Skrzynno (województwo mazowieckie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°21′49″N 20°43′10″E
- błąd 38 m
WD 51°21'49"N, 20°43'10"E, 51°21'48.71"N, 20°43'12.14"E
- błąd 38 m
Odległość 0 m
Skrzynno
wieś
Ilustracja
Kościół św. Szczepana
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat przysuski
Gmina Wieniawa
Liczba ludności (2011) 270[1][2]
Strefa numeracyjna 48
Kod pocztowy 26-432[3]
Tablice rejestracyjne WPY
SIMC 0640828
Położenie na mapie gminy Wieniawa
Mapa konturowa gminy Wieniawa, po lewej znajduje się punkt z opisem „Skrzynno”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Skrzynno”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Skrzynno”
Położenie na mapie powiatu przysuskiego
Mapa konturowa powiatu przysuskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Skrzynno”
Ziemia51°21′49″N 20°43′10″E/51,363611 20,719444

Skrzynno (dawne miasto) – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Wieniawa[4][5], nad rzeką Radomką. Prawa miejskie w latach 1308–1870.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie radomskim.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Skrzynno[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0640834 Kaukaz część wsi
0640840 Za Bugiem część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Skrzynno ok. 1120 było siedzibą kasztelanii przeniesionej ze Skrzyńska. Było własnością Łabędziów, wśród których wyróżnił się Piotr Włostowic herbu Łabędź. W XIII wieku stanowił własność biskupów poznańskich, a od 1288 do XVIII w. w większości w posiadaniu cystersów z Sulejowa, w części miejscowych proboszczów. Od tej pory, aż do XIX wieku, Skrzynno należało do dwóch właścicieli i posiadało dwa ratusze z oddzielnymi władzami. Funkcjonowały tutaj dwa odrębne organizmy miejskie: Skrzynno opackie, będące uposażeniem klasztoru cystersów w Sulejowie, oraz Skrzynno stanowiące uposażenie miejscowego plebana (łac. Nova Skrzin lub oppidum Skrzin circulus plebanalis). Obydwa miasta miały osobne pieczęcie. Skrzynno opackie miało w pieczęci monogram S, zaś plebańskie literę S wpisaną w P[6]. Skrzynno plebańskie z czasem zaczęło używać w pieczęci innego godła, przedstawiającego wieżę obronną z ostrym dachem i bramą bez podwoi. Budowla miała zapewne reprezentować miejscowy ratusz[7]. Miasto zostało lokowane przez Władysława Łokietka w 1308 na prawie niemieckim. W XVIII w. cystersi sprzedali swoją część Karolowi Szydłowskiemu, staroście uszyckiemu[8]. Utrata praw miejskich nastąpiła w 1870[9].

Ze Skrzynnem związana jest postać rycerza Mszczuja ze Skrzynna wsławionego z bitwy pod Grunwaldem powaleniem samego Wielkiego Mistrza Ulricha von Jungingen.

Parafia św. Szczepana w Skrzynnie obchodziła w 2012 roku 900-lecie istnienia.

Burmistrzowie Miasta[edytuj | edytuj kod]

  • 1810 Józef Pszenny (ur. 1765)
  • 1812 Tomasz Gałecki (ur. 1772)

Varia[edytuj | edytuj kod]

W 2009 roku Jordan Sobierajski napisał pracę magisterską „Kościół paraf. Św. Wojciecha w Skrzynnie. Monografia zabytku” (pod kierunkiem prof. Kazimierza Głowackiego).

Urodzeni w Skrzynnie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Skrzynno w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2018-02-18] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-02-17].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1158 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. Henryk Seroka: Herby miast małopolskich do końca XVIII wieku. Warszawa: DiG, 2003, s. 264-265. ​ISBN 83-7181-233-7​, ​ISBN 978-83-7181-233-0​.
  7. Henryk Seroka: Herby miast małopolskich do końca XVIII wieku. Warszawa: DiG, 2003, s. 271. ​ISBN 83-7181-233-7​, ​ISBN 978-83-7181-233-0​.
  8. Opis parafii. diecezja.radom.pl [dostęp 2020-07-15]
  9. Skrzynno, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-07-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]