśród których wyróżnił się Piotr Włostowic herbu Łabędź. W XIII wieku stanowił własność biskupów poznańskich, a od 1288 do XVIII w. w większości w posiadaniu cystersów z Sulejowa, w części miejscowych proboszczów. Od tej pory, aż do XIX wieku, Skrzynno należało do dwóch właścicieli i posiadało dwa ratusze z oddzielnymi władzami. Funkcjonowały tutaj dwa odrębne organizmy miejskie: Skrzynno opackie, będące uposażeniem klasztoru cystersów w Sulejowie, oraz Skrzynno stanowiące uposażenie miejscowego plebana (łac. Nova Skrzin lub oppidum Skrzin circulus plebanalis). Obydwa miasta miały osobne pieczęcie. Skrzynno opackie miało w pieczęci monogram S, zaś plebańskie literę S wpisaną w P[6]. Skrzynno plebańskie z czasem zaczęło używać w pieczęci innego godła, przedstawiającego wieżę obronną z ostrym dachem i bramą bez podwoi. Budowla miała zapewne reprezentować miejscowy ratusz[7]. Miasto zostało lokowane przez Władysława Łokietka w 1308 na prawie niemieckim. W XVIII w. cystersi sprzedali swoją część Karolowi Szydłowskiemu, staroście uszyckiemu[8]. Utrata praw miejskich nastąpiła w 1870[9].

Parafia św. Szczepana w Skrzynnie obchodziła w 2012 roku 900-lecie istnienia.

Burmistrzowie Miasta[edytuj | edytuj kod]

  • 1810 Józef Pszenny (ur. 1765)
  • 1812 Tomasz Gałecki (ur. 1772)

Varia[edytuj | edytuj kod]

W 2009 roku Jordan Sobierajski napisał pracę magisterską „Kościół paraf. Św. Wojciecha w Skrzynnie. Monografia zabytku” (pod kierunkiem prof. Kazimierza Głowackiego.

Urodzeni w Skrzynnie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-02-17].
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. Henryk Seroka: Herby miast małopolskich do końca XVIII wieku. Warszawa: DiG, 2003, s. 264-265. ​ISBN 83-7181-233-7​, ​ISBN 978-83-7181-233-0​.
  7. Henryk Seroka: Herby miast małopolskich do końca XVIII wieku. Warszawa: DiG, 2003, s. 271. ​ISBN 83-7181-233-7​, ​ISBN 978-83-7181-233-0​.
  8. Opis parafii. diecezja.radom.pl [dostęp 2020-07-15]
  9. Skrzynno, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-07-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]