Podział administracyjny Polski (1944–1975)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polska Rzeczpospolita Ludowa


Godło PRL

Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka PRL

Portal Portal Polska Ludowa

Niniejszy artykuł opisuje podział administracyjny Polski obowiązujący w okresie od zakończenia okupacji hitlerowskiej na przełomie lat 1944/5 do 31 maja 1975 roku.

Spis treści

1944–1950[edytuj]

Podziały administracyjne Polski 22.8.1944-28.6.1946
POLSKA 22-08-1944.png
POLSKA 20-09-1944.png
POLSKA 14-03-1945.png
POLSKA 01-04-1945.png
POLSKA 07-04-1945.png
POLSKA 09-08-1945.png
POLSKA 18-08-1945.png
POLSKA-PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY 25-09-1945.png
POLSKA 28-06-1946.png

Na początku 1944 roku, kiedy Armia Czerwona przekroczyła przedwojenną wschodnią granicę Polski, obszar kraju sprzed 1939 roku był podzielony administracyjnie przez niemieckiego okupanta na: tereny włączone do III Rzeszy (Kraj Warty, Gdańsk-Prusy Zachodnie, Prusy Wschodnie wraz z okręgiem białostockim i Górny Śląsk), Generalne Gubernatorstwo i okupowane tereny ZSRR (Komisariat Rzeszy Wschód i Komisariat Rzeszy Ukraina).

W ciągu kolejnych miesięcy front przesuwał się w głąb przedwojennego terytorium Polski. Jednak zgodnie z ustaleniami konferencji teherańskiej z 1943 roku, wiadomym było, że wschodnie ziemie przedwojennej Polski (na wschód od linii Curzona) zostaną włączone do ZSRR, a wschodnie tereny Niemiec (na wschód Odry i Nysy) zostaną włączone do Polski (dokładniejsze określenie tych zmian terytorialnych nastąpiło w czasie konferencji jałtańskiej i poczdamskiej). Z tego powodu na ziemiach polskich zajętych przez Armię Czerwoną na początku 1944 roku nie utworzono polskiej administracji. Dopiero po przekroczeniu w lipcu 1944 linii Bugu, czyli przyszłej wschodniej granicy Polski, powołano (21 lipca 1944) polskie władze w postaci Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN).

W miesiąc po rozpoczęciu swojej działalności (21 sierpnia 1944 r.) PKWN wydał Dekret o trybie powołania władz administracji ogólnej I i II instancji[1], który wszedł w życie 22 sierpnia 1944. W dekrecie tym (art. 11) zniesiono strukturę administracyjną wprowadzoną przez Niemcy i przywrócono przedwojenny podział administracyjny Polski[a].

Ważniejsze zmiany administracyjne[edytuj]

  • 20 września 1944 weszła w życie ustawa z dnia 11 września 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych[2], zgodnie z którą z województwa łódzkiego wydzielono miasto Łódź, będące odtąd miastem na prawach województwa (Łódź zyskała rangę miasta wydzielonego w ustawowym terminie powołania rady narodowej miasta, czyli 11 listopada 1944[3]; miasto wyzwolono dopiero 19 stycznia 1945)
  • 14 marca 1945 dokonano wstępnego podziału administracyjnego ziem niemieckich włączonych do Polski (tzw. Ziemie Odzyskane), jeszcze przed zajęciem wszystkich tych terenów, tworząc na nich 4 okręgi administracyjne nieposiadające statusu województw: Okręg I (Śląsk Opolski), Okręg II (Dolny Śląsk), Okręg III (Pomorze Zachodnie), Okręg IV (Mazurski)[4]. Na części z tych terenów faktyczną władzę jeszcze przez pewien czas sprawowała Armia Czerwona (np. w Szczecinie do 5 lipca 1945) lub znajdujące się tam jeszcze władze albo oddziały niemieckie (np. we Wrocławiu do 6 maja 1945);
  • 1 kwietnia 1945 z województwa kieleckiego przeniesiono do województwa krakowskiego powiat miechowski[5]
  • 7 kwietnia 1945[6]:
    • utworzono województwo gdańskie, w którego skład wszedł obszar Wolnego Miasta Gdańska i 6 powiatów województwa pomorskiego (m. Gdynia, kartuski, kościerski, morski, starogardzki i tczewski)
    • stolicę województwa pomorskiego przeniesiono z Torunia do Bydgoszczy
  • 7 maja 1945 anulowano autonomię województwa śląskiego[7]
  • 9 sierpnia 1945:
  • 18 sierpnia 1945 utworzono województwo rzeszowskie z pozostałej w Polsce części województwa lwowskiego i 4 powiatów województwa krakowskiego (dębicki, gorlicki, jasielski i mielecki) oraz zmieniono granice województw kieleckiego, krakowskiego, śląskiego, białostockiego i warszawskiego (powiaty będziński i zawierciański przeniesiono z województwa kieleckiego do śląskiego, olkuski z kieleckiego do krakowskiego oraz łomżyński z warszawskiego do białostockiego)[10]
  • 25 września 1945 część powiatów z Ziem Odzyskanych przekazano pod zarząd wojewodom: białostockiemu (ełcki, gołdapski i olecki), gdańskiemu (powiaty elbląski, kwidzyński, malborski, sztumski, bytowski, lęborski, miastecki, słupski i sławieński), pomorskiemu (człochowski [człuchowski] i złotowski) i poznańskiemu (babimojski, cielęciński [sulęciński], gorzowski, gubiński, krośnieński, międzyrzecki, pilski, rzepiński, skwierzyński, strzelecki, sulechowski, sulęciński, trzcianecki, wschowski i zielonogórski) – powiaty te de facto stały się częściami województw, choć de iure w dalszym ciągu stanowiły części Ziem Odzyskanych[11];
  • 1 stycznia 1946 z powiatu warszawskiego wydzielono miasto Pruszków jako powiat miejski[12] (jednakże w 1951 roku Pruszków „ponownie” został wydzielony z powiatu warszawskiego; brak rozstrzygających faktów)
  • 28 czerwca 1946 obszar Ziem Odzyskanych włączono do zasadniczego podziału kraju tworząc na nim trzy nowe województwa: olsztyńskie, szczecińskie (do którego przyłączono z województwa gdańskiego powiaty bytowski, lęborski, miastecki, sławieński i słupski, a z pomorskiego człuchowski i złotowski) i wrocławskie. Śląsk Opolski włączono do województwa śląskiego[13];
  • 12 marca 1948 roku zniesiono 5 powiatów (szczuczyński, stopnicki, błoński, nieszawski i lubawski), a na ich miejsce utworzono 5 nowych (grajewski, buski, grodziskomazowiecki, aleksandrowski i nowomiejski)[14]
  • 1 stycznia 1948 utworzono powiat kolneński[15]
  • 1 lipca 1948 z powiatu bialskiego (województwo krakowskie) wydzielono miasto Biała jako powiat miejski[16]
  • 1 stycznia 1949 roku przeniesiono powiat siedlecki z powiatem miejskim Siedlce z woj. lubelskiego do woj. warszawskiego[17].

W latach 1944-1950 prawa miejskie uzyskało 35 miejscowości. W tym czasie utraciło je 78 miejscowości[c]: Banie, Barciany, Bardo*, Biskupiec, Bledzew, Bobolice*, Bobrowice, Brody, Brójce, Brzeg Dolny*, Chełmsko Śląskie, Chobienia, Czernina, Czerwieńsk*, Dąbie, Dąbrówno, Dobromierz, Domaradz, Dryfort (od 1950 Srokowo), Dubienka, Frombork*, Gardeja, Górzyca, Grodzisko-Miasteczko, Janów Podlaski, Jawornik Polski, Kalwaria Pacławska, Kisielice*, Korfantów*, Krasiczyn, Krzystkowice, Krzywcza, Leśna*, Lewin Kłodzki, Lubniewice*, Lubrza, Łęknica*, Melzak* (od 1947 Pieniężno), Miasteczko Śląskie*, Miedzianka, Milejczyce, Miłakowo*, Miłomłyn*, Młynary*, Niemirów, Nowogród Bobrzański*, Oleszyce*, Otyń, Pasym*, Podjuchy, Polkowice*, Przemków*, Przewóz, Pszczew, Ruda Pabianicka, Rudna, Sępopol*, Skorogoszcz, Słońsk, Sośnicowice*, Srebrna Góra, Strupina, Sulików, Sułów, Świerzawa*, Torzym*, Trzebiel, Tyrawa Wołoska, Uraz, Wąsosz*, Widuchowa, Wielbark, Wińsko, Wydminy, Zalewo*, Zaniemyśl, Zasieki i Zawidów*.

Szczegółowy podział administracyjny z dnia 28 czerwca 1946 r.[edytuj]

Źródło danych: Stefan Szulc: Powszechny Sumaryczny Spis Ludności z dn. 14.II 1946 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1947, s. 108, seria: Statystyka Polski.

Województwa[edytuj]

Województwo Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Powiaty Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km² ogółem w tym miejskie
białostockie 22 552 917 563 41 12 1 35 128 POL Białystok COA.svg Białystok
gdańskie 10 725 732 150 68 13 2 24 111 POL Gdańsk COA.svg Gdańsk
kieleckie 18 053 1 717 303 95 13 2 27 213 Herb miasta Kielce.svg Kielce
krakowskie 15 918 2 133 389 134 16 1 43 186 POL Kraków COA.svg Kraków
lubelskie 27 742 1 889 650 68 16 1 29 236 POL Lublin COA 1.svg Lublin
łódzkie 20 234 1 772 420 88 14 0 38 232 POL Łódź COA.svg Łódź
Łódź 212 496 929 2344 0 0 1 0 POL Łódź COA.svg Łódź
olsztyńskie 19 319 351 828 18 18 1 36 136 POL Olsztyn COA.svg Olsztyn
pomorskie 20 029 1 406 493 70 22 4 52 187 POL Bydgoszcz COA.svg Bydgoszcz
poznańskie 39 244 2 422 113 62 42 2 132 340 POL Poznań COA.svg Poznań
rzeszowskie 18 201 1 535 400 84 17 0 39 160 POL Rzeszów COA.svg Rzeszów
szczecińskie 30 252 892 567 30 25 1 72 230 POL Szczecin COA.svg Szczecin
śląskie 15 369 2 823 351 184 29 6 54 297 Katowice Herb.svg Katowice
Warszawa 141 478 755 3396 6 6 1 0 POL Warszawa COA.svg Warszawa
warszawskie 28 999 2 114 415 73 21 0 47 273 POL Warszawa COA.svg Warszawa
wrocławskie 24 740 1 941 149 78 35 2 103 292 Herb wroclaw.svg Wrocław
Polska 311 730 23 929 757* 77 299 29 733 3021 POL Warszawa COA.svg Warszawa
*W tym 304 282 osoby nieuwzględnione w podziale na województwa.

Powiaty według województw[edytuj]

Województwo białostockie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
augustowski 1641 42 178 26 1 7 POL Augustów COA.svg Augustów
białostocki 3350 137 250 41 8 15 POL Białystok COA.svg Białystok
Białystok 39 56 759 1456 1 nd. POL Białystok COA.svg Białystok
bielski 4628 198 470 43 6 17 POL Bielsk Podlaski COA.svg Bielsk Podlaski
ełcki 1115 21 595 19 1 12 POL Ełk COA.svg Ełk
gołdapski 613 2592 4 1 4 POL Gołdap COA.svg Gołdap
łomżyński 2657 140 657 53 6 19 POL Łomża COA.svg Łomża
olecki 856 12 282 14 1 6 POL Olecko COA.svg Olecko
sokólski 2531 89 939 36 1 12 POL Sokółka COA.svg Sokółka
suwalski 2204 79 354 36 2 16 POL Suwałki COA.svg Suwałki
szczuczyński 1451 55 910 39 3 10 POL Grajewo COA.svg Grajewo
wysokomazowiecki 1467 80 577 55 4 10 POL Wysokie Mazowieckie COA.svg Wysokie Mazowieckie
Województwo gdańskie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
elbląski 514 27 953 54 2 6 POL Elbląg COA.svg Elbląg
Gdańsk 114 117 894 1034 1 nd. POL Gdańsk COA.svg Gdańsk
gdański 1779 82 163 46 4 23 POL Pruszcz Gdański COA.svg Pruszcz Gdański
Gdynia 66 77 829 1179 1 nd. POL Gdynia COA.svg Gdynia
kartuski 1302 66 541 51 1 12 POL Kartuzy COA.svg Kartuzy
kościerski 1162 47 083 41 2 8 POL Kościerzyna COA.svg Kościerzyna
kwidzyński 526 21 920 42 1 12 POL Kwidzyn COA.svg Kwidzyn
lęborski 1289 46 305 36 2 8 POL Lębork COA.svg Lębork
malborski 226 14 811 65 1 4 POL Malbork COA.svg Malbork
morski 1281 85 493 67 2 12 POL Wejherowo COA.svg Wejherowo
starogardzki 1127 65 976 59 2 9 POL Starogard Gdański COA.svg Starogard Gdański
sztumski 623 16 186 26 2 8 POL Sztum COA.svg Sztum
tczewski 716 61 996 87 3 9 POL Tczew COA 1.svg Tczew
Województwo kieleckie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
Częstochowa 48 101 255 2108 1 nd. POL Częstochowa COA.svg Częstochowa
częstochowski 1855 168 365 91 2 21 POL Częstochowa COA (1944-1992).svg Częstochowa
iłżecki 1835 156 557 85 2 20 Starachowice herb.svg Wierzbnik
jędrzejowski 1366 103 715 81 1 13 Gmina Jędrzejów herb.svg Jędrzejów
kielecki 2052 226 812 111 3 20 Herb miasta Kielce.svg Kielce
kozienicki 1857 116 878 63 2 19 POL Kozienice COA.svg Kozienice
opatowski 1639 157 114 96 2 23 POL Opatów COA.svg Opatów
pińczowski 1148 117 101 102 3 20 POL Pińczów COA.svg Pińczów
Radom 25 69 455 2776 1 nd. Radom coa basic4.svg Radom
radomski 2095 163 615 78 3 23 Radom coa basic4.svg Radom
sandomierski 1186 112 302 95 3 14 POL Sandomierz COA.svg Sandomierz
stopnicki 1590 129 210 81 2 25 POL Busko-Zdrój COA.svg Busko-Zdrój
włoszczowski 1357 94 924 65 2 14 POL gmina Włoszczowa COA.svg Włoszczowa
Województwo krakowskie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Ludność 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
bialski 635 127 610 201 4 8 POL Bielsko-Biała COA.svg Biała Krakowska
bocheński 877 106 423 121 2 11 POL Bochnia COA.svg Bochnia
brzeski 849 105 245 124 1 11 POL Brzesko COA 1.svg Brzesko
chrzanowski 722 127 807 177 5 10 POL Chrzanów COA.svg Chrzanów
dąbrowski 650 65 650 101 2 8 POL Dąbrowa Tarnowska COA.svg Dąbrowa Tarnowska
krakowski 767 131 036 171 2 11 POL Kraków COA.svg Kraków
Kraków 165 299 396 1815 1 nd. POL Kraków COA.svg Kraków
limanowski 944 89 919 95 1 11 POL Limanowa COA.svg Limanowa
miechowski 1353 152 490 113 3 24 POL Miechów COA.svg Miechów
myślenicki 988 104 189 105 3 10 POL Myślenice COA.svg Myślenice
nowosądecki 1571 156 147 99 6 15 POL Nowy Sącz COA.svg Nowy Sącz
nowotarski 1893 133 912 71 2 20 POL Nowy Targ COA.svg Nowy Targ
olkuski 1361 140 734 103 2 14 POL Olkusz COA.svg Olkusz
tarnowski 881 135 563 154 2 10 POL Tarnów COA.svg Tarnów
wadowicki 1109 141 274 127 5 13 Wadowice herb.svg Wadowice
żywiecki 1153 115 994 101 2 10 POL Żywiec COA.svg Żywiec
Województwo lubelskie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Ludność 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
bialski 2122 113 271 53 3 20 POL Biała Podlaska COA.svg Biała Podlaska
biłgorajski 1720 84 218 49 1 15 POL Biłgoraj COA.svg Biłgoraj
chełmski 1975 127 063 64 1 13 POL Chełm COA 1.svg Chełm
hrubieszowski 2164 123 287 57 2 16 POL Hrubieszów COA 1.svg Hrubieszów
krasnostawski 1521 128 922 85 1 14 POL Krasnystaw COA.svg Krasnystaw
kraśnicki 1960 137 968 70 2 15 POL Kraśnik COA.svg Kraśnik
lubartowski 1389 98 255 71 2 14 POL Lubartów COA.svg Lubartów
lubelski 1889 158 039 84 0 16 POL Lublin COA 1.svg Lublin
Lublin 30 99 400 3313 1 nd. POL Lublin COA 1.svg Lublin
łukowski 1762 121 134 69 3 17 POL Łuków COA.svg Łuków
puławski 1618 139 429 86 2 16 POL Puławy COA.svg Puławy
radzyński 1621 89 037 55 2 14 POL Radzyń Podlaski COA.svg Radzyń Podlaski
siedlecki 1988 136 002 68 3 22 Herb Siedlce.svg Siedlce
tomaszowski 1995 115 849 58 1 17 POL Tomaszów Lubelski COA 1.svg Tomaszów Lubelski
włodawski 2326 82 215 35 3 14 POL Włodawa COA.svg Włodawa
zamojski 1662 135 561 82 2 13 POL Zamość COA.svg Zamość
Województwo łódzkie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
brzeziński 1095 119 570 109 4 15 POL Brzeziny COA.svg Brzeziny
konecki 1619 125 641 78 2 15 POL Konskie COA PioM.svg Końskie
kutnowski 922 98 311 107 3 12 POL Kutno COA 1.svg Kutno
łaski 1390 144 798 104 2 18 POL Łask COA.svg Łask
łęczycki 1317 112 147 85 3 15 POL Łęczyca COA.svg Łęczyca
łowicki 1258 107 502 85 2 11 POL Łowicz COA.svg Łowicz
łódzki 755 90 277 120 4 12 POL Łódź COA.svg Łódź
opoczyński 1773 128 332 72 1 22 POL Opoczno COA.svg Opoczno
piotrkowski 2073 193 788 93 3 21 POL Piotrków Trybunalski COA 1.svg Piotrków Trybunalski
radomszczański 2149 174 771 81 2 25 POL Radomsko COA.svg Radomsko
rawski 1327 92 098 69 3 14 POL Rawa Mazowiecka COA.svg Rawa Mazowiecka
sieradzki 1618 140 022 87 5 19 POL Sieradz COA.svg Sieradz
skierniewicki 831 68 943 83 1 8 POL Skierniewice COA.svg Skierniewice
wieluński 2107 176 220 84 3 25 POL Wieluń COA.svg Wieluń
Łódź[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
Łódź 212 496 929 2344 1 nd. POL Łódź COA.svg Łódź
Województwo olsztyńskie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
bartoszycki 473 10 978 23 2 5 POL Bartoszyce COA.svg Bartoszyce
braniewski 1299 10 701 8 2 9 POL Braniewo COA.svg Braniewo
giżycki 897 16 674 19 2 6 POL Giżycko COA.svg Giżycko
iławecki 574 4484 8 1 6 POL Górowo Iławeckie COA.svg Górowo Iławeckie
kętrzyński 1199 18 520 15 1 11 POL Kętrzyn COA 1.svg Kętrzyn
lidzbarski 1096 22 460 21 2 8 POL Lidzbark Warmiński COA.svg Lidzbark Warmiński
morąski 1265 21 160 17 1 7 POL Morąg COA.svg Morąg
mrągowski 1232 34 396 28 2 9 POL Mrągowo COA.svg Mrągowo
nidzicki 1146 15 444 13 1 7 POL Nidzica COA.svg Nidzica
Olsztyn 53 29 053 547 1 nd. POL Olsztyn COA.svg Olsztyn
olsztyński 1303 29 968 23 1 9 POL Olsztyn COA.svg Olsztyn
ostródzki 1536 31 394 20 3 11 POL Ostróda COA.svg Ostróda
pasłęcki 858 13 366 16 1 8 POL Pasłęk COA.svg Pasłęk
piski 1684 15 674 9 3 7 POL Pisz COA.svg Pisz
reszelski 851 23 002 27 4 8 POL Biskupiec COA.svg Biskupiec
suski 1038 16 606 16 5 7 POL Iława COA.svg Iława
szczycieński 1703 32 681 19 3 9 POL Szczytno COA.svg Szczytno
węgorzewski 1112 5267 5 1 9 POL gmina Węgorzewo COA.svg Węgorzewo
Województwo pomorskie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
brodnicki 912 53 355 59 2 12 POL Brodnica COA.svg Brodnica
bydgoski 1334 53 239 40 3 10 POL Bydgoszcz COA.svg Bydgoszcz
Bydgoszcz 75 134 614 1795 1 nd. POL Bydgoszcz COA.svg Bydgoszcz
chełmiński 738 47 659 65 1 10 POL Chełmno COA.svg Chełmno
chojnicki 1854 67 301 36 2 9 POL Chojnice COA.svg Chojnice
Grudziądz 28 36 805 1314 1 nd. POL Grudziądz COA.svg Grudziądz
grudziądzki 758 35 226 46 2 7 POL Grudziądz COA.svg Grudziądz
Inowrocław 37 35 808 968 1 nd. POL Inowrocław COA.svg Inowrocław
inowrocławski 1267 63 054 50 2 8 POL Inowrocław COA.svg Inowrocław
lipnowski 1535 93 381 61 2 16 POL Lipno COA.svg Lipno
lubawski 833 49 184 59 2 11 POL Nowe Miasto Lubawskie COA.svg Nowe Miasto Lubawskie
nieszawski 1278 111 101 87 4 13 POL Aleksandrów Kujawski COA.svg Aleksandrów Kujawski
rypiński 1188 77 770 65 1 14 POL Rypin COA.svg Rypin
sępoleński 681 29 797 44 3 6 POL Sępólno Krajeńskie COA.svg Sępólno Krajeńskie
szubiński 917 44 217 48 4 7 POL Szubin COA.svg Szubin
świecki 1533 76 616 50 2 14 POL Świecie COA.svg Świecie
Toruń 59 68 035 1154 1 nd. POL Toruń COA.svg Toruń
toruński 864 48 928 57 1 12 POL Toruń COA.svg Toruń
tucholski 1039 37 660 36 1 8 POL Tuchola COA (1990-2014).svg Tuchola
wąbrzeski 673 49 738 74 3 9 POL Wąbrzeźno COA.svg Wąbrzeźno
włocławski 1325 132 641 100 7 13 POL Włocławek COA.svg Włocławek
wyrzyski 1101 60 274 55 6 8 POL Wyrzysk COA 1.svg Wyrzysk
Województwo poznańskie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
babimojski 282 9186 33 2 3 POL Babimost COA.svg Babimost
chodzieski 893 38 952 44 4 6 POL Chodzież COA.svg Chodzież
czarnkowski 919 37 401 41 2 5 POL Czarnków COA.svg Czarnków
Gniezno 18 30 292 1683 1 nd. POL Gniezno COA.svg Gniezno
gnieźnieński 1126 51 098 45 3 9 POL Gniezno COA.svg Gniezno
gorzowski 1253 46 931 37 3 11 POL Gorzów Wielkopolski COA 1.svg Gorzów Wielkopolski
gostyński 701 55 336 79 4 6 POL Gostyń COA.svg Gostyń
gubiński 513 6174 12 1 5 POL Gubin COA.svg Gubin
jarociński 1124 85 180 76 3 8 POL Jarocin COA.svg Jarocin
kaliski 1478 161 966 110 3 18 POL Kalisz COA 1.svg Kalisz
kępiński 1179 82 922 70 3 12 POL Kępno COA.svg Kępno
kolski 1097 93 411 85 3 11 POL Koło COA.svg Koło
koniński 2152 167 474 78 8 23 POL Konin COA.svg Konin
kościański 1057 73 458 69 5 9 POL Kościan COA.svg Kościan
krośnieński 1307 14 238 11 2 10 POL Krosno Odrzańskie COA.svg Krosno Odrzańskie
krotoszyński 915 70 560 77 6 8 POL Krotoszyn COA.svg Krotoszyn
leszczyński 827 55 882 68 3 7 POL Leszno COA.svg Leszno
międzychodzki 755 25 761 34 2 5 POL gmina Międzychód COA.svg Międzychód
międzyrzecki 706 20 511 29 4 10 POL Międzyrzecz COA.svg Międzyrzecz
mogileński 1059 61 482 58 4 7 POL Mogilno COA.svg Mogilno
nowotomyski 1276 74 766 59 6 9 POL Nowy Tomyśl COA.svg Nowy Tomyśl
obornicki 966 43 963 46 3 5 POL Oborniki COA.svg Oborniki
ostrowski 1194 101 591 85 4 12 POL Ostrów Wielkopolski COA.svg Ostrów Wielkopolski
pilski 967 36 933 38 3 9 POL Piła COA 1.svg Piła
Poznań 226 267 978 1186 1 nd. POL Poznań COA.svg Poznań
poznański 1089 74 756 69 3 10 POL Poznań COA.svg Poznań
rawicki 523 43 366 83 5 5 POL Rawicz COA.svg Rawicz
rzepiński 1189 12 282 10 5 9 POL Rzepin COA 1.svg Rzepin
skwierzyński 658 8984 14 1 4 POL Skwierzyna COA.svg Skwierzyna
strzelecki 1102 26 029 24 3 13 POL Strzelce Krajeńskie COA.svg Strzelce Krajeńskie
sulęciński 1120 13 542 12 1 9 POL Sulęcin COA.svg Sulęcin
szamotulski 1076 59 992 56 4 10 POL Szamotuły COA.svg Szamotuły
średzki 800 47 313 60 3 7 POL Środa Wielkopolska COA.svg Środa
śremski 910 55 528 61 5 5 POL Śrem COA.svg Śrem
świebodziński 911 27 091 30 3 13 POL Świebodzin COA.svg Świebodzin
turecki 1591 114 338 72 4 13 POL Turek COA.svg Turek
wągrowiecki 1037 50 772 49 3 6 POL Wągrowiec COA 1.svg Wągrowiec
wolsztyński 754 41 617 55 2 6 POL Wolsztyn COA.svg Wolsztyn
wrzesiński 608 43 042 71 2 5 POL Września COA.svg Września
wschowski 272 11 517 42 2 2 POL Wschowa COA.svg Wschowa
zielonogórski 875 39 596 45 1 9 POL Zielona Góra COA.svg Zielona Góra
żniński 732 38 902 53 2 6 POL Żnin COA.svg Żnin
Województwo rzeszowskie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
brzozowski 684 75 988 111 2 7 POL Brzozów COA.svg Brzozów
dębicki 1141 113 323 99 4 10 POL Dębica N COA.svg Dębica
gorlicki 1079 96 585 90 2 11 POL Gorlice COA 1.svg Gorlice
jarosławski 1397 132 938 95 3 11 POL Jarosław COA.svg Jarosław
jasielski 1055 104 104 99 1 12 POL Jasło COA.svg Jasło
kolbuszowski 873 65 670 75 2 7 POL Kolbuszowa COA.svg Kolbuszowa
krośnieński 934 102 064 109 2 11 POL Krosno COA.svg Krosno
leski 1622 39 354 24 1 12 POL Lesko COA.svg Lesko
lubaczowski 1258 54 189 43 2 11 POL Lubaczów COA.svg Lubaczów
łańcucki 889 100 238 113 2 8 POL Łańcut COA.svg Łańcut
mielecki 901 75 604 84 2 9 POL Mielec COA.svg Mielec
niżański 973 65 701 68 3 8 POL gmina Nisko COA.svg Nisko
przemyski 1479 89 842 61 1 10 POL Przemyśl COA.svg Przemyśl
przeworski 415 66 103 159 2 5 POL Przeworsk COA.svg Przeworsk
rzeszowski 1270 193 833 153 5 11 POL Rzeszów COA.svg Rzeszów
sanocki 1282 87 997 69 2 8 POL Sanok COA.svg Sanok
tarnobrzeski 949 71 867 76 3 9 POL Tarnobrzeg COA.svg Tarnobrzeg
Województwo szczecińskie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
białogardzki 1650 70 512 43 3 12 POL Białogard COA 1.svg Białogard
bytowski 617 18 778 30 1 8 POL Bytow COA.svg Bytów
chojeński 1374 19 537 14 7 10 POL Dębno COA 1.svg Dębno
choszczeński 1265 16 112 13 3 9 POL Choszczno COA 1.svg Choszczno
człuchowski 1686 29 975 18 5 9 POL Człuchów COA.svg Człuchów
drawski 1210 24 042 20 3 6 POL Drawsko Pomorskie COA.svg Drawsko Pomorskie
gryficki 765 31 932 42 2 8 POL Gryfice COA 1.svg Gryfice
gryfiński 1108 14 138 13 3 12 POL Gryfino COA 1.svg Gryfino
kamieński 1138 10 934 10 1 12 POL Kamień Pomorski COA.svg Kamień Pomorski
kołobrzeski 930 37 325 40 2 10 Herb Kolobrzegu.svg Kołobrzeg
koszaliński 1286 56 386 44 2 12 POL Koszalin COA.svg Koszalin
łobeski 1191 22 699 19 4 11 POL Łobez COA.svg Łobez
miastecki 1213 28 369 23 1 7 POL Miastko COA 1.svg Miastko
myśliborski 1145 26 059 23 3 8 POL Myślibórz COA.svg Myślibórz
nowogardzki 1262 20 463 16 4 12 POL Nowogard COA.svg Nowogard
pyrzycki 1046 16 981 16 2 7 POL Pyrzyce COA 1.svg Pyrzyce
sławieński 1555 68 533 44 3 9 POL Sławno COA 1.svg Sławno
słupski 2268 125 553 55 2 19 POL Słupsk COA 1.svg Słupsk
stargardzki 1219 22 698 19 5 11 POL Stargard COA.svg Stargard
szczecinecki 2093 61 479 29 4 10 POL Szczecinek COA.svg Szczecinek
Szczecin 351 72 948 208 1 nd. POL Szczecin COA.svg Szczecin
szczeciński 402 11 758 29 1 6 POL Szczecin COA.svg Szczecin
wałecki 2152 36 435 17 5 10 POL Wałcz COA.svg Wałcz
woliński 346 21 309 62 3 3 POL Świnoujście COA 1.svg Świnoujście
złotowski 980 27 612 28 2 9 POL Złotów COA 1.svg Złotów
Województwo śląskie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
będziński 459 176 564 385 3 10 POL Będzin COA.svg Będzin
bielski 349 59 622 171 1 11 POL Bielsko-Biała COA.svg Bielsko-Biała
Bielsko b.d. 25 725 b.d. 1 nd. POL Bielsko-Biała COA.svg Bielsko-Biała
Bytom 30 93 179 3107 1 nd. Bytom herb.svg Bytom
bytomski 107 77 541 724 0 9 Bytom herb.svg Bytom
Chorzów 32 110 675 3459 1 nd. POL Chorzów COA.svg Chorzów
cieszyński 662 83 005 125 2 18 POL Cieszyn COA.svg Cieszyn
dobrodzieński 323 17 690 55 1 4 POL Dobrodzień COA.svg Dobrodzień
Gliwice 56 95 980 1714 1 nd. POL Gliwice COA.svg Gliwice
gliwicki 851 80 569 95 2 12 POL Gliwice COA.svg Gliwice
głubczycki 692 66 081 96 3 10 POL Głubczyce COA.svg Głubczyce
grodkowski 520 36 702 71 2 8 POL Grodków COA.svg Grodków
Katowice 42 128 290 3055 1 nd. Katowice Herb.svg Katowice
katowicki 213 328 272 1541 2 25 Katowice Herb.svg Katowice
kluczborski 555 43 308 78 3 7 POL Kluczbork COA.svg Kluczbork
kozielski 663 66 636 100 1 10 POL Kędzierzyn Koźle COA.svg Koźle
lubliniecki 715 47 501 66 2 8 POL Lubliniec COA1.svg Lubliniec
niemodliński 605 33 298 55 1 7 POL Niemodlin COA.svg Niemodlin
nyski 714 71 988 101 3 13 POL Nysa COA.svg Nysa
oleski 893 45 956 52 2 11 POL Olesno COA 1.svg Olesno
opolski 1427 136 826 96 2 20 POL Opole COA.svg Opole
prudnicki 799 90 738 114 3 11 POL Prudnik COA.svg Prudnik
pszczyński 1046 154 829 148 3 24 POL Pszczyna COA.svg Pszczyna
raciborski 544 64 197 118 1 10 POL Racibórz COA old.svg Racibórz
rybnicki 890 215 834 242 3 28 POL Rybnik COA.svg Rybnik
Sosnowiec 33 77 853 2361 1 nd. Sosnowiec Herb.svg Sosnowiec
strzelecki 892 75 000 84 3 14 POL Strzelce Opolskie COA.svg Strzelce Opolskie
tarnogórski 268 103 901 388 3 12 Herb TarnowskieGory.svg Tarnowskie Góry
Zabrze 44 104 184 2368 1 nd. POL Zabrze COA.svg Zabrze
zawierciański 945 111 407 118 1 15 POL Zawiercie COA.svg Zawiercie
Warszawa[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946
ogółem na km²
południowo-warszawski 38 58 719 1545
południowoprasko-warszawski 23 104 394 4539
północno-warszawski 15 35 856 2393
północnoprasko-warszawski 20 96 116 4805
śródmiejsko-warszawski 21 137 536 6552
zachodnio-warszawski 17 46 134 2712
Województwo warszawskie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
błoński 1074 138 885 129 4 13 POL Grodzisk Mazowiecki COA.svg Grodzisk Mazowiecki
ciechanowski 1209 75 072 62 1 10 POL Ciechanów COA.svg Ciechanów
działdowski 842 40 639 48 2 8 POL Działdowo COA.svg Działdowo
garwoliński 2044 158 348 77 2 19 POL Garwolin COA.svg Garwolin
gostyniński 1147 73 157 64 2 11 POL Gostynin COA.svg Gostynin
grójecki 1699 122 539 72 4 18 POL Grójec COA.svg Grójec
makowski 1136 48 728 43 2 8 POL Maków Mazowiecki COA.svg Maków Mazowiecki
miński 1228 98 358 80 2 15 POL Mińsk Mazowiecki COA.svg Mińsk Mazowiecki
mławski 1486 94 390 64 1 14 POL Mława COA.svg Mława
ostrołęcki 2281 103 537 45 1 12 POL Ostrołęka COA.svg Ostrołęka
ostrowski 1467 89 109 61 2 11 Herb ostrowi.svg Ostrów Mazowiecka
płocki 1485 121 528 82 2 15 POL Płock COA.svg Płock
płoński 1289 79 633 62 1 12 POL Płońsk COA.svg Płońsk
przasnyski 1410 63 744 45 2 10 POL Przasnysz COA.svg Przasnysz
pułtuski 1527 93 099 61 4 11 POL Pułtusk COA.svg Pułtusk
radzymiński 1076 79 659 74 2 11 POL Radzymin COA.svg Radzymin
sierpecki 1204 80 378 67 3 13 POL Sierpc COA.svg Sierpc
sochaczewski 1052 72 246 69 1 10 POL Sochaczew COA.svg Sochaczew
sokołowski 1276 75 599 59 1 12 POL Sokołów Podlaski COA.svg Sokołów Podlaski
warszawski 1766 326 768 185 7 26 POL Warszawa COA.svg Warszawa
węgrowski 1301 79 004 61 1 14 POL Węgrów COA.svg Węgrów
Województwo wrocławskie[edytuj]
Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 14 II 1946 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
bolesławiecki 1058 25 700 24 2 7 POL Bolesławiec COA 1.svg Bolesławiec
brzeski 605 40 724 67 2 9 POL Brzeg COA old.svg Brzeg
bystrzycki 780 84 831 109 3 10 POL Bystrzyca Kłodzka alt COA.svg Bystrzyca Kłodzka
dzierżoniowski 546 81 436 149 3 8 POL Dzierżoniów COA.svg Dzierżoniów
głogowski 1256 29 733 24 4 9 Herb glogow.jpg Głogów
górowski 760 21 403 28 3 6 POL Góra COA.svg Góra
jaworski 610 51 606 85 2 7 POL Jawor COA.svg Jawor
jeleniogórski 691 132 484 192 3 10 POL Jelenia Góra COA 1.svg Jelenia Góra
kamiennogórski 427 55 876 131 3 10 POL Kamienna Góra COA.svg Kamienna Góra
kłodzki 850 151 885 179 7 10 POL Kłodzko COA 1.svg Kłodzko
kożuchowski 731 26 753 37 3 8 POL Kożuchów COA.svg Kożuchów
legnicki 638 46 758 73 2 7 Legnica herb.svg Legnica
lubański 524 63 630 121 4 12 POL Lubań COA.svg Lubań
lubiński 713 17 057 24 2 8 POL Lubin COA.svg Lubin
lwówecki 744 61 565 83 6 11 POL Lwówek Śląski COA.svg Lwówek Śląski
milicki 931 25 477 27 3 8 POL Milicz COA.svg Milicz
namysłowski 501 20 780 42 1 9 POL Namysłów COA.svg Namysłów
oleśnicki 894 38 709 43 2 9 Arms Olesnica.png Oleśnica
oławski 560 39 029 70 1 10 POL Oława COA.svg Oława
strzeliński 588 55 019 94 2 13 POL Strzelin COA.svg Strzelin
sycowski 431 18 322 42 3 5 POL Syców COA.svg Syców
szprotawski 744 14 150 19 2 6 POL Szprotawa COA.svg Szprotawa
średzki 746 44 069 59 1 8 POL Środa Śląska COA.svg Środa Śląska
świdnicki 657 84 338 128 3 9 POL Świdnica COA.svg Świdnica
trzebnicki 820 22 682 28 2 7 POL Trzebnica COA.svg Trzebnica
Wałbrzych 22 72 976 3318 1 nd. POL Wałbrzych COA.svg Wałbrzych
wałbrzyski 416 124 443 299 5 8 POL Wałbrzych COA.svg Wałbrzych
wołowski 1018 36 968 36 6 7 POL Wołów COA.svg Wołów
Wrocław 175 170 656 975 1 nd. Herb wroclaw.svg Wrocław
wrocławski 877 69 877 80 3 8 Herb wroclaw.svg Wrocław
ząbkowicki 775 96 390 124 6 15 POL Ząbkowice Śląskie COA.svg Ząbkowice Śląskie
zgorzelecki 836 25 623 31 2 7 POL Zgorzelec COA.svg Zgorzelec
złotoryjski 850 49 893 59 3 9 POL Złotoryja COA 1.svg Złotoryja
żagański 727 12 959 18 1 7 POL Żagań COA.svg Żagań
żarski 1230 27 348 22 6 15 POL Żary COA.svg Żary

1950–1957[edytuj]

Okres 1950–1957 charakteryzuje się dużymi zmianami w podziale administracyjnym państwa na wszystkich szczeblach: wojewódzkim, powiatowym i gminnym, głównie w zakresie tworzenia mniejszych jednostek administracyjnych. W ciągu sześciu i pół roku w Polsce przybyły 3 województwa i aż 89 powiatów (56 ziemskich i 33 miejskie), w tym tzw. powiat miejsko-uzdrowiskowy z podziałem na dzielnice (nie gminy). Zlikwidowano zaledwie 5 powiatów, a 8 powiatów zmieniło przynależność wojewódzką (7 ziemskich i 1 miejski). Dokonano też kilku zmian nazw województw i powiatów.

Zawarta przez Polskę i ZSRR umowa o zamianie granic w 1951 roku była przyczyną największej w historii powojennej Polski (i jedną z największych w historii powojennej Europy) korekty granicznej (zamiana terenów powiatów hrubieszowskiego i tomaszowskiego na nowy powiat ustrzycki).

Ważnym elementem danego okresu była reforma na najniższym szczeblu hierarchii administracyjnej, czyli utworzenie gromad. Oficjalnym celem tej reformy było zbliżenie organów władzy państwowej do ludności wiejskiej; gminy były zbyt duże i ludne, co spowodowało niedostateczną kontrolę ludności nad działalnością gminnych rad narodowych[18]. Tak więc gromady zostały wprowadzone 29 września 1954[19] w miejsce gmin jako podstawowe jednostki administracyjne obejmujące kilka wsi. Warto zaznaczyć, że gromady istniały też wcześniej, lecz tylko jako jednostki pomocnicze gmin (na wzór obecnych sołectw); natomiast w 1954 roku nowe, dużo większe gromady (lecz dużo mniejsze od dotychczasowych gmin) całkowicie zastąpiły gminy. Przez cały ciąg istnienia, gromady ulegały częstym i zasadniczym korektom (zmiany granic i siedzib, likwidowanie i tworzenie gromad). Struktura ta utrzymała się do 1 stycznia 1973, kiedy to ponownie wprowadzono gminy, równocześnie likwidując gromady.

Inną nowością było wprowadzenie wzorem radzieckim nowej kategorii jednostek administracyjnych, jakimi były osiedla typu miejskiego[20]. Status osiedli był pośredni między wsią a miastem i otrzymywały go głównie tzw. miejscowości robotnicze, uzdrowiskowe i rybackie (posiadające pewne cechy miejskie, a którym nie zdecydowano się na nadanie praw miejskich). Pierwsze osiedla utworzono 13 listopada 1954 roku[21] a ostatnie 30 czerwca 1963 roku[22]. W sumie (lecz nie jednocześnie) istniały w Polsce 162 osiedla (160 powstało w latach 50.), głównie na Górnym i Dolnym Śląsku. Liczba osiedli stale się zmieniała; rokrocznie przybywały nowe, podczas gdy inne znoszono. Likwidacja była głównie następstwem nadania osiedlom praw miejskich lub przyłączeniem ich do sąsiednich miast, a tylko wyjątkowo zaliczeniem do rzędu wsi. Ostatecznie koncepcję osiedli porzucono 1 stycznia 1973 roku.

W latach 1950–1957 41 miejscowości otrzymało prawa miejskie, głównie rozwijające się osiedla przemysłowe. W tym samym okresie utraciło je 18 miast, głównie w związku z tendencją masowego łączenia ośrodków miejskich. Niemniej jednak kilka miast utraciło prawa miejskie bez manewru łączenia: Dąbrowa Białostocka*, Kleszczele*, Krynki*, Sokoły, Suchowola*, Tykocin* (1950) i Prusice* (1951). Pozostałe miejscowości pozbawione statusu miejskiego to: Biała Krakowska, Biały Kamień, Bielsko, Brochów, Dobrzyń, Golub, Sobięcin, Wirek, Włochy (1951), Starosielce (1954) i Szczakowa (1956)[c].

Ważniejsze zmiany administracyjne[edytuj]

Podział administracyjny 1 lipca 1952[edytuj]

  • W tabelach zachowano oryginalne nazewnictwo miejscowości i jednostek administracyjnych, stosowane w latach 50.
  • Kursywą opisano gminy dziś nieistniejące, linkując do miejscowości, od której gmina brała swoją nazwę. Jeżeli siedziba gminy różniła się od nazwy gminy, opisano to dodatkowo wyrazami „– z siedzibą w...”, z linkiem do tejże miejscowości.
  • Kursywą opisano również gminy, które istnieją obecnie jako jednostki obejmujące jedną miejscowość (głównie gminy miejskie), podczas gdy w 1952 roku były to gminy wiejskie (nie chodzi tu o prawa miejskie, lecz o zasięg terytorialny, obejmujący kilka wsi). Tamże dopisano określenie „– wiejska”.
  • Po nazwie gminy podano w nawiasach liczbę gromad wchodzących w jej skład. Na uwagę zasługuje fakt, iż gminy składające się z jednej miejscowości nie były podzielone na gromady (stąd liczba 0 w nawiasach). W przypadku kiedy dawna gmina miała taki charakter, podczas gdy obecnie jest to gmina obejmująca kilka wsi, rozbieżność tę zaznaczono wyrazem „– osada”. Na uwagę zasługuje też fakt, iż miasta nie były traktowane jako gminy (miejskie), lecz jako odrębne jednostki administracyjne o nazwie „miasto”.
  • W przypadku kiedy gmina brała swą nazwę od miejscowości obecnie włączonej w obręb sąsiedniego miasta i kiedy brak jest takiego artykułu na Wikipedii, została ona podlinkowana do artykułu o mieście.
  • W przypadku kiedy dawna gmina ma swój współczesny odpowiednik, lecz bierze swą nazwę od innej miejscowości (siedziby), została ona w celu przejrzystości podlinkowana do tejże miejscowości (nie do współczesnego odpowiednika). Wyjątki w linkowaniu stanowią gminy, których siedziby zmieniły nazwę, pisownię lub formę (lecz nadal jest to ta sama miejscowość).

Województwo białostockie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
augustowski POL Augustów COA.svg Augustów 1 7 172 miasto AugustówBargłów (22) • Dębowo (10) • Dowspuda (25) • Kolnica (17) • Lipsk (39) • Szczebro-Olszanka (31) • Sztabin (28)
białostocki POL Białystok COA.svg Białystok 8 15 432 miasto Choroszczmiasto Goniądzmiasto Knyszynmiasto Starosielcemiasto Supraślmiasto Surażmiasto Wasilkówmiasto ZabłudówBacieczki (21) • Barszczewo (32) • Czarna Wieś (18) • Dojlidy (16) • Goniądz (27) • Gródek (35) • Jaświły (28) • Juchnowiec (28) • Kalinówka (37) • Krypno (26) • Michałowo (33) • Obrubniki (26) • Trzcianne (28) • Zabłudów (45) • Zawyki (32)
Białystok POL Białystok COA.svg Białystok 1 nd. nd. miasto Białystok
bielski POL Bielsk Podlaski COA.svg Bielsk Podlaski 3 27 321 miasto Bielsk Podlaskimiasto Brańskmiasto HajnówkaAugustowo (10) • Białowieża (4) • Boćki (15) • Brańsk (14) • Chraboły (10) • Czeremcha (9) • Czyże (11) • Dobromil (10) • Domanowo (10) • Dubicze Cerkiewne (11) • Hajnówka (17) • Holonki (15) • Klejniki (10) • Kleszczele (11) • Łosinka (15) • Łubin Kościelny (11) • Narew (16) • Narewka (19) • Orla (15) • Pasynki (10) • Policzna (9) • Rudka (7) • Ryboły (8) • Śnieżki (13) • Topczewo (17) • Widowo (6) • Wyszki (18)
ełcki POL Ełk COA.svg Ełk 1 12 153 miasto EłkBajtkowo (11) • Ełk (11) • Golubie (13) • Kalinowo (18) • Klusy (9) • Nowa Wieś Ełcka (10) • Pisanica (15) • Prostki (16) • Stare Juchy (18) • Straduny (9) • Wiśniowo Ełckie (14) • Woszczele (9)
gołdapski POL Gołdap COA.svg Gołdap 1 4 50 miasto GołdapDubeninki (15) • Górne (7) • Grabowo (17) • Jabłońskie (11)
grajewski POL Grajewo COA.svg Grajewo 3 8 167 miasto Grajewomiasto Rajgródmiasto SzczuczynBełda (26) • Białaszewo (23) • Bogusze (27) • Pruska (15) • Radziłów (19) • Ruda (10) • Szczuczyn (35) • Wąsosz (12)
kolneński POL Kolno COA.svg Kolno 2 8 177 miasto Kolnomiasto StawiskiCzerwone (21) • Gawrychy (20) • Grabowo (27) • Lachowo (23) • Łyse (17) • Mały Płock (20) • Stawiski (29) • Turośl (20)
łomżyński POL Łomża COA.svg Łomża 4 16 463 miasto Jedwabnemiasto Łomżamiasto Nowogródmiasto ZambrówBożejewo (25) • Chlebiotki (26) • Długobórz (46) • Drozdowo (29) • Jedwabne (36) • Kołaki (25) • Kupiski (19) • Lubotyń (23) • Miastkowo (24) • Przytuły (41) • Puchały (29) • Rogienice (25) • Rutki (36) • Szczepankowo (32) • Szumowo (18) • Śniadowo (29)
olecki POL Olecko COA.svg Olecko 1 6 91 miasto OleckoBorawskie (16) • Mieruniszki (10) • Sokółki (17) • Świętajno (15) • Wieliczki (20) • Zalesie (13)
siemiatycki

(od 1 VII 1952)

POL Siemiatycze COA.svg Siemiatycze 3 18 222 miasto Ciechanowiecmiasto Drohiczynmiasto SiemiatyczeBaciki Średnie (9) • Boratyniec Ruski (12) • Czartajew (16) • Dołubowo (10) • Drohiczyn (18) • Dziadkowice (16) • Grodzisk (16) • Klukowicze (14) • Kosiorki (10) • Krupice (10) • Mielnik (7) • Milejczyce (12) • Nurzec (12) • Ostrożany (13) • Perlejewo (13) • Pobikry (13) • Śledzianów (10) • Winna Chroły (11)
sokólski POL Sokółka COA.svg Sokółka 1 12 360 miasto SokółkaBabiki (18) • Dąbrowa (45) • Janów (32) • Korycin (43) • Krynki (19) • Kuźnica (21) • Nowy Dwór (15) • Sidra (21) • Sokółka (51) • Suchowola (47) • Szudziałowo (35) • Zalesie (13)
suwalski POL Suwałki COA.svg Suwałki 2 16 441 miasto Sejnymiasto SuwałkiBerżniki (26) • Filipów (22) • Giby (33) • Huta (26) • Jeleniewo (30) • Kadaryszki (35) • Koniecbór (15) • Krasnopol (31) • Krasnowo (22) • Kuków (36) • Pawłówka (21) • Przerośl (17) • Puńsk (33) • Szypliszki (41) • Wiżajny (27) • Wólka (26)
wysokomazowiecki POL Wysokie Mazowieckie COA.svg Wysokie Mazowieckie 2 10 412 miasto Łapymiasto Wysokie MazowieckieCzyżew (36) • Klukowo (43) • Kobylin (41) • Kowalewszczyzna (21) • Piekuty (42) • Poświętne (44) • Sokoły (45) • Szepietowo (64) • Tykocin (22) • Wysokie Mazowieckie (54)

Województwo bydgoskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
aleksandrowski POL Aleksandrów Kujawski COA.svg Aleksandrów Kujawski 4 13 322 miasto Aleksandrów Kujawskimiasto Ciechocinekmiasto Nieszawamiasto RadziejówBądkowo (26) • Boguszyce (25) • Bytoń (25) • Czamanin (25) • Koneck (22) • Lubanie (27) • Osięciny (33) • Piotrków (23) • Raciążek (15) • Radziejów (15) • Ruszkowo (34) • Sędzin (34) • Służewo (18)
brodnicki POL Brodnica COA.svg Brodnica 2 12 89 miasto Brodnicamiasto GórznoBobrowo (10) • Brodnica (12) • Brzozie (8) • Grążawy (10) • Jabłonowo I (0) • Jabłonowo II (12) • Jastrzębie (5) • Nieżywięć (8) • Pokrzydowo (8) • Ruda (3) • Wrocki (7) • Zbiczno (8)
bydgoski POL Bydgoszcz COA.svg Bydgoszcz 3 10 115 miasto Fordonmiasto Koronowomiasto Solec KujawskiBydgoszcz – wiejska (14) • Dąbrówka Nowa (12) • Dobrcz (16) • Koronowo (12) • Mąkowarsko (6) • Osielsko (11) • Solec Kujawski (13) • Ślesin (9) • Wierzchucin Królewski (9) • Wtelno (11)
Bydgoszcz POL Bydgoszcz COA.svg Bydgoszcz 1 nd. nd. miasto Bydgoszcz
chełmiński POL Chełmno COA.svg Chełmno 1 10 100 miasto ChełmnoChełmno (11) • Dąbrowa Chełmińska (14) • Kijewo Królewskie (8) • Lisewo (12) • Papowo Biskupie (9) • Płąchawy (7) • Podwiesk (13) • Robakowo (10) • Starogród (8) • Unisław (8)
chojnicki POL Chojnice COA.svg Chojnice 2 9 103 miasto Chojnicemiasto CzerskBrusy (13) • Brzeźno Szlacheckie (3) • Chojnice (25) • Czersk (12) • Karsin (12) • Konarzyny (9) • Leśno (12) • Lipnice (12) • Rytel (6)
Grudziądz POL Grudziądz COA.svg Grudziądz 1 nd. nd. miasto Grudziądz
grudziądzki POL Grudziądz COA.svg Grudziądz 2 7 96 miasto Łasinmiasto Radzyn ChełmińskiGrudziądz (15) • Gruta (9) • Łasin (23) • Mokre (12) • Radzyn (17) • Rogóźno (10) • Świecie (10)
Inowrocław POL Inowrocław COA.svg Inowrocław 1 nd. nd. miasto Inowrocław
inowrocławski POL Inowrocław COA.svg Inowrocław 2 8 166 miasto Gniewkowomiasto KruszwicaChełmce (16) • Dąbrowa Biskupia (20) • Gniewkowo (21) • Inowrocław-Wschód (18) • Inowrocław-Zachód (21) • Kruszwica (23) • Rojewo (26) • Złotniki Kujawskie (21)
lipnowski POL Lipno COA.svg Lipno 2 17 224 miasto Dobrzyń nad Wisłąmiasto LipnoBobrowniki (14) • Chalin (15) • Czarne (18) • Czernikowo (15) • Dobrzejewice (13) • Jastrzębie (10) • Kikół (13) • Kłokock (12) • Ligowo (12) • Mazowsze (17) • Narutowo (16) • Nowogród (9) • Ossówka (13) • Skępe – osada (0) • Szpetal (21) • Tłuchowo (12) • Zaduszniki (13)
mogileński POL Mogilno COA.svg Mogilno 4 7 134 miasto Mogilnomiasto Pakośćmiasto Strzelnomiasto TrzemesznoGębice (22) • Mogilno-Wschód (14) • Mogilno-Zachód (20) • Pakość (13) • Strzelno-Południe (28) • Strzelno-Północ (15) • Trzemeszno 22)
rypiński POL Rypin COA.svg Rypin 1 14 214 miasto RypinChrostkowo (17) • Okalewo (12) • Osiek (14) • Pręczki (13) • Radomin (20) • Radziki Duże (13) • Rogowo (17) • Sadłowo (19) • Skrwilno (16) • Strzygi (13) • Szczutowo (16) • Świedziebnia (16) • Zbójno (19) • Żałe (12)
sępoleński POL Sępólno Krajeńskie COA.svg Sępólno Krajeńskie 3 6 55 miasto Kamień Krajeńskimiasto Sępólno Krajeńskiemiasto WięcborkKamień (9) • Sępólno (10) • Sypniewo (6) • Wałdowo (10) • Wielowicz (8) • Więcbork (12)
szubiński POL Szubin COA.svg Szubin 4 7 92 miasto Barcinmiasto Kcyniamiasto Łabiszynmiasto SzubinBarcin (12) • Chomętowo (12) • Królikowo (12) • Łabiszyn (15) • Łankowice (17) • Samoklęski Małe (14) • Sipiory (10)
świecki Świecie herb.svg Świecie 2 14 151 miasto Nowemiasto ŚwiecieBukowiec (12) • Drzycim (11) • Gruczno (11) • Grupa (12) • Jeżewo (13) • Lipinki (3) • Lniano (12) • Nowe (17) • Osie (10) • Pruszcz (15) • Serock (5) • Świecie (10) • Świekatowo (8) • Warlubie (12)
Toruń POL Toruń COA.svg Toruń 1 nd. nd. miasto Toruń
toruński POL Toruń COA.svg Toruń 1 11 92 miasto ChełmżaChełmża (16) • Grębocin (7) • Lulkowo (11) • Łubianka (12) • Podgórz z siedzibą w Toruniu (4) • Popioły (2) • Rzęczkowo (10) • Smolno (8) • Turzno (6) • Zelgno (10) • Złotoria (6)
tucholski POL Tuchola COA (1990-2014).svg Tuchola 1 8 78 miasto TucholaBysław (11) • Cekcyn (14) • Gostycyn (7) • Kęsowo (7) • Legbąd (7) • Raciąż (5) • Śliwice (18) • Tuchola (9)
wąbrzeski POL Wąbrzeźno COA.svg Wąbrzeźno 3 9 61 miasto Golub-Dobrzyńmiasto Kowalewo Pomorskiemiasto WąbrzeźnoDębowa Łąka (5) • Kowalewo (10) • Książki (4) • Płużnica (6) • Podzamek Golubski (7) • Ryńsk (7) • Wąbrzeźno (8) • Wielkie Radowiska (7) • Wielkie Rychnowo (7)
Włocławek POL Włocławek COA.svg Włocławek 1 nd. nd. miasto Włocławek
włocławski POL Włocławek COA.svg Włocławek 6 13 280 miasto Brześć Kujawskimiasto Chodeczmiasto Kowalmiasto Lubień Kujawskimiasto Lubraniecmiasto PrzedeczBaruchowo (22) • Chodecz (18) • Dobiegniewo (17) • Falborz (20) • Kłóbka (18) • Kowal (8) • Lubień (25) • Łęg (9) • Piaski (40) • Przedecz (22) • Pyszkowo (27) • Śmiłowice (42) • Wieniec (27)
wyrzyski POL Wyrzysk COA 1.svg Wyrzysk 6 8 100 miasto Łobżenicamiasto Miasteczko Kraińskiemiasto Mroczamiasto Nakło nad Noteciąmiasto Wyrzyskmiasto WysokaBiałośliwie (7) • Łobżenica (21) • Miasteczko Kraińskie (4) • Mrocza (21) • Nakło (12) • Sadki (9) • Wyrzysk (12) • Wysoka (14)
żniński POL Żnin COA.svg Żnin 2 6 90 miasto Janowiec Wielkopolskimiasto ŻninGąsawa (17) • Janowiec (16) • Rogowo (18) • Żarczyn (10) • Żnin-Wschód (15) • Żnin-Zachód (14)

Województwo gdańskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
Elbląg POL Elbląg COA.svg Elbląg 1 nd. nd. miasto Elbląg
elbląski POL Elbląg COA.svg Elbląg 1 9 76 miasto TolkmickoBierutowo ¹ (12) • Gronowo (6) • Jegłownik (11) • Łęcze (8) • Milejewo (8) • Nowakowo (7) • Tolkmicko (5) • Zwierzno (11) • Żurawiec (6)

¹) Według Dz. Urz. Woj. Rady Narodowej w Gdańsku (nr 15-1951 r.) gmina nosi nazwę Pomorska Wieś

Gdańsk POL Gdańsk COA.svg Gdańsk 1 nd. nd. miasto Gdańsk
gdański POL Pruszcz Gdański COA.svg Pruszcz Gdański 2 18 160 miasto Nowy Dwór Gdańskimiasto Pruszcz GdańskiDrewnica (9) • Kolbudy (8) • Łęgowo (4) • Łostowice (13) • Marzęcino (9) • Mierzeszyn (9) • Miłocin (14) • Nowy Dwór Gdański (12) • Ostaszewo (6) • Pruszcz Gdański (10) • Przywidz (11) • Pszczółki (5) • Stegna (9) • Suchy Dąb (9) • Sztutowo (6) • Świbno (5) • Trąbki Wielkie (13) • Wiślinka (8)
Gdynia POL Gdynia COA.svg Gdynia 1 nd. nd. miasto Gdynia
kartuski POL Kartuzy COA.svg Kartuzy 1 12 122 miasto KartuzyBanino (11) • Chmielno (10) • Goręczyno (16) • Kamienica Szlachecka (7) • Kartuzy (8) • Parchowo (8) • Przodkowo (7) • Sianowo (10) • Sierakowice (13) • Stężyca (12) • Sulęczyno (10) • Żukowo (10)
kościerski POL Kościerzyna COA.svg Kościerzyna 2 8 100 miasto Kościerzynamiasto SkarszewyDziemiany (7) • Kościerzyna (24) • Liniewo (11) • Lipusz (7) • Nowa Karczma (12) • Pogódki (10) • Skarszewy (13) • Stara Kiszewa (16)
kwidzyński POL Kwidzyn COA.svg Kwidzyn 1 12 60 miasto KwidzynBrokowo (3) • Czarne Dolne (5) • Gardeja (4) • Grabowo (4) • Korzeniewo (6) • Mareza (2) • Nebrowo Wielkie (6) • Rakowiec (5) • Ryjewo (6) • Sadlinki (6) • Tychnowy (5) • Wandowo (8)
lęborski POL Lębork COA.svg Lębork 2 8 91 miasto Lęborkmiasto ŁebaCewice (11) • Choczewo (12) • Gniewino (11) • Łebień (10) • Łęczyce (14) • Nowa Wieś (8) • Rozłazino (12) • Wicko (13)
malborski POL Malbork COA.svg Malbork 2 6 62 miasto Malborkmiasto Nowy StawKałdowo (9) • Lisewo (10) • Mątowy Wielkie (9) • Myszewo (10) • Nowy Staw (14) • Stare Pole (10)
Sopot POL Gdynia COA.svg Sopot 1 nd. nd. miasto Sopot
starogardzki POL Starogard Gdański COA.svg Starogard Gdański 2 9 91 miasto Skórczmiasto Starogard GdańskiBobowo (8) • Kaliska (10) • Leśna Jania (10) • Lubichowo (11) • Osieczna (8) • Osiek (8) • Skórcz (7) • Starogard (18) • Zblewo (11)
sztumski POL Sztum COA.svg Sztum 2 8 48 miasto Dzierzgońmiasto SztumDzierzgoń (7) • Gościszewo (5) • Jasna (6) • Mikołajki Pomorskie (5) • Stary Targ (8) • Straszewo (5) • Szropy (6) • Sztumska Wieś (6)
Tczew

(od 1 VII 1952)

POL Tczew COA 1.svg Tczew 1 nd. nd. miasto Tczew
tczewski POL Tczew COA 1.svg Tczew 2 9 70 miasto Gniewmiasto PelplinGniew (8) • Godziszewo (10) • Janowo (3) • Małe Walichnowy (7) • Morzeszczyn (11) • Opalenie (5) • Pelplin (7) • Subkowy (9) • Tczew (10)
wejherowski POL Wejherowo COA.svg Wejherowo 2 13 132 miasto Puckmiasto WejherowoChwaszczyno (9) • Hel – wiejska (5) • Kosakowo (8) • Krokowa (18) • Luzino (9) • Puck (17) • Rumia – wiejska (2) • Strzelno (9) • Strzepcz (9) • Wejherowo (21) • Wielki Donimierz (14) • Wierzchucino (9) • Władysławowo – osada (0)

Województwo katowickie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
Będzin POL Będzin COA.svg Będzin 1 0 0 miasto Będzin
będziński POL Będzin COA.svg Będzin 1 10 62 miasto GrodziecBobrowniki (9) • Gołonóg (0) • Kazimierz (4) • Łagisza (9) • Łosień (8) • Niwka (4) • Sączów (10) • Strzemieszyce Wielkie (4) • Zagórze (3) • Ząbkowice (11)
bielski POL Bielsko-Biała COA.svg Bielsko-Biała 1 12 38 miasto Czechowice-DziedziceBestwina (4) • Biała – wiejska (5) • Bystra (0) • Bystra-Wilkowice (7) • Grodziec (5) • Jaworze (3) • Międzyrzecze Górne (2) • Mikuszowice (2) • Rudzica (4) • Stare Bielsko (3) • Szczyrk (0) • Zabrzeg (3)
Bielsko-Biała POL Bielsko-Biała COA.svg Bielsko-Biała 1 nd. nd. miasto Bielsko-Biała
Bytom Bytom herb.svg Bytom 1 nd. nd. miasto Bytom
Chorzów POL Chorzów COA.svg Chorzów 1 nd. nd. miasto Chorzów
Cieszyn POL Cieszyn COA.svg Cieszyn 1 nd. nd. miasto Cieszyn
cieszyński POL Cieszyn COA.svg Cieszyn 2 19 53 miasto Skoczówmiasto StrumieńBrenna (0) • Chybie (5) • Dębowiec (4) • Goleszów (7) • Górki Wielkie (2) • Haźlach (3) • Istebna (0) • Jaworzynka (0) • Koniaków (0) • Kończyce Wielkie (0) • Ogrodzona (5) • Pogwizdów (3) • Pruchna (0) • Puńców (3) • Skoczów (11) • Strumień (4) • Ustroń – wiejska (3) • Wisła (0) • Zebrzydowice (3)
Czeladź POL Czeladź COA.svg Czeladź 1 nd. nd. miasto Czeladź
Częstochowa POL Częstochowa COA (1944-1992).svg Częstochowa 1 nd. nd. miasto Częstochowa
częstochowski POL Częstochowa COA (1944-1992).svg Częstochowa 0 21 153 Cykarzew Stary (8) • Dźbów (3) • Gnaszyn Dolny (9) • Grabówka (4) • Hutki (10) • Janów (9) • Kamienica Polska (4) • Konopiska (8) • Lubojna (7) • Miedźno (8) • Mokrzesz (6) • Mstów (13) • Mykanów (5) • Olsztyn (5) • Ostrowy (6) • Poczesna (5) • Przyrów (10) • Rędziny (10) • Wrzosowa (7) • Zrębice (9) • Żuraw (8)
Dąbrowa Górnicza POL Dąbrowa Górnicza COA 1.svg Dąbrowa Górnicza 1 nd. nd. miasto Dąbrowa Górnicza
Gliwice POL Gliwice COA.svg Gliwice 1 nd. nd. miasto Gliwice
gliwicki POL Gliwice COA.svg Gliwice 2 11 78 miasto Pyskowicemiasto ToszekBojków (6) • Kamieniec (10) • Łabędy (5) • Łubie (7) • Ostropa (4) • Pławniowice (12) • Rudziniec (5) • Sośnicowice (7) • Świbie (6) • Toszek (11) • Wielowieś (5)
Katowice Katowice Herb.svg Katowice 1 nd. nd. miasto Katowice
kłobucki POL Kłobuck COA.svg Kłobuck 2 14 111 miasto Kłobuckmiasto KrzepiceKamyk (8) • Krzepice (6) • Lipie (15) • Ługi-Radły (9) • Opatów (5) • Ostrowy nad Okszą (3) • Panki (11) • Popów (8) • Przystajń (10) • Truskolasy (9) • Walenczów (3) • Wąsosz Górny (8) • Węglowice (10) • Wręczyca Wielka (6)
lubliniecki POL Lubliniec COA1.svg Lubliniec 4 11 59 miasto Dobrodzieńmiasto Kaletymiasto Lubliniecmiasto WoźnikiBoronów (2) • Ciasna (4) • Kochcice (5) • Koszęcin (4) • Lisów (4) • Lubsza (6) • Łagiewniki Małe (12) • Pawonków (6) • Sadów (5) • Sieraków (4) • Szemrowice (7)
Mysłowice POL Mysłowice COA.svg Mysłowice 1 nd. nd. miasto Mysłowice
Nowy Bytom POL Nowy Bytom COA.jpg Nowy Bytom 1 nd. nd. miasto Nowy Bytom
pszczyński POL Pszczyna COA.svg Pszczyna 5 22 81 miasto Bieruń Starymiasto Łaziska Górnemiasto Mikołówmiasto Pszczynamiasto TychyBieruń Nowy (4) • Bojszowy (6) • Chełm (4) • Gardawice (6) • Goczałkowice Zdrój (0) • Golasowice (6) • Hołdunów (3) • Imielin – wiejska (2) • Kobiór (0) • Kosztowy (3) • Łaziska Średnie (2) • Miedźna (5) • Murcki (2) • Orzesze – wiejska (3) • Pawłowice (6) • Podlesie (2) • Pszczyna (7) • Suszec (6) • Śmiłowice (5) • Urbanowice (3) • Wisła Wielka (4) • Wyry (2)
Ruda Sin escudo.png Ruda 1 nd. nd. miasto Ruda
rybnicki POL Rybnik COA.svg Rybnik 4 27 90 miasto Knurówmiasto Rydułtowymiasto Wodzisław Śląskimiasto ŻoryBełk (4) • Bełsznica (5) • Boguszowice (6) • Chudów (5) • Chwałowice (0) • Czernica (0) • Czerwionka (0) • Dębieńsko (0) • Godów (6) • Gorzyce (4) • Jankowice Rybnickie (3) • Jastrzębie Zdrój (wiejska) (6) • Jejkowice (6) • Leszczyny (4) • Lubomia (5) • Lyski (7) • Marklowice (0) • Niedobczyce (0) • Pogrzebień (4) • Połomia (3) • Pstrążna (5) • Pszów (wiejska) (4) • Radlin (0) • Wielopole (4) • Wilcza (0) • Wodzisław Śląski – wiejska (5) • Żory – wiejska (4)
Rybnik miasto POL Rybnik COA.svg Rybnik 1 nd. nd. miasto Rybnik
Siemianowice Śląskie POL Siemianowice COA.svg Siemianowice Śląskie 1 nd. nd. miasto Siemianowice Śląskie
Sosnowiec Sosnowiec Herb.svg Sosnowiec 1 nd. nd. miasto Sosnowiec
Szopienice Katowice-Szopienice COA 1930.svg Szopienice 1 nd. nd. miasto Szopienice
Świętochłowice POL Świętochłowice COA.svg Świętochłowice 1 nd. nd. miasto Świętochłowice
tarnogórski Herb TarnowskieGory.svg Tarnowskie Góry 4 13 36 miasto Brzeziny Śląskiemiasto Piekary Śląskiemiasto Radzionkówmiasto Tarnowskie GóryBobrowniki (3) • Boruszowice (3) • Brzozowice-Kamień (0) • Dąbrówka Wielka (0) • Miasteczko Śląskie – wiejska (5) • Miedary (3) • Repty Stare (2) • Stolarzowice (2) • Strzybnica (3) • Świerklaniec (4) • Tworóg (9) • Wieszowa (0) • Zbrosławice (2)
Zabrze POL Zabrze COA.svg Zabrze 1 nd. nd. miasto Zabrze
zawierciański POL Zawiercie COA.svg Zawiercie 3 14 149 miasto Koziegłowymiasto Myszkówmiasto ŻarkiKoziegłówki (17) • Kroczyce (13) • Kromołów (6) • Łazy (16) • Mierzęcice (10) • Mrzygłód (5) • Niegowa (20) • Pińczyce (9) • Poraj (7) • Poręba – wiejska (8) • Rudnik Wielki (6) • Siewierz (6) • Włodowice (10) • Żarki (12)
Zawiercie POL Zawiercie COA.svg Zawiercie 1 nd. nd. miasto Zawiercie

Województwo kieleckie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
buski POL Busko-Zdrój COA.svg Busko 2 25 281 miasto Buskomiasto ChmielnikBusko (12) • Chmielnik (16) • Drugnia (9) • Gnojno (18) • Grabki (12) • Grotniki (12) • Kurozwęki (12) • Łubnice (12) • Maleszowa (11) • Nowy Korczyn – osada (0) • Oględów (17) • Oleśnica (12) • Pacanów (18) • Pawłów (9) • Pęczelice (10) • Potok (10) • Radzanów (11) • Stopnica – osada (0) • Szaniec (14) • Szczytniki (12) • Szydłów (6) • Tuczępy (15) • Wojcza (9) • Wolica (14) • Zborów (11)
iłżecki Starachowice herb.svg Starachowice 1 21 291 miasto IłżaBłaziny (11) • Chotcza (15) • Ciepielów (18) • Dziurków (8) • Krępa Kościelna (17) • Krzyżanowice (13) • Lipsko (24) • Łaziska (13) • Miechów (21) • Mirzec (9) • Pawłowice (9) • Pętkowice (13) • Rzeczniów (19) • Rzepin (20) • Sienno (22) • Skarżysko Kościelne (9) • Solec (5) • Styków (12) • Tarczek (12) • Tarłów (15) • Wąchock (6)
jędrzejowski Gmina Jędrzejów herb.svg Jędrzejów 1 14 207 miasto JędrzejówBrzegi (9) • Małogoszcz (12) • Mierzwin (21) • Mstyczów (13) • Nagłowice (11) • Nawarzyce (14) • Prząsław (16) • Raków (19) • Sędziszów (14) • Słupia (12) • Sobków (17) • Węgleszyn (13) • Wodzisław (24) • Złotniki (12)
Kielce Herb miasta Kielce.svg Kielce 1 nd. nd. miasto Kielce
kielecki Herb miasta Kielce.svg Kielce 2 20 263 miasto Chęcinymiasto Skarżysko-KamiennaBieliny (12) • Bliżyn (16) • Bodzentyn (16) • Cisów (7) • Daleszyce (9) • Dąbrowa (11) • Dyminy (8) • Górno (12) • Korzecko (14) • Łopuszno (15) • Mniów (14) • Morawica (14) • Niewachlów (10) • Piekoszów (17) • Samsonów (24) • Słupia Nowa (10) • Snochowice (14) • Suchedniów (20) • Szczecno (11) • Zajączków (9)
konecki POL Konskie COA PioM.svg Końskie 2 15 278 miasto Końskiemiasto PrzedbórzBorkowice (14) • Chlewiska (27) • Czermno (11) • Duraczów (23) • Gowarczów (25) • Góry Mokre (12) • Końskie (26) • Miedzierza (21) • Odrowąż (21) • Pijanów (21) • Przedbórz (10) • Radoszyce (28) • Ruda Maleniecka (19) • Skotniki (10) • Sworzyce (10)
kozienicki POL Kozienice COA.svg Kozienice 2 19 307 miasto Kozienicemiasto ZwoleńBobrowniki nad Radomką (20) • Brzeźnica (16) • Brzóza (9) • Głowaczów (16) • Góra Puławska (19) • Grabów nad Pilicą (23) • Grabów nad Wisłą (24) • Jedlnia (15) • Kozienice (23) • Oblasy (17) • Pionki (0) • Policzna (21) • Rozniszew (16) • Sarnów (21) • Sieciechów (13) • Suskowola (11) • Świerże Górne (15) • Tczów (15) • Trzebień (22)
opatowski POL Opatów COA.svg Opatów 1 23 312 miasto OpatówBaćkowice (6) • Bodzechów (16) • Boksyce (14) • Częstocice (15) • Czyżów Szlachecki (18) • Ćmielów (14) • Gęsice (5) • Grzegorzowice (7) • Iwaniska (10) • Julianów (17) • Kunów (14) • Lasocin (12) • Łagów (13) • Malkowice (21) • Modliborzyce (18) • Opatów (21) • Ożarów (12) • Piórków (5) • Rembów (16) • Ruda Kościelna (16) • Sadowie (14) • Waśniów (9) • Wojciechowice (19)
opoczyński POL Opoczno COA.svg Opoczno 1 22 352 miasto OpocznoBiałaczów (12) • Drzewica (11) • Goździków (12) • Janków z siedzibą w Sławnie (18) • Klwów (16) • Krzczonów (18) • Kuniczki (14) • Machory (36) • Niewierszyn (15) • Opoczno (21) • Ossa (18) • Owczary (5) • Przysucha (11) • Radonia (18) • Rusinów (16) • Skrzyńsko (16) • Studzianna (11) • Stużno (18) • Topolice (23) • Unewel (14) • Wielka Wola (12) • Zajączków (15)
Ostrowiec Świętokrzyski POL Ostrowiec Świętokrzyski COA.svg Ostrowiec Świętokrzyski 1 nd. nd. miasto Ostrowiec Świętokrzyski
pińczowski POL Pińczów COA.svg Pińczów 3 20 270 miasto Działoszycemiasto Pińczówmiasto SkalbmierzBejsce (10) • Boszczynek (16) • Chroberz (14) • Czarkowy (17) • Czarnocin (12) • Dobiesławice (11) • Drożejowice (20) • Góry (13) • Kazimierza Wielka (12) • Kliszów (18) • Koszyce (20) • Kościelec (12) • Nagórzany (11) • Opatowiec (16) • Pińczów (18) • Sancygniów (16) • Topola (5) • Wiślica (8) • Zagość (10) • Złota (11)
Radom Radom coa basic4.svg Radom 1 nd. nd. miasto Radom
radomski Radom coa basic4.svg Radom 3 23 362 miasto Skaryszewmiasto Szydłowiecmiasto WyśmierzyceBiałobrzegi (12) • Błotnica (21) • Gębarzew (14)• Gzowice (17) • Jedlińsk (21) • Kowala (17) • Kozłów (7) • Kuczki (17) • Orońsko (18) • Potworów (21) • Przytyk (23) • Radom (17) • Radzanów (16) • Rogów (14) • Skaryszew (18) • Stromiec (15) • Szydłowiec (17) • Wielogóra (11) • Wieniawa (16) • Wierzbica (2) • Wolanów (21) • Zakrzew (17) • Zalesice (10)
sandomierski POL Sandomierz COA.svg Sandomierz 3 14 245 miasto Sandomierzmiasto Staszówmiasto ZawichostDwikozy (19) • Jurkowice (24) • Klimontów (28) • Koprzywnica (16) • Lipnik (18) • Łoniów (26) • Obrazów (17) • Osiek (12) • Połaniec (11) • Rytwiany (5) • Samborzec (22) • Tursko Wielkie (13) • Wilczyce (19) • Wiśniowa (15)
Starachowice

(od 1 VII 1952)

Starachowice herb.svg Starachowice 1 nd. nd. miasto Starachowice
włoszczowski POL gmina Włoszczowa COA.svg Włoszczowa 2 13 180 miasto Szczekocinymiasto WłoszczowaChrząstów (14) • Dobromierz (14) • Irządze (18) • Kluczewsko (11) • Krasocin (14) • Kurzelów (9) • Lelów (20) • Moskarzew (17) • Oleszno (8) • Radków (20) • Rokitno (6) • Secemin (19) • Włoszczowa (10)

Województwo koszalińskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
białogardzki POL Białogard COA 1.svg Białogard 3 10 135 miasto Białogardmiasto Połczyn Zdrójmiasto ŚwidwinBiały Zdrój (15) • Brzeźno (19) • Lekowo (16) • Łęczno (10) • Połczyn Zdrój (15) • Pomianowo (13) • Rąbino (13) • Rogowo (14) • Sadkowo (8) • Tychowo (12)
bytowski POL Bytow COA.svg Bytów 1 7 48 miasto BytówBorzytuchom (8) • Jasień (5) • Niezabyszewo (6) • Pomysk Wielki (6) • Studzienice (7) • Tuchomie (9) • Ugoszcz (7)
człuchowski POL Człuchów COA.svg Człuchów 5 9 71 miasto Biały Bórmiasto Czarnemiasto Człuchówmiasto Debrznomiasto LędyczekBrzezie (10) • Cierznie (8) • Człuchów (7) • Gwieździn (5) • Koczała (8) • Łoża (11) • Przechlewo (10) • Strzeczona (5) • Wierzchowo (7)
drawski POL Drawsko Pomorskie COA.svg Drawsko Pomorskie 3 9 61 miasto Drawsko Pomorskiemiasto Kalisz Pomorskimiasto ZłocieniecDrawsko (9) • Kalisz Pomorski (6) • Ostrowice (11) • Poźrzadło Wielkie (4) • Rydzewo (5) • Stara Studnica (4) • Świerczyna (8) • Wierzchowo (7) • Złocieniec (7)
kołobrzeski Herb Kolobrzegu.svg Kołobrzeg 2 10 88 miasto Karlinomiasto KołobrzegCharzyno (13) • Dygowo (14) • Gościno (3) • Robuń (13) • Rymań (9) • Siemyśl (8) • Sławoborze (6) • Stary Borek (6) • Ustronie Morskie (6) • Wrzosowo (10)
Koszalin POL Koszalin COA.svg Koszalin 1 nd. nd. miasto Koszalin
koszaliński POL Koszalin COA.svg Koszalin 1 12 107 miasto SianówBędzino (12) • Bobolice (6) • Dobrzyca (7) • Gozd (7) • Karczyno ¹ (6) • Koszalin – wiejska (16) • Kraśnik Koszaliński (9) • Krępa (10) • Manowo (11) • Sucha Koszalińska (10) • Śmiechów (6) • Świeszyno (7)

¹) W terenie używa się nazwę gminy Karsinka

miastecki POL Miastko COA 1.svg Miastko 1 7 75 miasto MiastkoBarcino (9) • Kawcze (12) • Kołczygłowy (10) • Łubno (11) • Wałdowo (10) • Warcino (13) • Wołcza Wielka (10)
sławieński POL Sławno COA 1.svg Sławno 3 9 148 miasto Darłowomiasto Polanówmiasto SławnoDarłowo (19) • Dobiesław (14) • Lejkowo (18) • Nacmierz (21) • Polanów (16) • Sieciemin (13) • Sławno (17) • Wrześnica (18) • Żukowo (12)
Słupsk POL Słupsk COA 1.svg Słupsk 1 nd. nd. miasto Słupsk
słupski POL Słupsk COA 1.svg Słupsk 1 19 185 miasto UstkaBruskowo Wielkie (11) • Damnica (10) • Dębnica Kaszubska (6) • Duninowo (7) • Gardna Wielka (16) • Główczyce (10) • Kobylnica (10) • Lubuczewo (9) • Łupawa (13) • Mikorowo (6) • Motarzyno (7) • Nożyno (7) • Pobłocie (13) • Potęgowo (16) • Rokity (4) • Ryczewo (8) • Stara Dąbrowa (13) • Wytowno (10) • Żelki (9)
szczecinecki POL Szczecinek COA.svg Szczecinek 4 10 131 miasto Barwicemiasto Czaplinekmiasto Okonekmiasto SzczecinekBarwice (13) • Czaplinek (12) • Grzmiąca (14) • Kluczewo (15) • Krągi (14) • Krosino (12) • Łubowo (12) • Okonek (13) • Spore (12) • Szczecinek (14)
wałecki POL Wałcz COA.svg Wałcz 5 10 97 miasto Człopamiasto Jastrowiemiasto Mirosławiecmiasto Tucznomiasto WałczDębołęka (11) • Hanki (10) • Kłębowiec (10) • Lubiesz (10) • Mielęcin (8) • Róża Wielka (13) • Stara Łubianka (12) • Sypniewo (7) • Szwecja (6) • Trzebin (10)
złotowski POL Złotów COA 1.svg Złotów 2 9 67 miasto Krajenkamiasto ZłotówKleszczyna (8) • Krajenka (11) • Lipka (9) • Łąkie (6) • Radawnica (8) • Stara Wiśniewka (6) • Stare Gronowo (5) • Tarnówka (9) • Zakrzewo (5)

Województwo krakowskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
bocheński POL Bochnia COA.svg Bochnia 2 13 138 miasto Bochniamiasto NiepołomiceBochnia (19) • Bogucice (10) • Drwinia (6) • Lipnica Murowana (6) • Łapanów (18) • Mikluszowice (5) • Niegowić (15) • Rzezawa (9) • Targowisko (11) • Trzciana (12) • Uście Solne (8) • Wiśnicz Nowy (15) • Zabierzów Bocheński (4)
brzeski POL Brzesko COA 1.svg Brzesko 1 11 109 miasto BrzeskoBorzęcin (2) • Czchów (10) • Dębno (11) • Iwkowa (7) • Okocim (4) • Radłów (9) • Szczepanów (8) • Szczurowa (16) • Uszew (4) • Wojnicz (13) • Zakliczyn (22)
chrzanowski POL Chrzanów COA.svg Chrzanów 5 10 77 miasto Chrzanówmiasto Jaworznomiasto Krzeszowicemiasto Szczakowamiasto TrzebiniaAlwernia (9) • Babice (9) • Chełmek (5) • Jaworzno – wiejska (2) • Krzeszowice (16) • Libiąż Mały (4) • Nowa Góra (5) • Szczakowa – wiejska (3) • Tenczynek (6) • Trzebinia (15)
dąbrowski POL Dąbrowa Tarnowska COA.svg Dąbrowa Tarnowska 2 8 100 miasto Dąbrowa Tarnowskamiasto ŻabnoBolesław (12) • Dąbrowa (16) • Gręboszów (15) • Mędrzechów (12) • Otfinów (12) • Radgoszcz (8) • Szczucin (14) • Wietrzychowice (11)
krakowski POL Kraków COA.svg Kraków 2 11 151 miasto Skawinamiasto WieliczkaCzernichów (15) • Koźmice Wielkie (13) • Liszki (16) • Ruszcza (15) • Skawina (16) • Swoszowice (11) • Świątniki Górne (10) • Trąbki (16) • Węgrzce (12) • Wieliczka (13) • Zabierzów (14)
Kraków POL Kraków COA.svg Kraków 1 nd. nd. miasto Kraków
limanowski POL Limanowa COA.svg Limanowa 2 11 85 miasto Limanowamiasto Mszana Dolna (od 1 VII 1952) • Dobra (7) • Jodłownik (12) • Kamienica (5) • Limanowa (17) • Łukowica (9) • Mszana Dolna (7) • Niedźwiedź (6) • Skrzydlna (4) • Słopnice – jedna osada (0) • Tymbark (9) • Ujanowice (9)
miechowski POL Miechów COA.svg Miechów 3 24 305 miasto Miechówmiasto Proszowicemiasto SłomnikiChodów (9) • Gruszów z siedzibą w Brzesku Nowym (8) • Igołomia (7) • Iwanowice (14) • Jaksice (14) • Kacice z siedzibą w Prandocinie (11) • Klimontów (11) • Koniusza (16) • Kowala (13) • Kozłów (11) • Książ Wielki (22) • Luborzyca (15) • Łętkowice (12) • Michałowice (17) • Niedźwiedź (12) • Nieszków (13) • Pałecznica (16) • Racławice (Kościuszkowskie) (14) • Rzerzuśnia (pisownia przez „rz”) z siedzibą w Gołczy (15) • Szreniawa (15) • Tczyca (9) • Wawrzeńczyce (5) • Wielko-Zagórze z siedzibą w Zagorzycach (13) • Wierzbno (13)
myślenicki POL Myślenice COA.svg Myślenice 3 10 98 miasto Dobczycemiasto Jordanówmiasto MyśleniceBystra (6) • Gdów (18) • Łętownia (7) • Myślenice (13) • Pcim (7) • Raciechowice (18) • Siepraw (10) • Skawa (4) • Sułkowice (6) • Wiśniowa (9)
nowosądecki POL Nowy Sącz COA.svg Nowy Sącz 5 14 182 miasto Grybówmiasto Krynicamiasto Muszynamiasto Piwnicznamiasto Stary SączChełmiec Polski (12) • Grybów (16) • Kobyle-Gródek (11) • Korzenna (17) • Łabowa (9) • Łącko (14) • Łososina Dolna (17) • Muszyna (10) • Nawojowa (15) • Nowy Sącz – wiejska (17) • Piwniczna (10) • Podegrodzie (13) • Stary Sącz (13) • Tylicz (8)
nowotarski POL Nowy Targ COA.svg Nowy Targ 1 18 99 miasto Nowy TargBukowina (6) • Chochołów (4) • Ciche (4) • Czarny Dunajec (2) • Czorsztyn (7) • Jabłonka (8) • Kościelisko – osada (0) • Krościenko (5) • Ludźmierz (10) • Łapsze Niżne (8) • Łopuszna (9) • Ochotnica (2) • Odrowąż (6) • Poronin (6) • Raba Wyżna (9) • Rabka – osada (0) • Szaflary (8) • Szczawnica Wyżna (5)
Nowy Sącz POL Nowy Sącz COA.svg Nowy Sącz 1 nd. nd. miasto Nowy Sącz
olkuski POL Olkusz COA.svg Olkusz 2 15 187 miasto Olkuszmiasto WolbromBolesław (16) • Cianowice (22) • Dłużec (13) • Jangrot (18) • Kidów (14) • Klucze (7) • Minoga (16) • Ogrodzieniec (8) • Pilica (19) • Przeginia (8) • Rabsztyn (14) • Skała (3) • Sławków – wiejska (9) • Sułoszowa (6) • Żarnowiec (14)
oświęcimski POL Oświęcim COA.svg Oświęcim 4 6 44 miasto Kętymiasto Oświęcimmiasto Wilamowicemiasto ZatorBrzeszcze (5) • Kęty (7) • Osiek (4) • Oświęcim (13) • Wilamowice (3) • Zator (12)
tarnowski POL Tarnów COA.svg Tarnów 1 10 98 miasto TuchówCiężkowice (14) • Gromnik (7) • Gumniska (11) • Lisia Góra (11) • Łęg Tarnowski (6) • Mościce (3) • Pleśna (12) • Ryglice (7) • Tuchów (15) • Wierzchosławice (12)
Tarnów POL Tarnów COA.svg Tarnów 1 nd. nd. miasto Tarnów
wadowicki Wadowice herb.svg Wadowice 4 13 98 miasto Andrychówmiasto Kalwaria Zebrzydowskamiasto Maków Podhalańskimiasto WadowiceAndrychów (7) • Brzeźnica (15) • Budzów (7) • Chocznia – osada (0) • Kalwaria (16) • Maków (5) • Mucharz (8) • Ryczów (9) • Stryszów (9) • Wadowice (15) • Wieprz (7) • Zawoja – osada (0) • Zembrzyce – osada (0)
Zakopane POL Zakopane COA.svg Zakopane 1 nd. nd. miasto Zakopane
żywiecki POL Żywiec COA.svg Żywiec 2 12 75 miasto Suchamiasto ŻywiecCięcina (6) • Gilowice (7) • Jeleśnia (8) • Łodygowice (4) • Milówka (6) • Porąbka (5) • Rajcza (5) • Sporysz ¹ (10) • Stryszawa (6) • Ślemień (8) • Ujsoły (4) • Zabłocie ¹ (6)

¹) Sporysz i Zabłocie nie wchodziły w skład własnoimiennych gmin (od 1950 dzielnice Żywca)

Województwo lubelskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
bialski POL Biała Podlaska COA.svg Biała Podlaska 2 20 260 miasto Biała Podlaskamiasto TerespolBohukały (15) • Dobryń (16) • Dubów (10) • Hołowczyce (14) • Huszcza (6) • Janów Podlaski (13) • Kobylany (16) • Kodeń (13) • Kościeniewicze (10) • Łomazy (6) • Piszczac (10) • Rokitno (13) • Rossosz (5) • Sidorki (19) • Sitnik (15) • Swory (15) • Tuczna (14) • Witulin (14) • Zabłocie (15) • Zakanale (18)
biłgorajski POL Biłgoraj COA.svg Biłgoraj 1 15 144 miasto BiłgorajAleksandrów (13) • Babice (6) • Biszcza (7) • Frampol (13) • Goraj (11) • Huta Krzeszowska (16) • Kocudza (13) • Krzeszów (9) • Księżpol (9) • Łukowa (9) • Potok Górny (9) • Puszcza Solska (11) • Sól (13) • Tarnogród – osada (0) • Wola Różaniecka (5)
Chełm POL Chełm COA 1.svg Chełm 1 nd. nd. miasto Chełm
chełmski POL Chełm COA 1.svg Chełm 0 13 368 Bukowa (28) • Krzywiczki (32) • Olchowiec (25) • Pawłów (22) • Rakołupy (23) • Rejowiec (25) • Siedliszcze (26) • Staw (41) • Świerże (29) • Turka (34) • Wiszniewice z siedzibą w Cycowie (36) • Wojsławice (20) • Żmudź (27)
hrubieszowski POL Hrubieszów COA 1.svg Hrubieszów 1 15 241 miasto HrubieszówBiałopole (19) • Chłopiatyn (6) • Dołhobyczów (12) • Dubienka (12) • Grabowiec (25) • Horodło (17) • Hulcze (10) • Kryłów (9) • Miączyn (15) • Mieniany (12) • Miętkie (23) • Mołodiatycze (14) • Moniatycze (27) • Uchanie (25) • Werbkowice (15)
krasnostawski POL Krasnystaw COA.svg Krasnystaw 1 14 236 miasto KrasnystawCzajki z siedzibą w Kraśniczynie (20) • Fajsławice (10) • Gorzków (25) • Izbica (17) – sama Izbica należała do gminy TarnogóraKrasnystaw (13) • Łopiennik (14) • Rudnik (14) • Rybczewice (13) • Siennica Różana (19) • Tarnogóra (4) • Turobin (22) • Wysokie (17) • Zakrzew (20) • Żółkiewka (28)
kraśnicki POL Kraśnik COA.svg Kraśnik 2 15 247 miasto Janów Lubelskimiasto KraśnikAnnopol (21) • Batorz (10) • Brzozówka (25) • Chrzanów (11) • Dzierzkowice (16) • Gościeradów (15) • Kawęczyn (21) • Kosin (7) • Modliborzyce (21) • Potok (15) • Trzydnik (20) • Urzędów (17) • Wilkołaz (16) • Zaklików (15) • Zakrzówek (17)
lubartowski POL Lubartów COA.svg Lubartów 2 15 212 miasto Lubartówmiasto Ostrów LubelskiAbramów (11) • Czemierniki (12) • Firlej (21) • Kamionka (10) • Krasienin (11) • Leszkowice (11) • Ludwin (31) • Łuck (17) • Michów (11) • Niemce (11) • Rudno (18) • Samoklęski (12) • Serniki (10) • Spiczyn (10) • Tarło (16)
lubelski POL Lublin COA 1.svg Lublin 1 16 331 miasto ŁęcznaBełżyce (14) • Brzeziny (23) • Bychawa (18) • Chodel (18) • Jastków (22) • Jaszczów (19) • Konopnica (26) • Krzczonów (18) • Mełgiew (26) • Niedrzwica (19) • Piaski (23) • Piotrków (15) • Piotrowice (23) • Wojciechów (14) • Wólka (27) • Zemborzyce (26)
Lublin POL Lublin COA 1.svg Lublin 1 nd. nd.

miasto Lublin

łukowski POL Łuków COA.svg Łuków 2 17 264 miasto Łukówmiasto Stoczek ŁukowskiBiałobrzegi (19) • Celiny (14) • Dąbie (7) • Gołąbki (13) • Gułów (10) • Jarczew (12) • Łuków (20) • Łysobyki (10) • Mysłów (23) • Prawda (29) • Radoryż (13) • Serokomla (17) • Stanin (13) • Trzebieszów (16) • Tuchowicz (14) • Ulan (16) • Wojcieszków (18)
puławski POL Puławy COA.svg Puławy 2 16 299 miasto Kazimierz Dolnymiasto PuławyBaranów nad Wieprzem (21) • Celejów (12) • Garbów (11) • Godów (38) • Gołąb (6) • Kamień (19) • Karczmiska (31) • Końskowola (13) • Kurów (14) • Markuszów (12) • Nałęczów (11) • Opole (23) • Rybitwy (25) • Szczekarków (25) • Wąwolnica (23) • Żyrzyn (15)
radzyński POL Radzyń Podlaski COA.svg Radzyń Podlaski 3 14 172 miasto Kockmiasto Międzyrzec Podlaskimiasto Radzyń PodlaskiBiała (29) • Brzozowy Kąt (8) • Jabłoń (10) • Kąkolewnica (18) • Komarówka Podlaska (10) • Milanów (12) • Misie (8) • Siemień (19) • Suchowola (10) • Szóstka (6) • Tłuściec (15) • Wohyń (6) • Zahajki (7) • Żerocin (14)
tomaszowski POL Tomaszów Lubelski COA 1.svg Tomaszów Lubelski 1 17 233 miasto Tomaszów LubelskiBełżec (3) • Jarczów (14) • Komarów (21) • Kotlice (17) • Krynice (17) • Lubycza Królewska (10) • Łaszczów (24) • Machnów (3) • Majdan Górny (16) • Majdan Sopocki (12) • Pasieki (17) • Poturzyn (8) • Rachanie (17) • Tarnawatka (15) • Telatyn (10) • Tyszowce (21) • Ulhówek (8)
włodawski POL Włodawa COA.svg Włodawa 2 14 200 miasto Parczewmiasto WłodawaDębowa Kłoda (11) • Hańsk (17) • Krzywowierzba (16) • Opole (12) • Romanów (13) • Sławatycze (11) • Sobibór (16) • Tyśmienica (9) • Uścimów (12) • Wisznice (13) • Włodawa (10) • Wola Wereszczyńska (27) • Wołoskowola (22) • Wyryki (11)
zamojski POL Zamość COA.svg Zamość 1 13 214 miasto SzczebrzeszynKrasnobród (16) • Łabunie (13) • Mokre (19) • Nielisz (13) • Nowa Osada z siedzibą w Sitnie (15) • Radecznica (18) • Skierbieszów (19) • Stary Zamość (22) • Suchowola (17) • Sułów (17) • Tereszpol (8) • Wysokie (13) • Zwierzyniec (14)
Zamość

(od 1 VII 1952)

POL Zamość COA.svg Zamość 1 nd. nd. miasto Zamość

Województwo łódzkie z miastem wydzielonym Łódź[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
Łódź POL Łódź COA.svg Łódź 1 nd. nd. miasto Łódź
brzeziński POL Brzeziny COA.svg Brzeziny 3 15 225 miasto Brzezinymiasto Koluszkimiasto StrykówBędków (17) • Biała (8) • Bratoszewice (13) • Ciosny (14) • Długie (9) • Dmosin (15) • Dobra (18) • Gałkówek (20) • Lipiny (14) • Łazisko (24) • Łaznów (6) • Mikołajów (10) • Mroga Dolna (19) • Niesułków (14) • Popień (24)
kutnowski POL Kutno COA 1.svg Kutno 3 12 239 miasto Krośniewicemiasto Kutnomiasto ŻychlinBłonie (28) • Dąbrowice (11) • Dobrzelin (21) • Krośniewice (21) • Krzyżanówek (27) • Kutno (22) • Łanięta (19) • Oporów (19) • Plecka Dąbrowa (18) • Rdutów (17) • Sójki (28) • Wojszyce (23)
łaski POL Łask COA.svg Łask 1 18 276 miasto ŁaskBałucz (14) • Buczek (19) • Chociw (13) • Dąbrowa Rusiecka (18) • Dłutów (15) • Dobroń (16) • Górka Pabianicka (11) • Lutomiersk (14) • Łask (20) • Pruszków (12) • Sędziejowice (20) • Szczerców (15) • Widawa (23) • Widzew (10) • Wodzierady (14) • Wygiełzów (15) • Zapolice (23) • Zelów (4)
łęczycki POL Łęczyca COA.svg Łęczyca 3 15 257 miasto Łęczycamiasto Ozorkówmiasto PoddębiceChociszew (10) • Dalików (20) • Gostków (26) • Grabów (22) • Leśmierz (20) • Mazew (16) • Piaskowice (11) • Piątek (23) • Poddębice (14) • Rogóźno (16) • Sobótka (11) • Tkaczew (21) • Topola (16) • Tum (17) • Witonia (14)
łowicki POL Łowicz COA.svg Łowicz 2 11 245 miasto Głownomiasto ŁowiczBąków (29) • Bielawy (33) • Bolimów (16) • Dąbkowice (22) • Domaniewice (11) • Jeziorko (28) • Kiernozia (21) • Kompina (18) • Lubianków (26) • Łyszkowice (27) • Nieborów (14)
łódzki POL Łódź COA.svg Łódź 3 12 152 miasto Aleksandrów Łódzkimiasto Konstantynów Łódzkimiasto TuszynBabice (8) • Bełdów (9) • Brójce (16) • Brużyca Wielka (20) • Czarnocin (11) • Gospodarz (12) • Kruszów (16) • Lućmierz (19) • Nowosolna (7) • Puczniew (12) • Rąbień (10) • Wiskitno (10)
Pabianice POL Pabianice COA.svg Pabianice 1 nd. nd. miasto Pabianice
piotrkowski POL Piotrków Trybunalski COA 1.svg Piotrków Trybunalski 2 21 392 miasto Bełchatówmiasto SulejówBełchatówek (18) • Bogusławice (24) • Bujny Szlacheckie (22) • Chabielice (11) • Golesze (11) • Gorzkowice (18) • Grabica (17) • Kamieńsk (14) • Kleszczów (12) • Kluki (23) • Krzyżanów (20) • Łęczno (18) • Łękawa (15) • Parzniewice (14) • Podolin (8) • Ręczno (34) • Rozprza (24) • Szydłów (29) • Uszczyn (13) • Wadlew (22) • Woźniki (25)
Piotrków Trybunalski miasto POL Piotrków Trybunalski COA 1.svg Piotrków Trybunalski 1 nd. nd. miasto Piotrków Trybunalski
radomszczański POL Radomsko COA.svg Radomsko 2 25 310 miasto Koniecpolmiasto RadomskoBrudzice (15) • Brzeźnica (12) • Dąbrowa Zielona (12) • Dmenin (12) • Dobryszyce (15) • Garnek (8) • Gidle (10) • Gosławice (12) • Kłomnice (12) • Kobiele (15) • Konary (10) • Koniecpol (11) • Kruszyna (11) • Maluszyn (17) • Masłowice (16) • Pajęczno (11) • Pławno (2) • Przerąb (18) • Radomsko (16) • Radziechowice (16) • Rząśnia (10) • Sulmierzyce (9) • Wielgomłyny (17) • Zamoście (14) • Żytno (9)
rawski POL Rawa Mazowiecka COA.svg Rawa Mazowiecka 3 14 343 miasto Biała Rawskamiasto Nowe Miasto nad Pilicąmiasto Rawa MazowieckaBoguszyce (27) • Budziszewice (21) • Czerniewice (28) • Gortatowice (30) • Góra (26) • Inowłódz (6) • Lubania (36) • Lubochnia (20) • Marianów (29) • Regnów (33) • Rzeczyca (12) • Stara Wieś (19) • Wałowice (26) • Żelechlin (30)
sieradzki POL Sieradz COA.svg Sieradz 5 19 303 miasto Sieradzmiasto Szadekmiasto Wartamiasto Zduńska Wolamiasto ZłoczewBarczew (14) • Bartochów (18) • Bogumiłów (11) • Brzeźnio (22) • Charłupia Mała (11) • Godynice (14) • Gruszczyce (16) • Klonowa (12) • Krokocice (15) • Majaczewice (21) • Męka (13) • Rossoszyca (7) • Szadek (15) • Wierzchy (24) • Wojsławice (12) • Wróblew (19) • Zadzim (18) • Zduńska Wola (24) • Złoczew (17)
skierniewicki POL Skierniewice COA.svg Skierniewice 1 8 193 miasto SkierniewiceDębowa Góra (21) • Doleck (33) • Głuchów (18) • Grzymkowice (15) • Korabiewice (40) • Kowiesy (23) • Skierniewka (22) • Słupia (21)
Tomaszów Mazowiecki POL Tomaszów Mazowiecki COA.svg Tomaszów Mazowiecki 1 nd. nd. miasto Tomaszów Mazowiecki
wieluński POL Wieluń COA.svg Wieluń 3 24 334 miasto Praszkamiasto Wieluńmiasto WieruszówBolesławiec (10) • Czastary (8) • Działoszyn (15) • Dzietrzkowice (7) • Galewice (19) • Kamionka (11) • Kiełczygłów (13) • Konopnica (11) • Kurów (5) • Kuźnica Grabowska (9) • Lututów (23) • Mierzyce (18) • Mokrsko (16) • Naramice (20) • Praszka (15) • Radoszewice (27) • Rudniki (20) • Siemkowice (16) • Skomlin (10) • Skrzynki (6) • Skrzynno (13) • Sokolniki (11) • Starzenice (18) • Wydrzyn (13)
Zgierz POL Zgierz COA.svg Zgierz 1 nd. nd. miasto Zgierz

Województwo olsztyńskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
bartoszycki POL Bartoszyce COA.svg Bartoszyce 1 4 40 miasto BartoszyceDąbrowa (12) • Galiny (7) • Sępopol (13) • Sokolica (8)
braniewski POL Braniewo COA.svg Braniewo 2 9 88 miasto Braniewomiasto OrnetaBażyny (10) • Chruściel (7) • Frombork (8) • Lechowo (10) • Lelkowo (12) • Nowa Pasłęka (12) • Pieniężno (11) • Płoskinia (11) • Wola Lipowska (7)
działdowski POL Działdowo COA.svg Działdowo 2 8 78 miasto Działdowomiasto LidzbarkDziałdowo (8) • Filice (12) • Iłowo (9) • Kiełpiny (8) • Lidzbark (13) • Płośnica (8) • Rybno (10) • Żabiny (10)
giżycki POL Giżycko COA.svg Giżycko 2 6 82 miasto Giżyckomiasto RynGiżycko (11) • Paprotki (9) • Ryn (21) • Sterławki Wielkie (12) • Talki (15) • Wydminy (14)
iławecki POL Górowo Iławeckie COA.svg Górowo Iławeckie 1 6 47 miasto Górowo IławeckieBukowiec (6) • Galiny z siedzibą w Gałajnach (8) • Górowo (13) • Kandyty (5) • Pieszkowo (8) • Wojciechy (7)
kętrzyński POL Kętrzyn COA 1.svg Kętrzyn 1 11 77 miasto KętrzynBarciany (7) • Bezławki (7) • Biedaszki (8) • Bobrowo (7) • Korsze (7) • Kraskowo (8) • Nowa Różanka (8) • Sątoczno – dawniej Laukinikowo (4) • Skandawa (7) • Srokowo (8) • Winda (6)
lidzbarski POL Lidzbark Warmiński COA.svg Lidzbark Warmiński 2 8 104 miasto Dobre Miastomiasto Lidzbark WarmińskiDobre Miasto (13) • Kiwity (16) • Kłębowo (13) • Lidzbark Warmiński (17) • Lubomino (9) • Piotraszewo (13) • Runowo (11) • Świątki (12)
morąski POL Morąg COA.svg Morąg 1 10 114 miasto MorągBoguchwały (9) • Boreczno (15) • Bramka (9) • Królewo (14) • Małdyty (11) • Miłakowo (13) • Myślice (12) • Słonecznik (5) • Stary Dzierzgoń (13) • Zalewo (13)
mrągowski POL Mrągowo COA.svg Mrągowo 2 9 113 miasto Mikołajkimiasto MrągowoBaranowo (12) • Marcinkowo (14) • Nawiady (13) • Piecki (10) • Rybno (9) • Sorkwity (17) • Ukta (18) • Woźnice (5) • Wyszembork (15)
nidzicki POL Nidzica COA.svg Nidzica 1 7 92 miasto NidzicaJedwabno (16) • Kozłowo (14) • Muszaki (11) • Napiwoda (10) • Szkotowo (16) • Szkudaj (18) • Wały (7)
nowomiejski POL Nowe Miasto Lubawskie COA.svg Nowe Miasto Lubawskie 2 11 81 miasto Lubawamiasto Nowe Miasto LubawskieGrodziczno (7) • Krotoszyny (6) • Kurzętnik (6) • Lubawa (9) • Łąkorz (8) • Marzęcice (9) • Mroczno (5) • Nowe Miasto (5) • Nowy Dwór Bratiański (8) • Prątnica (11) • Rożental (7)
Olsztyn POL Olsztyn COA.svg Olsztyn 1 nd. nd. miasto Olsztyn
olsztyński POL Olsztyn COA.svg Olsztyn 1 9 119 miasto BarczewoButryny (7) • Dywity (21) • Gietrzwałd (14) • Klebark (16) • Lamkowo (10) • Marcinkowo (12) • Ramsowo (10) • Stawiguda (10) • Wrzesina (19)
ostródzki POL Ostróda COA.svg Ostróda 2 11 147 miasto Olsztynekmiasto OstródaBiesal (16) • Dąbrówno (16) • Grunwald (15) • Łukta (15) • Miłomłyn (9) • Olsztynek (14) • Ostróda (8) • Pietrzwałd (13) • Szyldak (12) • Tyrowo (12) • Waplewo (17)
pasłęcki POL Pasłęk COA.svg Pasłęk 1 8 93 miasto PasłękDobry (12) • Jelonki (11) • Marianka (13) • Młynary (13) • Rogajny – dawniej Żytno (12) • Rychliki (8) • Wilczęta (13) • Zielonka Pasłęcka (11)
piski POL Pisz COA.svg Pisz 3 10 131 miasto Biała Piskamiasto Orzyszmiasto PiszBiała Piska (21) • Drozdowo (10) • Drygały (11) • Kumielsk (18) • Orzysz (13) • Pisz (8) • Różyńsk Wielki (18) • Trzonki (11) • Wejsuny (6) • Wiartel (15)
reszelski POL Biskupiec COA.svg Biskupiec 4 8 75 miasto Biskupiecmiasto Bisztynekmiasto Jezioranymiasto ReszelCzerwonka (11) • Franknowo (11) • Grzęda (9) • Klewno (11) • Kolno (8) • Lutry (9) • Radostowo (8) • Rzeck (8)
suski POL Iława COA.svg Iława 3 8 77 miasto Iławamiasto Prabutymiasto SuszGdakowo (7) • Iława (8) • Jędrychowo (12) • Kisielice (11) • Klimy (11) • Piotrkowo (6) • Różnowo (9) • Rudzienice (13)
szczycieński POL Szczytno COA.svg Szczytno 1 9 122 miasto SzczytnoDźwierzuty (7) • Kobułty (8) • Lipowiec (12) • Pasym (18) • Rańsk (13) • Rozogi (9) • Szczytno (25) • Świętajno (12) • Wielbark (18)
węgorzewski POL gmina Węgorzewo COA.svg Węgorzewo 1 9 85 miasto WęgorzewoBanie Mazurskie (17) • Budry (8) • Kruklanki (10) • Kuty (9) • Olszewo (11) • Pozezdrze (7) • Radzieje (5) • Węgielsztyn (7) • Węgorzewo (11)

Województwo opolskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
Brzeg POL Brzeg COA old.svg Brzeg 1 nd. nd. miasto Brzeg
brzeski POL Brzeg COA old.svg Brzeg 1 8 61 miasto Lewin BrzeskiBrzezina (8) • Karłowice (7) • Kościerzyce (7) • Lubsza (6) • Łosiów (9) • Mąkoszyce (6) • Olszanka (10) • Przylesie (8)
głubczycki POL Głubczyce COA.svg Głubczyce 3 10 75 miasto Baborówmiasto Głubczycemiasto KietrzBaborów (8) • Branice (7) • Głubczyce (9) • Kietrz (6) • Klisino (8) • Lisięcice (6) • Mokre (10) • Pilszcz (8) • Włodzienin (7) • Zubrzyce (6)
grodkowski POL Grodków COA.svg Grodków 2 8 68 miasto Grodkówmiasto OtmuchówGrodków (7) • Jędrzejów (12) • Kamiennik (11) • Kopice (5) • Maciejowice (9) • Otmuchów (10) • Skoroszyce (8) • Wierzbnik (6)
kluczborski POL Kluczbork COA.svg Kluczbork 3 7 57 miasto Byczynamiasto Kluczborkmiasto WołczynJaśkowice (11) • Krzywiczyny (5) • Ligota Zamecka (8) • Łowkowice (9) • Skałągi (8) • Smardy Dolne (9) • Wierzbica Górna (7)
kozielski POL Koźle COA.svg Koźle 2 9 83 miasto Kędzierzynmiasto KoźleBierawa (8) • Blachownia Śląska (7) • Cisek (10) • Gościęcin (14) • Kłodnica – wiejska (5) • Pawłowiczki (9) • Polska Cerekiew (15) • Reńska Wieś (7) • Większyce (8)
namysłowski POL Namysłów COA.svg Namysłów 1 8 53 miasto NamysłówBąkowice (7) • Biestrzykowice (7) • Głuszyna (5) • Michalice (6) • Siemysłów (6) • Smarchowice Wielkie (7) • Strzelce (8) • Wilków (7)
niemodliński POL Niemodlin COA.svg Niemodlin 1 7 73 miasto NiemodlinDąbrowa (9) • Grabin (9) • Gracze (16) • Korfantów (14) • Łambinowice (7) • Skorogoszcz (8) • Tułowice (10)
Nysa POL Nysa COA.svg Nysa 1 nd. nd. miasto Nysa
nyski POL Nysa COA.svg Nysa 2 13 96 miasto Głuchołazymiasto PaczkówBurgrabice (8) • Głuchołazy (5) • Goświnowice (5) • Jasienica Dolna (5) • Kałków (10) • Kępnica (8) • Nowaki (12) • Nowy Las (6) • Siestrzechowice (10) • Stary Paczków (6) • Ścinawa Nyska (7) • Trzeboszowice (7) • Złotogłowice (7)
oleski POL Olesno COA 1.svg Olesno 2 10 60 miasto Gorzów Śląskimiasto OlesnoBogacica (7) • Borki Wielkie (4) • Kościeliska (5) • Kozłowice (5) • Lasowice Małe (6) • Lasowice Wielkie (7) • Radłów (6) • Wysoka (7) • Zdziechowice (5) • Zębowice (8)
Opole POL Opole COA.svg Opole 1 nd. nd. miasto Opole
opolski POL Opole COA.svg Opole 1 20 137 miasto KrapkowiceChróścina (7) • Chrząstowice (9) • Czarnowąsy (5) • Dąbrówka Dolna (9) • Dobrzeń Wielki (4) • Gosławice (5) • Groszowice (3) • Komprachcice (7) • Krapkowice (5) • Kup (4) • Łubniany (10) • Nowa Wieś Królewska (2) • Ozimek (12) • Pokój (8) • Popielów (5) • Prószków (11) • Tarnów Opolski (8) • Turawa (8) • Wójtowa Wieś (7) • Zagwiździe (8)
prudnicki POL Prudnik COA.svg Prudnik 3 11 93 miasto Białamiasto Głogówekmiasto PrudnikBiedrzychowice (6) • Gostomia (13) • Kórnica (9) • Lubrza (11) • Łącznik (10) • Moszczanka (6) • Racławice Śląskie (5) • Rudziczka (7) • Strzeleczki (9) • Śmicz (9) • Walce (8)
raciborski POL Racibórz COA old.svg Racibórz 0 10 63 Chałupki (3) • Krowiarki (6) • Krzanowice (7) • Krzyżanowice (5) • Kuźnia Raciborska (7) • Łubowice (7) • Markowice (6) • Pietrowice Wielkie (8) • Rudnik (7) • Rudy (7)
Racibórz POL Racibórz COA old.svg Racibórz 1 nd. nd. miasto Racibórz
strzelecki POL Strzelce Opolskie COA.svg Strzelce Opolskie 3 14 75 miasto Leśnicamiasto Strzelce Opolskiemiasto UjazdBłotnica Strzelecka (7) • Gogolin I – osada (0) • Gogolin II (8) • Góra Św. Anny (11) • Izbicko (7) • Jemielnica (7) • Kielcza (3) • Kolonowskie (4) • Otmęt (5) • Rozmierka (7) • Szymiszów (6) • Zawadzkie – osada (0) • Zdzieszowice (4) • Zimna Wódka (6)

Województwo poznańskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
chodzieski POL Chodzież COA.svg Chodzież 4 6 66 miasto Chodzieżmiasto Margoninmiasto Szamocinmiasto UjścieBudzyń (14) • Chodzież (11) • Kaczory (11) • Margonin-Wieś (11) • Szamocin (11) • Ujście (8)
czarnkowski POL Czarnków COA.svg Czarnków 2 5 58 miasto Czarnkówmiasto WieleńCzarnków (18) • Drawsko (10) • Lubasz (14) • Połajewo (9) • Rosko (7)
Gniezno POL Gniezno COA.svg Gniezno 1 nd. nd. miasto Gniezno
gnieźnieński POL Gniezno COA.svg Gniezno 3 9 156 miasto Czerniejewomiasto Kłeckomiasto WitkowoCzerniejewo (11) • Gniezno (31) • Kiszkowo (20) • Kłecko (17) • Łubowo (18) • Mieleszyn (13) • Niechanowo (18) • Powidz (8) • Witkowo (20)
gostyński POL Gostyń COA.svg Gostyń 4 6 100 miasto Borekmiasto Gostyńmiasto Krobiamiasto PoniecBorek (14) • Gostyń (20) • Krobia (19) • Pępowo (13) • Piaski (18) • Poniec (16)
jarociński POL Jarocin COA.svg Jarocin 3 9 151 miasto Jarocinmiasto Pleszewmiasto ŻerkówCzermin (11) • Gołuchów (15) • Jaraczew (16) • Jarocin (19) • Kotlin (14) • Nowe Miasto n. Wartą (18) • Pleszew (14) • Szymanowice (15) • Żerków (17)
kaliski POL Kalisz COA 1.svg Kalisz 2 18 295 miasto Błaszkimiasto StawiszynBłaszki (19) • Brudzew (18) • Ceków (15) • Chocz (11) • Godziesze (19) • Iwanowice (20) • Kamień (15) • Kościelec (7) • Koźminek (14) • Marchwacz (12) • Opatówek (16) • Ostrów Kaliski (19) • Pamięcin (20) • Podgrodzie Kaliskie (26) • Staw (16) • Strzałków (19) • Zbiersk (14) • Zborów (15)
Kalisz POL Kalisz COA 1.svg Kalisz 1 nd. nd. miasto Kalisz
kępiński POL Kępno COA.svg Kępno 3 12 119 miasto Grabów nad Prosnąmiasto Kępnomiasto OstrzeszówBralin (9) • Doruchów (7) • Grabów (9) • Kępno-Południe (8) • Kępno-Północ (13) • Kobylagóra (14) • Laski (8) • Opatów (12) • Ostrzeszów (11) • Perzów (9) • Podzamcze (9) • Rychtal (10)
kolski POL Koło COA.svg Koło 3 11 226 miasto Dąbiemiasto Kłodawamiasto KołoBudzisław (17) • Chełmno (16) • Czołowo (22) • Drzewce (21) • Izbica (34) • Karszew (11) • Kłodawa (19) • Kościelec (19) • Krzykosy (13) • Lubotyń (30) • Sompolno (24)
koniński POL Konin COA.svg Konin 7 20 338 miasto Golinamiasto Kleczewmiasto Koninmiasto Rychwałmiasto Słupcamiasto Ślesinmiasto ZagórówBrzeźno (24) • Dąbroszyn (23) • Golina (16) • Gosławice (22) • Grodziec (16) • Kazimierz Biskupi (24) • Kleczew (15) • Kramsk (9) • Lądek (15) • Młodojewo (14) • Oleśnica (13) • Ostrowite (14) • Piotrkowice (12) • Rzgów (26) • Skulska Wieś (19) • Sławoszewek (16) • Stare Miasto (14) • Trąbczyn (18) • Wilczogóra (17) • Wysokie (11)
kościański POL Kościan COA.svg Kościan 5 9 162 miasto Czempińmiasto Kościanmiasto Krzywińmiasto Śmigielmiasto WielichowoBucz (15) • Czempiń (23) • Kamieniec (20) • Kościan (25) • Krzywiń (23) • Racot (13) • Stare Bojanowo (16) • Śmigiel (15) • Wielichowo (12)
krotoszyński POL Krotoszyn COA.svg Krotoszyn 6 8 113 miasto Kobylinmiasto Koźminmiasto Krotoszynmiasto Pogorzelamiasto Sulmierzycemiasto ZdunyDobrzyca (13) • Kobylin (17) • Koźmin (21) • Krotoszyn (22) • Ligota (7) • Pogorzela (13) • Rozdrażew (13) • Zduny (7)
leszczyński POL Leszno COA.svg Leszno 2 7 89 miasto Osiecznamiasto RydzynaBrenno (6) • Krzemieniewo (17) • Leszno – wiejska (13) • Lipno (15) • Osieczna (17) • Rydzyna (10) • Włoszakowice (11)
Leszno POL Leszno COA.svg Leszno 1 nd. nd. miasto Leszno
międzychodzki POL gmina Międzychód COA.svg Międzychód 2 5 68 miasto Międzychódmiasto SierakówChrzypsko Wielkie (14) • Kwilcz (15) • Łowyń (10) • Międzychód (14) • Sieraków (15)
nowotomyski POL Nowy Tomyśl COA.svg Nowy Tomyśl 6 9 117 miasto Bukmiasto Grodzisk Wielkopolskimiasto Lwówekmiasto Nowy Tomyślmiasto Opalenicamiasto ZbąszyńBuk (12) • Granowo (10) • Grodzisk (16) • Kuślin (11) • Lwówek (15) • Miedzichowo (13) • Nowy Tomyśl (14) • Opalenica (14) • Zbąszyń (12)
obornicki POL Oborniki COA.svg Oborniki 3 5 98 miasto Murowana Goślinamiasto Obornikimiasto RogoźnoMurowana Goślina (20) • Oborniki-Południe (28) • Oborniki-Północ (20) • Rogoźno (16) • Ryczywół (14)
ostrowski POL Ostrów Wielkopolski COA.svg Ostrów Wielkopolski 3 12 132 miasto Mikstatmiasto Odolanówmiasto RaszkówCzarnylas (13) • Czekanów (11) • Daniszyn (9) • Mikstat (6) • Odolanów (11) • Przygodzice (7) • Raszków (13) • Sieroszewice Nowe (13) • Skalmierzyce Nowe (19) • Sobótka (10) • Sośnie (12) • Wysocko Wielkie (8)
Ostrów Wielkpopolski POL Ostrów Wielkopolski COA.svg Ostrów Wielkopolski 1 nd. nd. miasto Ostrów Wielkopolski
pilski POL Trzcianka COA.svg Trzcianka 2 9 51 miasto Krzyżmiasto TrzciankaBiała (8) • Dzierżążno Wielkie (6) • Jędrzejewo (5) • Krzyż (7) • Kuźnica Czarnkowska (6) • Kuźnica Żelichowska (2) • Niekursko (0) • Siedlisko (8) • Wieleń Północny (9) – sam Wieleń był w powiecie czarnkowskim
Piła POL Piła COA 1.svg Piła 1 nd. nd. miasto Piła
Poznań POL Poznań COA.svg Poznań 1 nd. nd. miasto Poznań
poznański POL Poznań COA.svg Poznań 3 10 115 miasto Pobiedziskamiasto Stęszewmiasto SwarzędzCzerwonak (10) • Dopiewo (16) • Piątkowo (8) • Polskawieś (18) • Puszczykowo – wiejska (7) • Rokietnica (11) • Stęszew (16) • Swarzędz (15) • Tarnowo Podgórne (11) • Żabikowo (3)
rawicki POL Rawicz COA.svg Rawicz 5 5 67 miasto Bojanowomiasto Jutrosinmiasto Miejska Górkamiasto Rawiczmiasto SarnowaBojanowo (11) • Chojno (13) • Jutrosin (16) • Miejska Górka (13) • Rawicz (14)
szamotulski POL Szamotuły COA.svg Szamotuły 4 10 99 miasto Ostrorógmiasto Pniewymiasto Szamotułymiasto WronkiDuszniki (9) • Grzebienisko (10) • Kaźmierz (11) • Obrzycko (z Obrzyckiem) (8) • Ostroróg (9) • Otorowo (8) • Pniewy (11) • Szamotuły (11) • Wronki (12) • Wróblewo (8)
średzki POL Środa Wielkopolska COA.svg Środa 2 7 112 miasto Kostrzynmiasto ŚrodaDominowo (15) • Kleszczewo (9) • Kostrzyn (16) • Krzykosy (8) • Nekla (17) • Środa (28) • Zaniemyśl (19)
śremski POL Śrem COA.svg Śrem 5 5 109 miasto Dolskmiasto Kórnikmiasto Książ Wielkopolskimiasto Mosinamiasto ŚremDolsk (21) • Kórnik (28) • Książ (16) • Mosina (16) • Śrem (28)
turecki POL Turek COA.svg Turek 4 13 337 miasto Dobramiasto Tuliszkówmiasto Turekmiasto UniejówBrudzew (24) • Dobra (29) • Dziadowice (23) • Goszczanów (24) • Jeziorsko (25) • Kowale Pańskie (33) • Niewiesz (28) • Orzeszków (24) • Pęczniew (21) • Przykona (32) • Świnice (35) • Tuliszków (17) • Władysławów (22)
wągrowiecki POL Wągrowiec COA 1.svg Wągrowiec 3 7 120 miasto Gołańczmiasto Skokimiasto WągrowiecDamasławek (15) • Gołańcz (20) • Mieścisko (21) • Skoki (17) • Wapno (8) • Wągrowiec-Południe (18) • Wągrowiec-Północ (21)
wolsztyński POL Wolsztyn COA.svg Wolsztyn 2 6 99 miasto Rakoniewicemiasto WolsztynJabłonna (10) • Kopanica (7) • Mochy (13) • Rakoniewice (15) • Siedlec (18) • Wolsztyn (19)
wrzesiński POL Września COA.svg Września 3 7 99 miasto Miłosławmiasto Pyzdrymiasto WrześniaBorzykowo (14) • Ciążeń (12) • Dłusk (16) • Miłosław (14) • Strzałkowo (15) • Września-Południe (14) • Września-Północ (14)

Województwo rzeszowskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
brzozowski POL Brzozów COA.svg Brzozów 2 7 53 miasto Brzozówmiasto DynówDomaradz (7) • Dydnia (13) • Dynów (7) • Grabownica Starzeńska (6) • Haczów (8) • Nozdrzec (9) • Przysietnica (3)
dębicki POL Dębica N COA.svg Dębica 4 10 99 miasto Dębicamiasto Pilznomiasto Ropczycemiasto Sędziszów MałopolskiBorek Wielki (9) • Brzeźnica (6) • Czarna ad Tarnów (11) • Dębica (11) • Iwierzyce (10) • Pilzno (16) • Ropczyce (9) • Sędziszów (9) • Wielopole Skrzyńskie (6) • Żyraków (12)
gorlicki POL Gorlice COA 1.svg Gorlice 2 11 90 miasto Bieczmiasto GorliceBiecz (11) • Bobowa (10) • Glinik Mariampolski (7) • Gładyszów (10) • Lipinki (7) • Łużna (7) • Ropa (5) • Rzepiennik Strzyżewski (7) • Sękowa (10) • Śnietnica (6) • Uście Gorlickie (10)
jarosławski POL Jarosław COA.svg Jarosław 3 12 114 miasto Jarosławmiasto Radymnomiasto SieniawaAdamówka (8) • Chłopice (10) • Jarosław (12) • Laszki (12) • Młyny (6) • Munina (9) • Pruchnik Miasto (14) • Radawa ¹ (5) • Radymno (14) • Roźwienica (12) • Sieniawa (7) • Wiązownica (5)

¹) Gmina Radawa administrowana była przez GRN Wiązownica

jasielski POL Jasło COA.svg Jasło 1 13 149 miasto JasłoBrzostek I – osada (0) • Brzostek II (10) • Dębowiec (12) • Jasło (22) • Jodłowa (8) • Kołaczyce (16) • Krempna (10) • Osiek Jasielski (10) • Siedliska Bogusz (8) • Skołyszyn (12) • Szerzyny (7) • Tarnowiec (17) • Żmigród Nowy (17)
kolbuszowski POL Kolbuszowa COA.svg Kolbuszowa 2 7 58 miasto Kolbuszowamiasto Sokołów MałopolskiCmolas (9) • Dzikowiec (7) • Kolbuszowa Górna (11) • Majdan (7) • Niwiska (11) • Raniżów (6) • Sokołów (7)
krośnieński POL Krosno COA.svg Krosno 2 11 112 miasto Duklamiasto KrosnoBratkówka (10) • Chorkówka (13) • Frysztak (14) • Iwonicz (3) • Jedlicze (16) • Korczyna (8) • Miejsce Piastowe (10) • Nadole (12) • Polany (5) • Tylawa (7) • Wiśniowa (14)
leski POL Lesko COA.svg Lesko 1 8 93 miasto LeskoBaligród (11) • Cisna (15) • Hoczew (11) • Lesko (10) • Łukowe (11) • Olszanica (10) • Wola Michowa ¹ (8) • Wołkowyja (17)

¹) Gmina Wola Michowa administrowana była przez GRN Łukowe

lubaczowski POL Lubaczów COA.svg Lubaczów 2 11 75 miasto Cieszanówmiasto LubaczówCieszanów (8) • Dąbków (8) • Dzików Stary (5) • Horyniec (13) • Lipsko (8) • Lisie Jamy (14) • Narol Miasto – osada (0) • Oleszyce – osada (0) • Oleszyce Stare (5) • Płazów (10) • Wielkie Oczy (7)
łańcucki POL Łańcut COA.svg Łańcut 2 8 58 miasto Leżajskmiasto ŁańcutCzarna (9) • Giedlarowa (5) • Grodzisko Dolne (8) • Kosina (7) • Kuryłówka (9) • Łańcut (9) • Ruda Łańcucka (7) • Żołynia (4)
mielecki POL Mielec COA.svg Mielec 2 9 105 miasto Mielecmiasto Radomyśl WielkiBorowa (9) • Czermin (11) • Gawłuszowice (11) • Mielec (11) • Padew Narodowa (11) • Przecław (12) • Radomyśl Wielki (11) • Tuszów Narodowy (15) • Wadowice Górne (14)
niżański POL gmina Nisko COA.svg Nisko 3 9 57 miasto Niskomiasto Rudnikmiasto Stalowa Wola – pół roku później powiatem grodzkim • Bojanów (5) • Jarocin (13) • Jeżowe (8) • Kamień (5) • Nisko (8) • Rudnik (6) • Stany (3) • Ulanów I ¹ – osada (0) • Ulanów II ¹ (9)

¹) W terenie gminy Ulanów I i Ulanów II były połączone i tworzyły jedną gminę Ulanów

przemyski POL Przemyśl COA.svg Przemyśl 0 14 148 Bircza (15) • Dubiecko (12) • Fredropol (13) • Krasiczyn (12) • Krzywcza (10) • Kuńkowce (7) • Kuźmina (7) • Medyka (6) • Orzechowce (12) • Przemyśl (15) • Rybotycze (13) • Stubno (9) • Żohatyn (10) • Żurawica (7)
Przemyśl POL Przemyśl COA.svg Przemyśl 1 nd. nd. miasto Przemyśl
przeworski POL Przeworsk COA.svg Przeworsk 2 5 48 miasto Kańczugamiasto PrzeworskKańczuga (12) • Manasterz (8) • Markowa (6) • Przeworsk (13) • Tryńcza (9)
rzeszowski POL Rzeszów COA.svg Rzeszów 4 11 109 miasto Błażowamiasto Głogów Małopolskimiasto Strzyżówmiasto TyczynBłażowa (6) • Czudec (9) • Głogów (10) • Hyżne (11) • Niebylec (11) • Racławówka (11) • Słocina (8) • Strzyżów (13) • Świlcza (11) • Trzebownisko (10) • Tyczyn (9)
Rzeszów POL Rzeszów COA.svg Rzeszów 1 nd. nd. miasto Rzeszów
sanocki POL Sanok COA.svg Sanok 2 8 126 miasto Rymanówmiasto SanokBukowsko (12) • Jaśliska (16) • Komańcza (11) • Mrzygłód (13) • Rymanów (20) • Sanok (26) • Szczawne (11) • Zarszyn (17)
tarnobrzeski POL Tarnobrzeg COA.svg Tarnobrzeg 3 9 75 miasto Baranów Sandomierskimiasto Rozwadówmiasto TarnobrzegBaranów (11) • Charzewice (12) • Chmielów (4) • Dęba (5) • Grębów (5) • Radomyśl n. Sanem (9) • Tarnobrzeg – wiejska (11) • Trześń (9) • Zbydniów (9)
ustrzycki POL Ustrzyki Dolne COA.svg Ustrzyki Dolne 1 8 ? ¹ miasto Ustrzyki DolneCzarna (¹) • Jasień (¹) • Krościenko (¹) • Łobozew (¹) • Polana (¹) • Ropienka (¹) • Szewczenko – od 1957 Lutowiska (¹) • Wojtkowa (¹)

¹) W momencie wydania wykazu gromad, podział gmin na gromady nie został jeszcze ustalony (głównie tereny nabyte od ZSRR)

Województwo szczecińskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
chojeński POL Dębno COA 1.svg Dębno 7 9 81 miasto Boleszkowicemiasto Cedyniamiasto Chojnamiasto Dębnomiasto Mieszkowicemiasto Moryńmiasto Trzcińsko ZdrójBoleszkowice (9) • Cedynia (11) • Chojna (6) • Dębno (14) • Mieszkowice (9) • Moryń (11) • Nawodna (8) • Trzcińsko Zdrój (11) • Warnice (4)
choszczeński POL Choszczno COA 1.svg Choszczno 3 7 63 miasto Choszcznomiasto Drawnomiasto ReczBarnimie (7) • Bierzwnik (11) • Kołki (6) • Krzęcin (13) • Pomień (10) • Radęcin (9) • Żółwino (7)
gryficki POL Gryfice COA 1.svg Gryfice 2 8 75 miasto Gryficemiasto TrzebiatówBrojce (8) • Gołańcz Pomorska (7) • Górzyca (13) • Karnice (13) • Mrzeżyno (3) • Przybiernówko (9) • Sadlno (10) • Trzygłów (12)
gryfiński POL Gryfino COA 1.svg Gryfino 1 10 73 miasto GryfinoBanie (8) • Borzym (7) • Kobylanka (7) • Radziszewo (8) • Stare Czarnowo (6) • Swobnica (11) • Śmierdnica (4) • Wełtyń (5) • Widuchowa (10) • Żórawie (7)
kamieński POL Kamień Pomorski COA.svg Kamień Pom. 1 12 105 miasto Kamień PomorskiChomino (9) • Dziwnów – osada (0) • Golczewo (12) • Gostyń (7) • Jarszewo (14) • Łożnica (8) • Przybiernów (7) • Recław (11) • Stepnica (8) • Trzebieszewo (10) • Wysoka Kamieńska (13) • Żarnowo (6)
łobeski POL Łobez COA.svg Łobez 4 11 94 miasto Łobezmiasto Płotymiasto Reskomiasto WęgorzynoBełczna (8) • Płoty (8) • Przytoń (13) • Radowo Małe (10) • Resko (6) • Rogowo (8) • Starogard (4) • Wicimice (9) • Winniki (11) • Zajezierze (11) • Żerzyno (6)
myśliborski POL Myślibórz COA.svg Myślibórz 3 8 75 miasto Barlinekmiasto Myślibórzmiasto PełczyceBarlinek (13) • Golenice (8) • Karsko (5) • Myślibórz (15) • Nowogródek Pomorski (7) • Pełczyce (12) • Różańsko (8) • Staw (7)
nowogardzki POL Nowogard COA.svg Nowogard 4 12 108 miasto Dobramiasto Goleniówmiasto Maszewomiasto NowogardBłądkowo (10) • Dąbrowa Nowogardzka (8) • Dębice (8) • Długołęka (11) • Lubczyna (8) • Maszkowo (9) • Mosty (12) • Rożnowo Nowogardzkie (11) • Sowno (6) • Strzelewo (7) • Wołowiec (8) • Żółwia Błoć (10)
pyrzycki POL Pyrzyce COA 1.svg Pyrzyce 2 7 87 miasto Lipianymiasto PyrzyceDolice (11) • Lipiany (10) • Piasecznik – z siedzibą w Sądowie (8) • Przelewice (13) • Tetyń (9) • Turze – z siedzibą w Nieborowie (19) • Wierzbno (17)
stargardzki POL Stargard COA.svg Stargard Szczeciński 5 11 80 miasto Chociwelmiasto Dobrzanymiasto Ińskomiasto Stargard Szczecińskimiasto SuchańBytowo – z siedzibą w Krzemieniu (6) • Dąbrowa (10) • Długie (8) • Kania – z siedzibą w Karkowie (7) • Klępino (10) • Marianowo (7) • Mielno Stargardzkie – z siedzibą w Ciemniku (2) • Nosowo – z siedzibą w Ognicy (8) • Pęzino (7) • Słodkowo (10) • Storkowo (5)
Szczecin POL Szczecin COA.svg Szczecin 1 nd. nd. miasto Szczecin
szczeciński POL Szczecin COA.svg Szczecin 2 5 41 miasto Nowe Warpnomiasto PoliceDobra (8) • Dołuje (8) • Jasienica (12) • Kołbaskowo – dawn. Kolbaczewo (9) • Tanowo (4)
woliński POL Świnoujście COA 1.svg Świnoujście 3 3 30 miasto Międzyzdrojemiasto Świnoujściemiasto WolinDargobądz (14) • Kołczewo (12) • Przytór (4)

Województwo warszawskie z miastem wydzielonym Warszawa[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
Warszawa POL Warszawa COA.svg Warszawa 1 nd. nd. miasto Warszawa
ciechanowski POL Ciechanów COA.svg Ciechanów 1 10 274 miasto CiechanówBartołdy (19) • Gołymin (26) • Grudusk (24) • Krasne (23) • Młock (25) • Nużewo (33) • Ojrzeń (28) • Opinogóra (24) • Regimin (41) • Sońsk (31)
garwoliński POL Garwolin COA.svg Garwolin 2 19 338 miasto Garwolinmiasto ŻelechówGórzno (29) • Irena – wiejska, obecnie Dęblin (15) • Kłoczew (29) • Łaskarzew (18) • Łaskarzew Osada – osada (0) • Maciejowice (15) • Miastków (20) • Osieck (15) • Parysów (17) • Podłęż (11) • Ryki (24) • Sobienie-Jeziory (25) • Sobolew (20) • Stężyca (13) • Trojanów (21) • Ułęż (16) • Wilga (15) • Wola Rębkowska (16) • Żelechów (19)
gostyniński POL Gostynin COA.svg Gostynin 2 11 254 miasto Gostyninmiasto GąbinCzermno (12) • Dobrzyków (19) • Duninów (22) • Lucień (24) • Łąck (24) • Pacyna (35) • Rataje (31) • Sanniki (9) • Skrzany (15) • Słubice (19) • Szczawin (44)
grodzisko-mazowiecki POL Grodzisk Mazowiecki COA.svg Grodzisk Mazowiecki 2 7 207 miasto Grodzisk Mazowieckimiasto MszczonówGrodzisk (36) • Guzów (17) • Kaski (25) • Piekary (39) • Radziejowice (35) • Skuły (37) • Żyrardów-Wiskitki (18)
grójecki POL Grójec COA.svg Grójec 3 15 422 miasto Grójecmiasto Mogielnicamiasto WarkaBelsk (29) • Błędów (33) • Borowe (19) • Drwalew (42) • Jasieniec (29) • Kobylin (37) • Komorniki (39) • Konary (14) • Konie (41) • Lechanice (20) • Lipie (24) • Nowa Wieś (21) • Promna (27) • Rososz (24) • Rykały (23)
makowski POL Maków Mazowiecki COA.svg Maków Mazowiecki 2 8 248 miasto Maków Mazowieckimiasto RóżanKarniewo (37) • Krasnosielc (33) • Perzanowo (27) • Płoniawy (39) • Sielc (27) • Sieluń (27) • Smrock (24) • Sypniewo (34)
miejsko-uzdrowiskowy Otwock (od 1 VII 1952) POL Otwock COA.svg Otwock 1 8* nd.* miasto OtwockCelestynów (0) • Halinów (0) • Józefów (0) • Karczew (0) • Ostrowiec (0) • Sulejówek (0) • Wiązowna (0) • Wesoła (0)

* Uwaga! Gminy powiatu miejsko-uzdrowiskowego uznawane były za dzielnice i nie dzieliły się na gromady

miński POL Mińsk Mazowiecki COA.svg Mińsk Mazowiecki 2 15 312 miasto Kałuszynmiasto Mińsk MazowieckiCegłów (12) • Chrościce z siedzibą w Kałuszynie (24) • Dębe Wielkie z siedzibą w Pustelniku (21) • Glinianka (28) • Iwowe (9) • Jakubów (25) • Jeruzal (11) • Kołbiel (20) • Kuflew z siedzibą w Mrozach (18) • Latowicz (2) • Mińsk (39) • Rudzienko z siedzibą w Dobrem (38) • Siennica (30) • Stanisławów (22) • Wielgolas (13)
mławski POL Mława COA.svg Mława 1 14 270 miasto MławaDąbrowa (19) • Dębsk (26) • Kosiny (11) • Mława – wiejska (22) • Mostowo (20) • Niechłonin (11) • Ratowo (12) • Rozwozin (25) • Stupsk (22) • Szczepkowo (24) • Turza (21) • Unierzyż (20) • Zielona (19) • Zieluń (18)
nowodworski

(od 1 VII 1952)

POL Nowy Dwór Mazowiecki COA.svg Nowy Dwór Mazowiecki 4 12 184 miasto Legionowomiasto Nowy Dwór Mazowieckimiasto Serockmiasto ZakroczymCząstków (17) • Jabłonna (5) • Janówek (13) • Kampinos (18) • Kazuń (25) • Leoncin (23) • Łomianki (8) • Modlin (8) • Nieporęt (14) • Pomiechówek (13) • Skrzeszew (11) • Zegrze (29) – samo Zegrze należało do gminy Nieporęt
ostrołęcki POL Ostrołęka COA.svg Ostrołęka 1 9 238 miasto OstrołękaCzarnia (11) • Czerwin (30) • Durlasy (19) • Goworowo (42) • Kadzidło (24) • Myszyniec (19) • Piski (22) • Rzekuń (40) • Troszyn (31)
ostrowski Herb ostrowi.svg Ostrów Mazowiecki 2 11 309 miasto Brokmiasto Ostrów MazowieckaBoguty (27) • Brańszczyk (18) • Długosiodło (41) • Jasienica (19) • Komorowo (52) • Nur (16) • Orło (22) • Poręba (17) • Szulborze-Koty (36) • Warchoły (27) • Zaręby Kościelne (34)
piaseczyński

(od 1 VII 1952)

POL Piaseczno COA.svg Piaseczno 3 10 174 miasto Góra Kalwariamiasto Piasecznomiasto Skolimów-KonstancinCzersk (16) • Falenty (15) • Głosków (17) • Jazgarzew (15) • Jeziorna (30) • Kąty (15) • Lesznowola (14) • Mroków (15) • Sobików (14) • Wola Wągrodzka (23)
Płock POL Płock COA.svg Płock 1 nd. nd. miasto Płock
płocki POL Płock COA.svg Płock 1 15 378 miasto WyszogródBiała (37) • Bielino (12) • Bielsk (30) • Bodzanów (27) • Brudzeń (31) • Drobia (literówka?) (35) • Lelice (16) • Łubki (17) • Majki (25) • Mała Wieś (26) • Miszewo Murowane (23) • Rębowo (12) • Rogozino (29) • Staroźreby (33) • Zągoty (25)
płoński POL Płońsk COA.svg Płońsk 1 12 336 miasto PłońskCieksyn (25) • Modzele (29) • Naruszewo (41) • Sarbiewo (38) • Sarnowo (21) • Sielec (24) • Sochocin (38) • Strożęcin (29) • Szumlin (23) • Wójty Zamoście (21) • Wychodź (20) • Załuski (27)
pruszkowski

(od 1 VII 1952)

POL Pruszków COA.svg Pruszków 5 10 159 miasto Błoniemiasto Brwinówmiasto Czechowicemiasto Milanówekmiasto PiastówBabice Stare (12) • Helenów (21) • Izabelin (11) • Michałowice (10) • Nadarzyn (11) • Ożarów (17) • Pass (26) • Podkowa Leśna – wiejska (3) • Radzików (32) • Zaborów (32)
Pruszków POL Pruszków COA.svg Pruszków 1 nd. nd. miasto Pruszków
przasnyski POL Przasnysz COA.svg Przasnysz 2 10 169 miasto Chorzelemiasto PrzasnyszBaranowo (23) • Chojnowo (21) • Duczymin (10) • Dzierzgowo (24) • Janowo (6) • Jednorożec (13) • Karwacz (19) • Krzynowłoga Mała (26) • Krzynowłoga Wielka (14) • Zaręby (13)
pułtuski POL Pułtusk COA.svg Pułtusk 3 10 329 miasto Nasielskmiasto Pułtuskmiasto WyszkówGołębie (41) • Gzowo (34) • Kleszewo (16) • Kozłowo (38) • Nasielsk (47) • Obryte (43) • Somianka (26) • Winnica (33) • Wyszków (15) • Zatory (28)
Siedlce Herb Siedlce.svg Siedlce 1 nd. nd. miasto Siedlce
siedlecki Herb Siedlce.svg Siedlce 2 22 394 miasto Łosicemiasto MordyCzuryły (19) • Domanice (19) • Górki (14) • Huszlew (19) • Kornica (9) • Królowa Niwa (19) • Krześlin (14) • Łysów (9) • Niwiski (21) • Olszanka (12) • Przesmyki (14) • Sarnaki (25) • Skórzec (21) • Skupie (21) • Stara Wieś (20) • Stok Ruski (22) • Świniarów (21) • Tarków (24) • Wiśniew (19) • Wodynie (20) • Zbuczyn (15) • Żeliszew (17)
sierpecki POL Sierpc COA.svg Sierpc 3 13 275 miasto Raciążmiasto Sierpcmiasto ŻurominBiałyszewo (29) • Bieżuń (21) • Borkowo (18) • Gójsk (19) • Gradzanowo (15) • Gutkowo (18) • Kosemin (19) • Koziebrody (21) • Lisewo (41) • Raciąż (21) • Rościszewo (24) • Stawiszyn (16) • Żuromin (13)
sochaczewski POL Sochaczew COA.svg Sochaczew 1 8 262 miasto SochaczewChodaków (48) • Iłów (49) • Kozłów Biskupi (34) • Łazy (30) • Młodzieszyn (16) • Rybno (34) • Szymanów (36) • Tułowice (15)
sokołowski POL Sokołów Podlaski COA.svg Sokołów Podlaski 1 12 252 miasto Sokołów PodlaskiChruszczewka (18) • Grochów Włościański (14) • Jabłonna (26) • Korczew (16) • Kosów (20) • Kowiesy (16) • Kudelczyn (20) • Olszew (16) • Repki (21) • Sabnie (25) • Sterdyń (33) • Wyrozęby (27)
węgrowski POL Węgrów COA.svg Węgrów 1 14 239 miasto WęgrówBorze (28) • Grębków (19) • Jaczew (15) • Korytnica (14) • Łochów (26) • Miedzna (14) • Ossówno (20) • Prostyń (9) • Ruchna (10) • Sadowne (17) • Sinołęka (19) • Stara Wieś (17) • Stoczek (14) • Wyszków (17)
wołomiński

(do 1 VII 1952 radzymiński)

POL Wołomin COA 1.svg Wołomin

(do 1 VII 1952 Radzymin)

3 16 225 miasto Radzyminmiasto Rembertówmiasto WołominDąbrówka (23) • Jadów (17) • Kamieńczyk (8) • Klembów (16) • Kobyłka – wiejska (13) • Marki – wiejska (3) • Międzyleś (22) • Okuniew (7) • Pustelnik (9) • Radzymin (19) • Ręczaje (24) • Strachówka (15) • Tłuszcz (16) • Zabrodzie (27) • Ząbki – wiejska (2) • Zielonka – wiejska (4)
Żyrardów POL Żyrardów COA.svg Żyrardów 1 nd. nd. miasto Żyrardów

Województwo wrocławskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
bolesławiecki POL Bolesławiec COA 1.svg Bolesławiec 2 7 72 miasto Bolesławiecmiasto NowogrodziecCzerna (7) • Gromadka (10) • Kraszowice (12) • Milików (6) • Osiecznica (10) • Trzebień (15) • Warta Bolesławiecka (12)
bystrzycki POL Bystrzyca Kłodzka alt COA.svg Bystrzyca Kłodzka 3 10 86 miasto Bystrzyca Kłodzkamiasto Lądek Zdrójmiasto MiędzylesieDługopole Zdrój (6) • Domaszków (4) • Gorzanów (9) • Idzików (6) • Lądek Zdrój (11) • Międzylesie (17) • Stara Bystrzyca (10) • Stary Waliszów (4) • Stronie Śląskie (15) • Wilkanów (4)
dzierżoniowski POL Dzierżoniów COA.svg dzierżoniów 3 8 42 miasto Bielawamiasto Dzierżoniówmiasto NiemczaJordanów Śląski (7) • Łagiewniki (8) • Nowizna (7) • Owiesno (3) • Pieszyce – wiejska (4) • Piława Górna – wiejska (6) • Roztocznik (4) • Słupice (3)
górowski POL Góra COA.svg Góra 1 7 115 miasto GóraCzernina (10) • Góra (15) • Luboszyce (18) • Psary (17) • Rudna Wielka (19) • Siciny (16) • Wąsosz (20)
jaworski POL Jawor COA.svg Jawor 2 7 73 miasto Bolkówmiasto JaworDobromierz (10) • Kaczorów (12) • Mściwojów (17) • Paszowice (11) • Piotrowice (6) • Słup (9) • Wierzchosławice (12)
Jelenia Góra POL Jelenia Góra COA 1.svg Jelenia Góra 1 nd. nd. miasto Jelenia Góra
jeleniogórski POL Jelenia Góra COA 1.svg Jelenia Góra 2 10 54 miasto Cieplice Śląskie Zdrójmiasto KowaryJanowice Wielkie (7) • Jeżów Sudecki (4) • Karpacz – wiejska (7) • Karpniki (7) • Łomnica (6) • Piechowice – wiejska (5) • Siedlęcin (5) • Sobieszów (6) • Stara Kamienica (7) • Szklarska Poręba – osada (0)
kamiennogórski POL Kamienna Góra COA.svg Kamienna Góra 2 10 45 miasto Kamienna Góramiasto LubawkaBłażkowa (7) • Chełmsko Śląskie (5) • Czarny Bór (4) • Gorzeszów (4) • Krzeszów (4) • Leszczyniec (3) • Marciszów (3) • Miszkowice (6) • Pisarzowice (4) • Sędzisław (5)
kłodzki POL Kłodzko COA 1.svg Kłodzko 6 9 94 miasto Duszniki Zdrójmiasto Kłodzkomiasto Kudowa Zdrójmiasto Nowa Rudamiasto Polanica-Zdrójmiasto RadkówBożków (8) • Kłodzko (18) • Krosnowice (7) • Lewin Kłodzki (17) • Ludwikowice Kłodzkie (8) • Nowa Ruda (7) • Polanica-Zdrój – wiejska (10) • Radków (12) • Szczytna (7)
Legnica Legnica herb.svg Legnica 1 nd. nd. miasto Legnica
legnicki Legnica herb.svg Legnica 1 7 100 miasto ProchowiceGrzymalin (12) • Krotoszyce (17) • Kunice (14) • Legnickie Pole (13) • Prochowice (11) • Ruja (16) • Wądroże Wielkie (17)
lubański POL Lubań COA.svg Lubań 1 12 72 miasto LubańBiedrzychowice (11) • Kościelnik (6) • Leśna (5) • Miedziane (6) • Olszyna (5) • Pobiedna (5) • Siekierczyn (6) • Sulików (5) • Uniegoszcz (5) • Zalipie Dolne (6) • Zaręba (5) • Zawidów – wiejska (7)
lubiński POL Lubin COA.svg Lubin 2 8 63 miasto Chocianówmiasto LubinChocianowiec (7) • Księginice (10) • Miłoradzice (9) • Parchów (5) • Rudna (7) • Rynarcice (9) • Szklary Górne (7) • Zimna Woda (9)
lwówecki POL Lwówek Śląski COA.svg Lwówek Śląski 6 11 84 miasto Gryfów Śląskimiasto Lubomierzmiasto Lwówek Śląskimiasto Mirskmiasto Świeradów Zdrójmiasto WleńBystrzyca (13) • Łupki (8) • Milęcice (5) • Pławna (8) • Przecznica (8) • Radłówka (7) • Rębiszów (8) • Rząsiny (3) • Sobota (7) • Ubocze (7) • Zbylutów (10)
milicki POL Milicz COA.svg Milicz 2 8 120 miasto Miliczmiasto ŻmigródCieszków (17) • Gądkowice (18) • Krośnice (15) • Milicz (18) • Prusice (11) • Sułów (17) • Żmigród (14) • Żmigródek (10)
oleśnicki Arms Olesnica.png Oleśnica 2 8 104 miasto Bierutówmiasto OleśnicaBrzezia Łąka (15) • Dobroszyce (10) • Jenkowice (14) • Miłocice (17) • Sokołowice (11) • Solniki Wielkie (17) • Wabienice (13) • Zakrzów (7) – sam Zakrzów od 1951 nie wchodził w skład gminy (dzielnica Wrocławia)
oławski POL Oława COA.svg Oława 1 10 89 miasto OławaBystrzyca (5) • Domaniów (12) • Godzikowice (9) • Jelcz (6) • Kurów (11) • Laskowice Oławskie (8) • Marcinkowice (8) • Oleśnica Mała (10) • Polwica (10) • Wierzbno (10)
strzeliński POL Strzelin COA.svg Strzelin 2 13 113 miasto Strzelinmiasto WiązówBorek Strzeliński (8) • Borów (15) • Głęboka (8) • Gnojna (5) • Kondratowice (7) • Kowalów (9) • Krzywina (5) • Kuropatnik (7) • Nowolesie (10) • Prusy (10) • Przeworno (7) • Wąwolnica (13) • Zielenice (9)
sycowski POL Syców COA.svg Syców 3 5 47 miasto Międzybórzmiasto Sycówmiasto TwardogóraDziadowa Kłoda (9) • Kuźnica Czeszycka (8) • Międzybórz (12) • Twardogóra (10) • Wojciechowo Wielkie (8)
średzki POL Środa Śląska COA.svg Środa Śląska 1 8 115 miasto Środa ŚląskaBukówek (16) • Kostomłoty (16) • Lutynia (13) • Malczyce (13) • Mrozów (15) • Przedmoście (12) • Rakoszyce (15) • Udanin (15)
Świdnica POL Świdnica COA.svg Świdnica 1 nd. nd. miasto Świdnica
świdnicki POL Świdnica COA.svg Świdnica 2 9 104 miasto Strzegommiasto ŚwiebodziceBojanice (11) • Domanice (12) • Goczałków (12) • Jaworzyna Śląska (13) • Marcinowice (13) • Pszenno (13) • Słotwina (8) • Stanowice (12) • Żarów (10)
trzebnicki POL Trzebnica COA.svg Trzebnica 2 7 109 miasto Oborniki Śląskiemiasto TrzebnicaCzeszów (8) • Oborniki Śląskie (16) • Skarszyn (17) • Skokowa (13) • Trzebnica (21) • Wisznia Mała (17) • Zawonia (17)
Wałbrzych POL Wałbrzych COA.svg Wałbrzych 1 nd. nd. miasto Wałbrzych
wałbrzyski POL Wałbrzych COA.svg Wałbrzych 3 7 32 miasto Boguszówmiasto Mieroszówmiasto Szczawno ZdrójGłuszyca (6) • Gorce (3) • Jedlina Zdrój – wiejska (7) • Kuźnice Świdnickie (4) • Pełcznica – osada (0) • Stare Bogaczowice (5) • Walim (7)
wołowski POL Wołów COA.svg Wołów 2 7 82 miasto Ścinawamiasto WołówBrzeg Dolny (10) • Chobienia (10) • Krzelów (15) • Mojęcice (13) • Ścinawa (10) • Wińsko (12) • Wołów (12)
Wrocław Herb wroclaw.svg Wrocław 1 nd. nd. miasto Wrocław
wrocławski Herb wroclaw.svg Wrocław 2 8 146 miasto Kąty Wrocławskiemiasto SobótkaGniechowice (22) • Kąty Wrocławskie (24) • Smolec (18) • Sobótka (21) • Św. Katarzyna (15) • Widawa (5) • Wojnów (13) – sam Wojnów od 1951 nie wchodził w skład gminy (dzielnica Wrocławia) • Żórawina (28)
ząbkowicki POL Ząbkowice Śląskie COA.svg Ząbkowice Śląskie 3 9 99 miasto Ząbkowice Śląskiemiasto Ziębicemiasto Złoty StokBardo (10) • Henryków (17) • Kamieniec Ząbkowicki (8) • Lubnów (8) • Mąkolno (8) • Nieszków (11) • Sadlno (10) • Stoszowice (9) • Zwrócona (18)
zgorzelecki POL Zgorzelec COA.svg Zgorzelec 2 7 67 miasto Bogatyniamiasto ZgorzelecDłużyna Dolna (8) • Działoszyn (14) • Jerzmanki (15) • Opolno Zdrój (11) • Pieńsk (7) • Ruszów (8) • Węgliniec (4)
złotoryjski POL Złotoryja COA 1.svg Złotoryja 2 9 72 miasto Chojnówmiasto ZłotoryjaChojnów (8) • Krzywa (10) • Nowy Kościół (7) • Pielgrzymka (9) • Rząśnik (5) • Strupice (9) • Świerzawa (7) • Zagrodno (9) • Złotoryja (8)

Województwo zielonogórskie[edytuj]

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
głogowski POL Głogów COA.svg Głogów 3 9 128 miasto Bytom Odrzańskimiasto Głogówmiasto SławaBiałołęka (8) • Bytom Odrzański (17) • Gaworzyce (15) • Grębocice (13) • Jakubów ¹ (13) • Kotla (18) • Nosocice (17) • Polkowice (14) • Sława (13)

¹) Według Dz. Urz. Woj. Rady Narodowej w Zielonej Górze (nr 8 – 1951 r.) gmina nosi nazwę Radwanice

gorzowski POL Gorzów Wielkopolski COA 1.svg Gorzów Wielkopolski 2 7 94 miasto Kostrzynmiasto WitnicaBogdaniec (20) • Kłodawa (7) • Lipki Wielkie (11) • Lubiszyn (10) • Santok (11) • Witnica (14) • Zieleniec (21)
Gorzów Wielkopolski POL Gorzów Wielkopolski COA 1.svg Gorzów Wielkopolski 1 nd. nd. miasto Gorzów Wielkopolski
gubiński POL Gubin COA.svg Gubin 1 5 57 miasto GubinBiecz (9) • Czarnowice (13) • Markosice (15) • Pole (10) • Wałowice (10)
kożuchowski POL Kożuchów COA.svg Kożuchów 3 5 43 miasto Kożuchówmiasto Nowa Sólmiasto Nowe MiasteczkoBorów (8) • Broniszów (10) • Lipiny (4) • Nowogród Bobrzański (10) • Wrociszów (11)
krośnieński POL Krosno Odrzańskie COA.svg Krosno Odrzańskie 2 10 91 miasto Krosno Odrzańskiemiasto LubskoBobrowice (12) • Bytnica (7) • Dąbie (12) • Górzyn (5) • Korczyców (17) • Kosierz (7) • Krosno Odrzańskie (10) • Nietkowice (8) • Toporów (4) • Wężyska (9)
międzyrzecki POL Międzyrzecz COA.svg Międzyrzecz 3 7 47 miasto Międzyrzeczmiasto Trzcielmiasto ZbąszynekBrójce (7) • Dąbrówka Wielkopolska (8) • Kaława (6) • Kursko (5) • Międzyrzecz (9) • Pszczew (5) • Trzciel (7)
rzepiński POL Słubice COA.svg Słubice 4 8 65 miasto Cybinkamiasto Ośnomiasto Rzepinmiasto SłubiceBoczów (10) • Cybinka (10) • Gądków Wielki (6) • Górzyca (8) • Kowalów (8) • Ośno (9) • Rzepin (6) • Słubice (8)
skwierzyński POL Skwierzyna COA.svg Skwierzyna 1 4 35 miasto SkwierzynaBledzew (8) • Krobielewko (8) • Przytoczna (11) • Skwierzyna (8)
Strzelecki POL Strzelce Krajeńskie COA.svg Strzelce Krajeńskie 3 9 94 miasto Dobiegniewmiasto Drezdenkomiasto Strzelce KrajeńskieBobrówko (10) • Gościm (10) • Niegosław (11) • Nowe Drezdenko (9) • Ogardy (8) • Słonów (13) • Stare Kurowo (12) • Trzebicz (7) • Zwierzyn (14)
sulechowski POL Sulechów COA.svg Sulechów 3 8 53 miasto Babimostmiasto Kargowamiasto SulechówBabimost (6) • Bojadła (6) • Cigacice (6) • Ciosaniec (9) • Kargowa (8) • Kolsko (5) • Krężoły (7) • Trzebiechów (6)
sulęciński POL Sulęcin COA.svg Sulęcin 1 8 67 miasto SulęcinKołczyn (9) • Krzeszyce (13) • Lubniewice (6) • Łagów (6) • Słońsk (11) • Sulęcin (8) • Torzym (7) • Wielowieś (7)
szprotawski POL Szprotawa COA.svg Szprotawa 1 6 35 miasto SzprotawaBorowina (5) • Leszno Górne (4) • Małomice (4) • Niegosławice (8) • Przemków (7) • Szprotawa (7)
świebodziński POL Świebodzin COA.svg Świebodzin 1 10 57 miasto ŚwiebodzinJordanowo (4) • Kije (7) • Lubrza (6) • Ołobok (6) • Rosin (5) • Rzeczyca (4) • Skąpe (5) • Smardzewo (7) • Szczaniec (5) • Wilkowo (8)
wschowski POL Wschowa COA.svg Wschowa 2 2 22 miasto Szlichtyngowamiasto WschowaWschowa-Południe (12) • Wschowa-Północ (10)
Zielona Góra POL Zielona Góra COA.svg Zielona Góra 1 nd. nd. miasto Zielona Góra
zielonogórski POL Zielona Góra COA.svg Zielona Góra 0 7 44 Czerwieńsk (5) • Otyń (5) • Płoty (8) • Racula (8) • Świdnica (6) • Zabór (7) • Zawada (5)
żagański POL Żagań COA.svg Żagań 1 5 48 miasto ŻagańBrzeźnica (10) • Dzietrzychowice (11) • Iłowa (9) • Świętoszów (7) • Witoszyn (11)
żarski POL Żary COA.svg Żary 2 8 149 miasto Jasieńmiasto ŻaryBrody (16) • Jaryszów (21) • Kadłubia (15) • Niwica (21) • Olbrachtów (19) • Przewóz (13) • Tuplice (20) • Zabłocie (24)

1957–1975[edytuj]

Podział administracyjny w 1968 r.

W porównaniu z okresem 1950-1957, podział administracyjny Polski po 1957 roku utrzymywał się bez większych zmian na wyższych szczeblach. W sumie zniesiono 9 powiatów ziemskich oraz 2 miejskie a utworzono 2 nowe powiaty ziemskie oraz 5 miejskich. Dodatkowo, 9 powiatów ziemskich zmieniło nazwę.

Główną zmianą w podziale administracyjnym kraju w omawianym okresie była likwidacja gromad i osiedli, a w ich miejsce przywrócenie gmin. Zmiana ta zmieniająca strukturę administracyjną na szczeblu podstawowym (funkcjonującą od 1954) została wprowadzona 1 stycznia 1973 roku[77]. W miejsce 4315 gromad utworzono po reformie 2366 znacznie większych gmin[78]. Liczbę tę zmniejszono w dalszych latach do 2129 (2 lipca 1976)[79]. W okresie od 2 I 1972 do 1 I 1973 zniesiono również 13 miast (utworzono 16), 54 osiedla, 4 powiaty (utworzono 3) i 4 dzielnice w Krakowie (utworzono 2); zmieniono też nazwę 2 miastom (Boguszowowi i Szczawnicy)[78].

Warto zaznaczyć że podział terytorialny z lat 1957–1975 jest w dużej mierze zbliżony do obecnego, układu administracyjnego po 1999 roku. Pomijając nieobecność województw miejskich i województwa koszalińskiego, nowe województwa przypominają zarówno ilością, jak i wykresem granic ów dawny system. Również powiaty (mimo że wiele z nich nie zostało powołanych a nowe przybyły) mają bardzo podobne, często identyczne granice.

W latach 1957-1975 102 miejscowości otrzymało prawa miejskie, głównie osiedla typu miejskiego. W okresie tym 44 miasta utraciły prawa miejskie[d][c], przeważnie z powodu łączenia miast, jednak kilka miast zredukowano do rangi wsi: Boleszkowice[80], Lędyczek, Miasteczko Krajeńskie i (chwilowo) Sulmierzyce*[81]. Pozostałe miasta, które pozbawiono statusu miejskiego to Rembertów (1957), Nowy Bytom, Ruda i Szopienice (1959), Łabędy (1964), Jeziorna i Skolimów-Konstancin (1969), Brzozowice-Kamień, Chwałowice, Fordon, Gorce, Kunice Żarskie, Łagisza, Międzyzdroje*, Porąbka, Rozwadów, Sarnowa i Słupiec (1973), Bieruń Stary*, Boguszowice, Brzeziny Śląskie, Czerwionka, Grodziec, Imielin*, Kazimierz Górniczy, Klimontów, Kostuchna, Lędziny*, Miasteczko Śląskie*, Murcki, Niedobczyce, Poręba*, Pszów*, Radlin*, Radzionków*, Rydułtowy*, Strzemieszyce Wielkie, Strzybnica, Wesoła i Zagórze (1975).

W czerwcu 1975 roku w związku z nową reformą administracyjną zarzucono 3-stopniową strukturę podziału terytorialnego i – wprowadzając 49 nowych województw – zlikwidowano powiaty[82].

Ważniejsze zmiany administracyjne[edytuj]

Województwa (1965)[edytuj]

Źródło: [97]

Województwo Powierzchnia (km²) Liczba ludności 31 XII 1965 Siedziba
ogółem na km²
białostockie 23 146 1 160 400 50 POL Białystok formal COA.svg Białystok
bydgoskie 20 794 1 837 100 88 POL Bydgoszcz COA.svg Bydgoszcz
gdańskie 10 984 1 352 800 123 Gdansk COA.svg Gdańsk
katowickie 9518 3 524 300 370 Katowice Herb.svg Katowice
kieleckie 19 468 1 899 100 97 Herb miasta Kielce.svg Kielce
koszalińskie 17 974 755 100 42 POL Koszalin COA.svg Koszalin
krakowskie 15 350 2 127 600 139 POL Kraków COA.svg Kraków
Kraków 230 520 100 2261 POL Kraków COA.svg Kraków
lubelskie 24 829 1 900 500 77 POL Lublin COA 1.svg Lublin
łódzkie 17 064 1 665 200 98 POL Łódź COA.svg Łódź
Łódź 214 744 100 3477 POL Łódź COA.svg Łódź
olsztyńskie 20 994 956 600 46 POL Olsztyn COA.svg Olsztyn
opolskie 9506 1 009 200 106 POL Opole COA.svg Opole
Poznań 220 438 200 1992 POL Poznań COA.svg Poznań
poznańskie 26 723 2 126 300 80 POL Poznań COA.svg Poznań
rzeszowskie 18 658 1 692 800 91 POL Rzeszów COA.svg Rzeszów
szczecińskie 12 677 847 600 67 POL Szczecin COA.svg Szczecin
Warszawa 446 1 252 600 2809 POL Warszawa COA.svg Warszawa
warszawskie 29 369 2 453 000 84 POL Warszawa COA.svg Warszawa
Wrocław 225 474 200 2107 Herb wroclaw.svg Wrocław
wrocławskie 18 827 1 967 000 104 Herb wroclaw.svg Wrocław
zielonogórskie 14 514 847 200 58 POL Zielona Góra COA.svg Zielona Góra
Polska 311 730 31 551 000 101 POL Warszawa COA.svg Warszawa

Powiaty według województw (1 stycznia 1973)[edytuj]

Źródło danych: Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974.

Województwo białostockie[edytuj]

Powiat Powierzchnia (km²) Liczba ludności 31 XII 1972 Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km² ogółem w tym posiadające wspólną radę narodową z gminami
augustowski 1471 49 300 34 1 0 5 POL Augustów COA.svg Augustów
białostocki 2248 95 400 42 5 5 12 POL Białystok COA.svg Białystok
Białystok 74 178 300 2420 1 nd. 0 POL Białystok COA.svg Białystok
bielski 1477 70 600 48 2 1 7 POL Bielsk Podlaski COA.svg Bielsk Podlaski
dąbrowski 829 35 300 43 1 0 4 POL Dąbrowa Białostocka COA.svg Dąbrowa Białostocka
ełcki 961 55 900 58 1 0 5 POL Ełk COA.svg Ełk
gołdapski 771 26 500 34 1 0 4 POL Gołdap COA.svg Gołdap
grajewski 1251 51 400 41 3 2 8 POL Grajewo COA.svg Grajewo
hajnowski 1603 57 600 36 1 0 8 POL Hajnówka COA.svg Hajnówka
kolneński 1322 54 800 41 2 1 8 POL Kolno COA.svg Kolno
łapski 591 36 600 62 2 1 5 POL Łapy COA.svg Łapy
łomżyński 1250 81 200 65 3 2 10 POL Łomża COA.svg Łomża
moniecki 1211 48 100 40 3 2 7 POL Mońki COA.svg Mońki
olecki 882 33 600 38 1 0 5 POL Olecko COA.svg Olecko
sejneński 829 22 500 27 1 1 5 POL Sejny 1 COA.svg Sejny
siemiatycki 1655 65 500 40 3 2 9 POL Siemiatycze COA.svg Siemiatycze
sokólski 1446 57 400 40 1 0 8 POL Sokółka COA.svg Sokółka
suwalski 1407 70 700 50 1 0 10 POL Suwałki COA.svg Suwałki
wysokomazowiecki 977 50 300 51 1 0 7 POL Wysokie Mazowieckie COA.svg Wysokie Mazowieckie
zambrowski 899 47 000 52 1 0 6