Krainy historyczne w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Krainy historyczne w Polsce – obszary powiązane wspólną historią i kulturą, niekiedy także więzami gospodarczymi na przestrzeni wieków.

Według Normana Daviesa we współczesnych granicach Polski znajdują się (niektóre tylko częściowo) następujące krainy historyczne[1]:

Na terenie dawnych Prus wyróżnia się historyczne Warmię, Barcję oraz Mazury[3], ponadto w ostatnich latach wrócił do użytku termin Górne Prusy (niem. Oberland). Pozostałe dawne pruskie krainy leżą w obrębie wyżej wymienionych. Również polska część Litwy Pruskiej pokrywa się z północną częścią Mazur. Dodatkowo za oddzielne krainy historyczne częściowo leżące w Polsce należy uznać Suwalszczyznę, Orawę[4], Spisz[5] oraz Łużyce[6], z których do Polski należą zarówno wschodnie krańce Łużyc Dolnych (Żary), jak i Górnych (Zgorzelec, Lubań). Do Polski należą również terytoria historycznych Czech (ziemia kłodzka) oraz Moraw (uzyskane w wyniku korekt granicznych obszary koło Osoblahy).

Poza wschodnimi granicami Polski ustalonymi w 1945[7] pozostają krainy historyczne (lub ich części), które znajdowały się na terytorium państwowym Rzeczypospolitej Polskiej (I RP) do czasu rozbiorów Polski (1772–1795) oraz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (II RP) do czasu zawarcia porozumień między mocarstwami wielkiej trójki (1943–1945)[8][9].

Od czasów Kazimierza Wielkiego w skład Korony Królestwa Polskiego wchodziły duża część Wołynia i Podola. Po unii lubelskiej (1569) do Korony Królestwa Polskiego w ramach Rzeczypospolitej Obojga Narodów wchodziły:

Natomiast w skład Rzeczypospolitej Obojga Narodów jako część Wielkiego Księstwa Litewskiego wchodziły:

Przypisy

  1. Davies N., Boże igrzysko. Historia Polski, t. 1, Kraków 1994, s. 54-63.
  2. a b Dodatkowo według wydania z 2007 roku.
  3. Mapa - krainy historyczne w obrębie województwa warmińsko-mazurskiego
  4. Informacje o krainie w Orawskim Portalu Turystycznym
  5. Stowarzyszenie Rozwoju Spisza i Okolicy: Charakterystyka regionu
  6. Informacje o polskiej części Łużyc w portalu podroze.pl
  7. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5).
  8. Krystyna Kersten: Jałta w polskiej perspektywie. London: Aneks Publishers, 1989, s. 101–110. ISBN 0-906601-58-4.
  9. Edmund Jan Osmańczyk: Encyklopedia ONZ i stosunków międzynarodowych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, 1982, s. 256, 258, 408. ISBN 83-214-0092-2.

Zobacz też[edytuj]