Piaski (powiat świdnicki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Piaski
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Maszt Radiowo-Telewizyjny
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat świdnicki
Gmina Piaski
Prawa miejskie 1456–1870, 1993
Burmistrz Michał Cholewa
Powierzchnia 8,43 km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

2573[1]
305,2 os./km²
Strefa numeracyjna +48 81
Kod pocztowy 21-050
Tablice rejestracyjne LSW
Położenie na mapie gminy Piaski
Mapa lokalizacyjna gminy Piaski
Piaski
Piaski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piaski
Piaski
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Piaski
Piaski
Położenie na mapie powiatu świdnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu świdnickiego
Piaski
Piaski
Ziemia51°08′03″N 22°50′41″E/51,134167 22,844722
TERC (TERYT) 0617034
SIMC 0389386
Urząd miejski
ul. Lubelska 77
21-050 Piaski
Strona internetowa

Piaski (dawniej Piaski Luterskie lub Piaski Wielkie) – miasto w Polsce położone w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Piaski, położone nad rzeką Giełczew. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa lubelskiego.

Miasto położone jest na Lubelszczyźnie (początkowo w ziemi sandomierskiej, a następnie w ziemi lubelskiej). Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Piaski liczyły 2573 mieszkańców[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ruiny zboru kalwińskiego w Piaskach

W latach 1573–1642 w mieście istniał zbór ariański, którego pastorem był słynny Marcin Krowicki. W 1642 r., krótko po powołaniu na ministra zboru Andrzeja Wiszowatego, Adam Suchodolski zamknął zbór. W 1649 r. Suchodolski, kalwinista, wybudował kościół dla swojego wyznania. Pod patronatem Suchodolskich Piaski Wielkie, zwane wtedy Luterskimi wyrosły na centrum ewangelicyzmu w Lubelskiem. W 1783 r. patron Teodor Suchodolski wystawił nowy, murowany budynek kościoła, którego ruiny przetrwały do dzisiaj. Po sprzedaniu Piask przez rodzinę Suchodolskich, parafię kalwińską zlikwidowano w 1849 r.

W okresie I wojny światowej miasto zostało poważnie zniszczone. W zestawieniu opracowanym przez Henryka Wiercieńskiego podano liczbę 93 zniszczonych nieruchomości (z 259 istniejących), a w zestawieniu statystycznym Limanowskiego podana była zbliżona liczba zniszczonych nieruchomości: 90 na 266 (tj. 33,8%)[2]. Wg relacji naocznego świadka (reportaż Siedleckiego "Z ziemi lubelskiej"): „Cała środkowa część miasta spalona; wypalone do dna domy piętrowe, stawiane z miejscowego kamienia; nawet z okien piwnicznych musiały się wydostać płomienie bo czarne i pokruszone ich obramowania. Cała główna ulica wygląda dziwnie przejrzyście, bo puste okna przepuszczają światło nieba, a przez wypalone bramy widać wskroś zrujnowanych domów głębokie szeregi takich samych ruin zajmujących ogromną przestrzeń”[2].

Do 1939 r. żyła w Piaskach duża społeczność żydowska. Po włączeniu miasta do GG Niemcy utworzyli tutaj getto, do którego przetransportowano Żydów z Lublina, Czech[3] i Niemiec, głównie z Bawarii, m.in. z Ratyzbony i Ambergu. Wszyscy zginęli w obozie zagłady Bełżec. Kościół został spalony w okresie II wojny światowej – w wyniku odbudowy utracił cechy stylowe.

Do lat 80. XX w. w Piaskach odbywały się znane w całym regionie, cotygodniowe targi końskie. Obecnie odbywają się w każdą środę. Miejscowość jest również znana z tzw. flaków piaseckich – jest to specjalny przepis przyrządzania flaków. Obecnie podawane w kilku restauracjach.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Piaski – główna ulica

Miasto położone jest w centralnej części województwa lubelskiego. Przebiegają przez nie drogi krajowe:

oraz wojewódzkie:

W 2004 r. została oddana do użytku obwodnica miasta, stanowiąca część dróg S12 i S17. Inwestycja była planowana od ponad 40 lat, jednak wielokrotnie zmieniano całkowicie plany budowy i odkładano termin realizacji inwestycji.

Odległości od najbliższych miast w linii prostej:

Publiczny transport zbiorowy[edytuj | edytuj kod]

Piaski posiadają bezpośrednie połączenia autobusowe z Lublinem, Warszawą, Krasnymstawem, Żółkiewką, Chełmem, Zamościem, Hrubieszowem i in. Obsługiwane są przez PKS Wschód oraz firmy prywatne.

Szkolnictwo[edytuj | edytuj kod]

  • Przedszkola: Miejsko-Gminne Przedszkole
  • Szkoły Podstawowe: Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika
  • Gimnazja: Gimnazjum im. Antoniego Norberta Patka
  • Szkoły średnie: Zespół Szkół

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się centrum kultury, mieszczące się przy ul. Lubelskiej 22. Jego pomieszczenia zajmują między innymi sala kinowa, siłownia oraz Miejska Biblioteka Publiczna[4].

Sport[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta jest jeden stadion piłkarski, zmodernizowany w związku z wymaganiami stawianymi przed drużynami biorącymi udział w rozgrywkach ligi okręgowej.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Piask w 2014 roku[5].


Piramida wieku Piaski.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Inne obiekty[edytuj | edytuj kod]

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

  • zbór Piaski (w tym grupa posługująca się językiem romani (Polska)), (Sala Królestwa ul. Makarewicka 3)[6].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-07-19].
  2. a b STRATY I ZNISZCZENIA PONIESIONE W ZABYTKACH NIERUCHOMYCH W OKRESIE I WOJNY ŚWIATOWEJ NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO (W JEGO AKTUALNYCH GRANICACH) - PDF Darmowe pobieranie, docplayer.pl [dostęp 2019-12-17].
  3. Oral history interview with Kurt Thomas - Collections Search - United States Holocaust Memorial Museum, collections.ushmm.org [dostęp 2020-06-12].
  4. MBP Piaski.
  5. Piaski polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  6. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2019-11-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]