Linia kolejowa nr 351

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Linia kolejowa nr 351
Poznań Główny – Szczecin Główny
Mapa przebiegu linii kolejowej 351
Dane podstawowe
Zarządca PKP PLK
Numer linii 351
Tabela SRJP 360, 361
Długość 213,500 km
Rozstaw szyn 1435 mm
Sieć trakcyjna 3000 V DC
Prędkość maksymalna 150 km/h
Zdjęcie LK351
Linia w Szczecinie Dąbiu
Portal Portal Transport szynowy

Linia kolejowa nr 351 Poznań GłównySzczecin Główny – magistralna linia kolejowa w północno-zachodniej Polsce, będąca fragmentem międzynarodowej magistrali E 59 ciągnącą się ze Skandynawii na południe Europy. Jest podstawową linią łączącą stolicę województwa zachodniopomorskiego z większością kraju. Położona jest w granicach trzech województw: wielkopolskiego, lubuskiego i zachodniopomorskiego oraz na obszarze oddziałów regionalnych PKP PLK w Poznaniu i w Szczecinie.

Przebieg[edytuj]

Linia rozpoczyna bieg w centrum Poznania na węzłowej stacji Poznań Główny, skąd można dojechać m.in. do Wrocławia, Warszawy czy Torunia. Następnie wychodzi ze śródmieścia ciasnym łukiem o kącie 90 stopni, a w Kiekrzu linia łączy się z kolejową obwodnicą Poznania. W Krzyżu bezkolizyjnie przecina dawną linię Berlin - Królewiec będącą jednocześnie punktem przesiadkowym w stronę Gorzowa Wielkopolskiego. W Stargardzie odgałęzia się linia z Trójmiasta. Ostatni, 23-kilometrowy fragment trasy przebiega przez teren Szczecina - w większości przez Prawobrzeże, Międzyodrze oraz Pomorzany i kończy się na powstałym w 1843 roku dworcu Szczecin Główny położonym nad rzeką Odrą na osiedlu Nowe Miasto.

Linia przebiega przez trzy duże puszcze. Są to: Puszcza Notecka pomiędzy Wronkami a Drawskim Młynem, Puszcza Drawska pomiędzy Drawinami a Mierzęcinem Strzeleckim oraz Puszcza Goleniowska pomiędzy Miedwieckiem a Szczecinem Zdunowem. Magistrala przecina też rzeki Wartę, Noteć, Drawę, Regalicę i Odrę.

Historia[edytuj]

Do 1945 roku[edytuj]

 Osobny artykuł: Kolej Stargardzko-Poznańska.

W maju 1846 Berlin-Stettiner Eisenbahn-Gesellschaft (BSE), czyli Towarzystwo Kolei Żelaznej Berlińsko-Szczecińskiej oddało do użytku odcinek ze Szczecina do Stargardu, który był przedłużeniem otwartej 3 lata wcześniej linii z Berlina do Szczecina. Odcinek ze Szczecina Gł. do Dąbia prowadził wówczas przez stację Finkenwalde (Szczecin Lotnisko).

4 marca[1] 1846, po akceptacji projektu przez króla Friedricha Wilhelma IV Hohenzollerna, koncesję na budowę linii w kierunku Poznania otrzymała spółka akcyjna Stargard-Posener Eisenbahn-Gesellschaft (SPE), czyli Towarzystwo Kolei Żelaznej Stargardzko-Poznańskiej. Budowę rozpoczęto 20 marca 1846 od strony Stargardu[1].

W ciągu 12 miesięcy powstały kolejne odcinki linii SPE:

Pierwszy pociąg wjechał do Poznania 10 sierpnia 1848[1].

W 1856 oddano do użytku ostatni fragment z Jeżyc do Poznania Gł., gdzie połączyła się z nowo wybudowaną linią Kolei Górnośląskiej z Wrocławia (linia Wrocław – Leszno – Poznań). W międzyczasie, w 1851 w Krzyżu powstał węzeł kolejowy z późniejszą linią z Berlina do Królewca (czyli tzw. Ostbahn). Linia ze Stargardu/Szczecina była pierwszą, która dotarła do Poznania.

W 1869 przekształcono dworzec Szczecin Gł. z czołowego w przelotowy, zmieniając przebieg torów w kierunku Dąbia, a dawne torowisko rozebrano. 10 lat później wybudowano odcinek między Poznaniem Wolą a dworcem głównym przez nową stację Jeżyce (obecnie podg „Poznań POD”) i podobnie jak w Szczecinie, nieużywane już tory rozebrano.

W 1912 roku zmieniono przebieg linii na szlaku Drawiny - Krzyż, budując wiadukt nad linią kolejową nr 203 będącą fragmentem Ostbahnu. Stary przebieg linii został obecnie przekształcony w ulicę Długą w Krzyżu.[2]

W 1918 (lub 1919) południowy fragment linii znalazł się w granicach nowo powstałego państwa – II Rzeczypospolitej. Stacjami granicznymi stały się: Kreuz (Krzyż) po stronie niemieckiej i Drawski Młyn po stronie polskiej. W 1936 otwarto obwodową linię towarową (Güterumgehungsbahn) pomiędzy stacjami Szczecin Dąbie i Szczecin Główny przez Dziewoklicz, ostatni odcinek dzisiejszej linii 351.

W 1936 według polskiego Urzędowego Rozkładu Jazdy Pociągów (tab. 222) na trasie kursowało 7 par pociągów, w tym 2 pary do Szczecina. Po 1 parze kończyło bieg w: Drawskim Młynie, Wronkach, 2 pary w Szamotułach, a 1 para kursowała tylko do Rokietnicy. W 1939, po wybuchu II wojny światowej, cała linia z powrotem znalazła się w granicach Niemiec. W 1944 według rozkładu jazdy Deutsches Kursbuch (tab. 129a) między Poznaniem a Stargardem kursowało 5 par pociągów (w tym 2 pospieszne: z/do Poznania do/z Hamburga i z/do Wrocławia do/ze Szczecina) oraz kilka osobowych między różnymi odcinkami linii. Podobnie jak obecnie, najwięcej pociągów kursowało na odcinku Stargard – Szczecin (tab. 124a) – 8 par pociągów pospiesznych oraz 14 par osobowych.

Po 1945 roku[edytuj]

Po wytyczeniu nowych granic zgodnie z ustaleniami konferencji poczdamskiej, Kolej Stargardzko-Poznańska przypadła w całości Polsce i stała się główną linią wyjazdową ze (lub: wjazdową do) Szczecina. Tą trasą do dziś kursuje większość pociągów łączących miasto z centrum (Poznań, Warszawa, Łódź) i z południem Polski (Wrocław, Katowice, Kraków, Przemyśl).

Daty elektryfikacji linii:

  • czerwiec 1975 r. z Poznania Gł. do Rokietnicy,
  • wrzesień 1977 r. z Rokietnicy do Krzyża,
  • lipiec-sierpień 1978 r. z Krzyża do Stargardu,
  • grudzień 1978 r. ze Stargardu do Szczecina Gł.

Linia z Poznania była pierwszą w szczecińskim węźle kolejowym oraz obecnym województwie zachodniopomorskim, nad którą zawisła sieć trakcyjna.

W 1980/81 r. między Poznaniem Gł. a Szczecinem Gł. kursowało 11 par pociągów pospiesznych (plus 3 w kierunku Świnoujścia z pominięciem Szczecina Dąbia) oraz 6 par osobowych. Dodatkowo między Poznaniem Gł. a Krzyżem kursowało 6 par, a z Krzyża do Stargardu 3 pary. Najwięcej pociągów kursowało między Stargardem a Szczecinem Gł. – w sumie 15 par pociągów pospiesznych i 22 pary osobowych.

W 1985 wpisano linię Poznań – Szczecin (nr linii E-59) jako ważną dla transportu międzynarodowego do umowy europejskiej AGC.

25 kwietnia 2017 podpisano umowę na wykonanie wyprzedzających robót remontowych torów i sieci trakcyjnej na odcinku Słonice - Szczecin Dąbie, które wykona Zakład Robót Komunikacyjnych DOM w Poznaniu. Łączna wartość inwestycji to ponad 69 milioniów złotych.[3].

Parametry techniczne[edytuj]

Wykaz maksymalnych prędkości w km/h[4]
Tor nr 1 odcinek linii Tor nr 2
pociągi
pasażerskie
szynobusy pociągi
towarowe
pociągi
pasażerskie
szynobusy pociągi
towarowe
km pocz. km końcowy
70 60 0,000 2,100 70 60
100 2,100 3,000 100
120 3,000 13,600 120
120 13,600 16,600 120
120 16,600 18,200 120
140 18,200 31,800 140
120 31,800 43,300 120
140 43,309 50,200 140
140 60 50,200 51,800 140 60
140 51,800 56,000 140
140 56,000 60,442 140
150 60,442 69,100 150
120 69,100 70,390 120
140 70,390 76,970 140
120 76,970 78,577 120
78,577 80,300 120
80 80,300 81,800 120 80
100 81,800 87,100 100
140 100 87,100 91,000 140 100
130 91,000 95,000 130
120 95,000 97,630 120
130 97,630 105,824 130
120 105,824 107,715 120
130 107,715 114,702 130
120 114,702 116,726 120
130 116,726 120,004 130
120 120,004 121,616 120
140 121,616 126,965 130
120 126,965 128,772 120
130 128,772 133,105 130
120 133,105 134,964 120
130 134,964 137,164 130
120 137,164 139,603 120
139,603 151,905 130
151,905 153,663 120
153,663 159,749 130
159,749 161,475 120
161,475 163,440 130
163,440 167,440 120
167,440 172,340 130
100 80 172,340 176,540 120
176,540 184,468 130
184,468 186,100 120
130 100 186,100 195,420 130
120 80 195,420 197,800 120
100 197,800 204,400 100 80
120 204,400 207,600 120
100 207,600 213,500 100

Statystyki i podziały linii[edytuj]

Dla pociągów pasażerskich i szynobusów prędkość maksymalna 150 km/h jest dozwolona na niespełna 9-kilometrowym odcinku (z czego na 1 km szlaku występuje ograniczenie do 140 km/h z powodu nieprzystosowania sygnalizacji przejazdowej) od Wronek do Miał (od 60,442 do 69,100 km). Na pozostałej trasie prędkość dozwolona wynosi od 100 do 140 km/h, poza fragmentami na odcinku Poznań Główny – Poznań POD, Wronki - Miały gdzie maksymalna prędkość waha się pomiędzy 70 a 100 km/h. Pociągi towarowe od Krzyża do Stargardu mogą rozwijać prędkość do 100 km/h, a na pozostałych odcinkach od 60 km/h do 80 km/h.

Hipotetyczny czas przejazdu (nie uwzględniając postojów oraz ograniczeń czasowych) całej linii z maksymalną dozwoloną prędkością wynosi 1:52 h dla toru nieparzystego (pasażerskie i szynobusy – średnio 114,1 km/h) oraz 2:32 h dla towarowych (śr. 84,4 km/h). Na torze parzystym 1:48 h dla pasażerskich i szynobusów (118,5 km/h) oraz 2:24 h dla towarowych (89 km/h).

Porównanie czasu przejazdów dla pociągów osobowych w wybranych latach (wartości uśrednione):

Rok Poznań Gł. – Krzyż (84 km) Krzyż – Stargard (90 km) Stargard – Szczecin Gł. (37 km) W sumie
1848 X X 1:20 h X
1896 1:45 h 1:55 h 1:05 h 4:45 h
1944/1945 2:20 h 2:20 h 0:55 h 5:35 h
1948 2:15 h 2:25 h 1:40 h[5] 6:20 h
1951/1952 2:00 h 2:20 h 1:00 h 5:20 h
1967/1968 1:50 h 1:55 h 0:55 h 4:40 h
1983/1984 1:40 h 1:40 h 0:50 h 4:10 h
1989/1990 1:35 h 1:30 h 0:50 h 3:55 h
1995/1996 1:20 h 1:30 h 0:45 h 3:35 h
2002 1:20 h 1:25 h 0:40 h 3:25 h
2007 1:15 h 1:20 h 0:40 h 3:15 h
2016 1:10 h 1:12 h 0:33 h 2:55 h
2017 1:02 h 1:17 h 0:49 h 3:08 h

Najkrótszy czasu przejazdu pociągu na całej trasie w wybranych latach:

Rok Czas przejazdu Pociąg
1991 2:45
  • Bem Szczecin – Budapeszt
  • Szczecin – Burgas
2002 2:19
  • Ex Portowiec Warszawa – Szczecin
  • Ex Barbakan Kraków – Szczecin
  • Ex Mewa Warszawa – Szczecin
2003 2:23
  • IC Chrobry Szczecin – Warszawa
  • Ex Mewa Szczecin – Warszawa
  • Ex Bolesław Prus Szczecin – Warszawa
Rok Czas przejazdu Pociąg
2005 2:23 IC Chrobry Szczecin – Warszawa
2006 2:15 IC Odra Warszawa – Szczecin
2008 2:19 Ex Mewa Warszawa – Szczecin
2009 2:10 IC Chrobry Szczecin – Warszawa
2010 2:11 EIC Chrobry Szczecin – Warszawa
2011 2:25 EIC Chrobry Szczecin – Warszawa
2014 2:21 EIC Bolesław Prus Warszawa – Szczecin
2016 2:17 IC Sukiennice Kraków – Szczecin

Podział linii według obszarów działania Zakładów Linii Kolejowych spółki PKP Polskie Linie Kolejowe:

  • od początku linii 0,0 do 80,3 km: Oddział Regionalny w Poznaniu, Zakład Linii Kolejowych Poznań
  • od 80,3 do 87,1 km: Oddział Regionalny w Szczecinie, Zakład Linii Kolejowych Zielona Góra
  • od 87,1 km do końca linii 213,5 km: Oddział Regionalny w Szczecinie, Zakład Linii Kolejowych Szczecin

Numery tabel w rozkładzie jazdy:

  • Tabela 360
  • Tabela 361 – rozkład szczegółowy od Stargardu do Szczecina Gł.

Podział linii według województw:

Ruch pociągów pasażerskich[edytuj]

Dane w tym dziale aktualne na rozkład jazdy 2016/2017

Połączenia dalekobieżne[edytuj]

Linia 351 to podstawowe połączenie kolejowe Szczecina z większością Polski, dlatego na sporej części linii dominuje ruch dalekobieżny. Całą trasę pokonują 3 pary pociągów kategorii Express InterCity, 8 par pociągów kategorii InterCity, oraz 7 par pociągów kategorii TLK[6] – wszystkie obsługiwane przez spółkę PKP Intercity. Dodatkowo na odcinku Stargard – Szczecin Główny pojawia się 5 par pociągów jadących od strony Gdańska oraz Piły, oraz 3 pary pociągów na odcinku Poznań Główny - Poznań POD jadących w stronę Kołobrzegu.

Pociągi jeżdżące po całej linii:

  • EIC Chrobry Warszawa Wschodnia – Szczecin Główny – Warszawa Wschodnia
  • EIC Mewa Warszawa Wschodnia – Świnoujście – Warszawa Wschodnia
  • EIC Podkowiński Warszawa Wschodnia – Szczecin Główny – Warszawa Wschodnia
  • IC Barbakan Kraków Główny – Szczecin Główny – Kraków Główny
  • IC Barnim Katowice – Świnoujście – Katowice
  • IC Chełmoński Przemyśl Główny – Szczecin Główny – Przemyśl Główny
  • IC Matejko Przemyśl Główny – Świnoujście – Przemyśl Główny
  • IC Portowiec Katowice – Szczecin Główny – Katowice
  • IC Przemyślanin Przemyśl Główny – Szczecin Główny – Przemyśl Główny
  • IC Wawel Kraków Główny - Szczecin Główny - Kraków Główny
  • IC Włókniarz Łódź Fabryczna – Szczecin Główny – Łódź Fabryczna
  • TLK Bosman Poznań Główny – Szczecin Główny – Poznań Główny
  • TLK Dobrawa Katowice – Szczecin Główny – Katowice[7]
  • TLK Gałczyński Lublin – Szczecin Główny – Lublin
  • TLK Haller Zakopane – Szczecin Główny – Zakopane
  • TLK Ostrewa Kraków Główny – Szczecin Główny – Kraków Główny
  • TLK Podlasiak Białystok – Szczecin Główny – Białystok
  • TLK Uznam Warszawa Wschodnia – Świnoujście – Warszawa Wschodnia[8]

Pociągi jeżdżące na części linii:

  • IC Malczewski Przemyśl Główny – Słupsk – Przemyśl Główny[9][10]
  • TLK Albatros Gdańsk Główny – Szczecin Główny – Gdańsk Główny[11]
  • TLK Gryf Olsztyn Główny – Szczecin Główny – Olsztyn Główny[11]
  • TLK Gwarek Katowice – Słupsk – Katowice[12][10]
  • TLK Moniuszko Warszawa Wschodnia – Szczecin Główny – Warszawa Wschodnia[11]
  • TLK Rybak Białystok – Szczecin Główny – Białystok[11]
  • TLK Szkuner Katowice – Kołobrzeg – Katowice[10]
  • TLK Żuławy Olsztyn Główny – Szczecin Główny – Olsztyn Główny[11]

Połączenia regionalne[edytuj]

Jedynym przewoźnikiem regionalnym na linii 351 są Przewozy Regionalne - zarówno w aglomeracji poznańskiej jak i w szczecińskiej. Cała trasa jest pokonywana przez 4 pary pociągów Regio obsługiwanych jednostkami serii ED78 należącymi do województwa zachodniopomorskiego. Na krótszych odcinkach ofertę uzupełniają połączenia aglomeracyjne. Poza tym z linii 351 na pewnych odcinkach korzystają pociągi Regio m. in. relacji Poznań Główny – Kostrzyn, Poznań Główny – Kołobrzeg, Słupsk – Szczecin Główny, Szczecinek – Szczecin Główny czy Piła Główna – Szczecin Główny. Na odcinku p.odg Regalica – Szczecin Główny większość pociągów regionalnych zjeżdża na równoległy odcinek linii 855 i 273 przez stację Szczecin Port Centralny.

Liczba par pociągów Regio na poszczególnych odcinkach
Odcinek Liczba par
Poznań Główny – p. odg. Poznań POD 29
p. odg. Poznań POD – Krzyż 19
Krzyż – Choszczno 6
Choszczno – Stargard 8
Stargard – Szczecin Dąbie 27
Szczecin Dąbie – p. odg. Regalica 45
p. odg. Regalica – Szczecin Główny 12

Wypadki[edytuj]

5 maja 1997 roku wydarzyła się jedna z najtragiczniejszych, katastrofa kolejowa na stacji w Reptowie koło Szczecina, w której zginęło 12 osób.

Najwięcej wykolejeń na trasie miało miejsce na stacji Miały – tylko od 1989 roku zdarzało się to trzykrotnie. 18 stycznia 1991 roku nastąpiło wykolejenie pociągu pospiesznego z Kielc do Szczecina Niebuszewa, 24 lutego 2001 roku wykoleił się pociąg towarowy jadący ze stacji Poznań Franowo do stacji Szczecin Port Centralny, a 4 stycznia 2004 roku około godziny 1:00 na szlaku przed stacją od strony Wronek doszło do wykolejenia 12 wagonów pociągu towarowego relacji Wrocław BrochówŚwinoujście, czego konsekwencją chwilę później było uderzenia w nie pociągu pospiesznego relacji Szczecin Główny – Terespol. W tych trzech katastrofach nikt nie zginął, ale 22 osoby (w tym 21 w ostatniej z nich) zostały ranne.

W sierpniu 1992 roku iskry z osi pociągu jadącego tą linią spowodowały pożar Puszczy Noteckiej – jeden z największych pożarów lasów w nowożytnej historii Polski.

Ciekawostki[edytuj]

  • Obecna linia 351 była pierwszą, która dotarła do Poznania. Dopiero 8 lat później (w 1856 roku) Poznań stał się stacją przelotową, kiedy otwarto linię z Wrocławia, a w 1870 roku stał się węzłem po wybudowaniu linii z Berlina.
  • Po otwarciu pierwszej linii kolejowej do Poznania, dzięki masowym wycieczkom, do tego miasta została zawleczona epidemia cholery.
  • W latach 1936-1945 istniały 3 linie łączące Szczecin Dąbie ze Szczecinem Głównym. Pierwsza powstała w 1846 roku (w 1869 roku przebieg częściowo zmieniono) przez stacje Szczecin Lotnisko i Szczecin Port Centralny. W 1936 roku zbudowano trasę przez stację (obecnie posterunek odgałęźny) Dziewoklicz, a także łącznicę z linią z Wrocławia, tworząc tym samym trzecie połączenie. Pierwsza trasa z powodu nie została uruchomiona po wojnie, gdyż wycofujący się Niemcy wysadzili mosty nad Cegielinką i Martwą Wodą, a nowe władze nie podjęły decyzji o odbudowie. Dwie ostatnie trasy istnieją i są używane do dziś.
  • Pociągi jadące od strony Goleniowa oraz Świnoujścia, przez Szczecin Główny i zmierzające dalej w kierunku Stargardu i Poznania dwukrotnie przejeżdżają odcinkiem p. odg. Regalica – Szczecin Dąbie. Część z nich dwukrotnie zatrzymuje się także na przystanku Szczecin Zdroje i stacji Szczecin Dąbie.

Galeria zdjęć[edytuj]

Linia kolejowa nr 351
Krzyż, peron 4
Na odcinku Choszczno – Szczecin
Za stacją Choszczno w kierunku Szczecina
Odcinek Choszczno – Stary Klukom (widok w kierunku Poznania)
Po lewej magistrala kolejowa 351, po prawej nieczynna już linia kolejowa 410 (wjazd przed stacją Choszczno)
Odcinek tuż za stacją Szczecin Dąbie (widok w kierunku Poznania)
Wyjazd pociągu pospiesznego ze stacji Szczecin Gł.

Przypisy

  1. a b c Szwajlik S., Dzieje Kolei Stargardzkiej, Stargard 2002.
  2. http://wielkopolskie.atlaskolejowy.pl/?id=linia&kraj=PL&poz=351b
  3. https://zamowienia.plk-sa.pl/servlet/HomeServlet?MP_module=main&MP_action=bestOfferDetails&demandIdentity=200720
  4. Regulamin PKP PLK 2016/2017. [dostęp 2017-09-27].
  5. Przez Wzgórze Hetmańskie i Pomorzany; po odbudowie łącznicy 1:20 h.
  6. Stan na styczeń 2017 roku.
  7. Z wagonami relacji Katowice – Gorzów Wielkopolski – Katowice.
  8. Z wagonami relacji Warszawa Wschodnia – Gorzów Wielkopolski – Warszawa Wschodnia oraz Kraków Główny – Świnoujście – Kraków Główny.
  9. Z wagonami relacji Przemyśl Główny – Kołobrzeg – Przemyśl Główny.
  10. a b c Kursuje na odcinku Poznań Główny – Poznań POD.
  11. a b c d e Kursuje na odcinku Stargard – Szczecin Główny.
  12. Z wagonami relacji Katowice – Kołobrzeg – Katowice.

Linki zewnętrzne[edytuj]