Cegłów (powiat miński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°08′49″N 21°44′20″E
- błąd 38 m
WD 52°8'45"N, 21°44'8"E, 52°7'N, 21°40'E
- błąd 38 m
Odległość 273 m
Cegłów
wieś
Ilustracja
Kościół starokatolicki mariawitów św. Jana Chrzciciela
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat miński
Gmina Cegłów
Liczba ludności (2011) 2226[1][2]
Strefa numeracyjna 25
Kod pocztowy 05-319[3]
Tablice rejestracyjne WM
SIMC 0668956[4]
Położenie na mapie gminy Cegłów
Mapa konturowa gminy Cegłów, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Cegłów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Cegłów”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Cegłów”
Położenie na mapie powiatu mińskiego
Mapa konturowa powiatu mińskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Cegłów”
Ziemia52°08′49″N 21°44′20″E/52,146944 21,738889
Strona internetowa

Cegłówwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów[4][5]. Leży w oddaleniu 55 km od Warszawy oraz 42 km od Siedlec. Siedziba gminy Cegłów. Dawniej miasto.

Cegłów położony jest około 5 km na południe od drogi krajowej nr 92 oraz około 8 km od wjazdu na autostradę A2 (na węźle "Ryczołek"). We wsi znajduje się również przystanek kolejowy na linii kolejowej nr 2 Warszawa ZachodniaTerespol.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rzymskokatolicki Kościół św. Jana i św. Andrzeja
Wnętrze kościoła rzymskokatolickiego

Pierwotna nazwa miejscowości brzmiała Cebrowo i wymieniana jest w dokumentach do I poł. XVI w. Zamieszkująca ją ludność zajmowała się m.in. produkcją cegieł, co stało się źródłem obecnej nazwy Cegłowa[6]. O tym że miejscowość wzbogaciła się na tym, świadczy zabytkowy kościół rzymskokatolicki z 1525. Należała ona do dóbr, którymi książęta mazowieccy uposażyli kościół augustianów w Warszawie, później zaś kapitułę kolegiacką św. Jana Chrzciciela w Warszawie.

W 1621 miejscowości zostały nadane prawa miejskie przez Zygmunta III Wazę. Po upadku powstania styczniowego, w 1869 Cegłów prawa te utracił. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego w 1827 położone było w powiecie siennickim, obwodzie stanisławowskim województwa mazowieckiego[7].

Na początku XX wieku Cegłów stał się drugim po Płocku ośrodkiem ruchu religijnego mariawitów.

W 1993 do Cegłowa przyłączono wieś Cisie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa siedleckiego. W wyniku reformy administracyjnej, od 1999 znajduje się w powiecie mińskim, województwie mazowieckim.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

XVI – wieczny ołtarz boczny w kościele rzymskokatolickim
Tablica upamiętniająca 100 – lecie powstania mariawityzmu
Pomnik Niepodległości
  • Kościół rzymskokatolicki św. Jana Chrzciciela i św. Andrzeja Apostoła – kościół gotycki z 2 ćw. XVI wieku nawiązujący kształtem do późnogotyckich kościołów z charakterystycznymi kolistymi skarpami będącymi rodzimym elementem architektury mazowieckich i kujawskich kościołów wieku XVI. W latach 1603–1629 rozbudowany w stylu późnorenesansowym, co widoczne jest na sklepieniu zakrystii z kominkiem, szczycie wschodnim prezbiterium, portalach. W XVIII wiek zbudowano obok dzwonnicę. W XIX wieku wprowadzono we wnętrzu drewniane podpory. Wewnątrz tryptyk z 1510 r. z cennymi rzeźbami, które wykonał mistrz Lazarus, w stylu Wita Stwosza – ołtarz ten przeniesiony tu został z kolegiaty (dziś archikatedry) św. Jana w Warszawie. Na wschodniej ścianie prezbiterium tablica epitafijna kanonika warszawskiego Wojciecha Oczko, słynnego lekarza królów Zygmunta Augusta i Stefana Batorego.
  • Kościół mariawicki św. Jana Chrzciciela – zbudowany w stylu neogotyckim w I dekadzie XX w., jest najwyższą budowlą we wsi i siedzibą miejscowej parafii. W latach 1986–1992 pełnił funkcje katedralne – był główną świątynią diecezji lubelsko-podlaskiej.
  • Pomnik Niepodległości – znajdujący się w centralnej części rynku pomnik został wzniesiony w celu upamiętnienia odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918. Ma kształt trójbocznego obelisku, zwieńczonego kulą, z której wzbija się orzeł w koronie, zwrócony w stronę Warszawy. Uroczyste odsłonięcie pomnika nastąpiło 10 maja 1934 r. Ciekawostką jest, że orzeł nigdy nie utracił swej korony, także w okresie PRL[8].

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Znajduje się tu przedszkole i szkoła podstawowa wchodzące w skład Zespołu Szkolnego w Cegłowie[9]. W marcu 2009 zostało przeprowadzone referendum mające na celu wybór patrona zespołu. Mieszkańcy wybrali propozycję nazwania szkoły imieniem Bohaterskich Harcerzy Cegłowa[10]. W 2010 szkoła została odznaczona złotym krzyżem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej[11].

Religia[edytuj | edytuj kod]

Kościół Rzymskokatolicki[edytuj | edytuj kod]

Kościół Starokatolicki Mariawitów[edytuj | edytuj kod]

Kościół Katolicki Mariawitów[edytuj | edytuj kod]

Prawa miejskie[edytuj | edytuj kod]

Cegłów był miastem w latach 1621–1869. Prawa miejskie otrzymał na mocy przywileju wydanego przez Zygmunta III Wazę, a utracił po powstaniu styczniowym na mocy dekretu cara Aleksandra II. Istnieją jednak dowody na to, że Cegłów był miastem jeszcze przed rokiem 1621, utracił je jednak z niewyjaśnionych przyczyn i ponowne otrzymał w 1621.[potrzebny przypis]

Obecnie wśród miejscowych władz samorządowych istnieje pomysł odzyskania praw miejskich[13].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Cegłów w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2017-04-19] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-06-03].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 137 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT.
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  6. Marian Benko, Cegłów – renesansowe miasteczko mazowieckie i jego zagadnienia konserwatorskie, „Ochrona Zabytków” (2), 1955, s. 89–101, ISSN 0029-8247 [dostęp 2020-06-13] (pol.).
  7. Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego, z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych i Policyi. T. 1 : A-Ł, Warszawa 1827, s. 61.
  8. Gminna Biblioteka Publiczna w Cegłowie. [zarchiwizowane z tego adresu].
  9. Statut, Zespół Szkolny w Cegłowie [dostęp 2020-06-13] (pol.).
  10. Protokół z XXVII sesji Rady Gminy w dniu 23.04.2009 r. pod przewodnictwem Pani Teodory Wójcik – Przewodniczącej Rady Gminy w Cegłowie [dostęp 2020-06-13].
  11. Historia, Zespół Szkolny w Cegłowie [dostęp 2020-06-13] (pol.).
  12. Liturgiczny Kalendarz Mariawicki na rok 2021 (Felicjanów).
  13. Cegłów będzie miastem?, Tygodnik Siedlecki [dostęp 2020-06-13] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gajowniczek Z.T. 1999. Na tropach tajemnic historii Cegłowa i okolic.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]